4.9 C
Milano
venerdì, Dicembre 2, 2022
spot_img
HomeAdi ParvaL’identità svelata 191

L’identità svelata 191

VAIVAHIKA PARVA
(Il libro delle nozze)

SEZIONE 191
L’identità svelata

वैशंपायन उवाच ।
ततस तथॊक्तः परिहृष्टरूपः;
पित्रे शशंसाथ स राजपुत्रः ।
धृष्टद्युम्नः सॊमकानां परबर्हॊ;
वृत्तं यथा येन हृता च कृष्णा ॥१॥
vaiśaṁpāyana uvāca |
tatas tathoktaḥ parihṛṣṭarūpaḥ;
pitre śaśaṃsātha sa rājaputraḥ |
dhṛṣṭadyumnaḥ somakānāṃ prabarho;
vṛttaṃ yathā yena hṛtā ca kṛṣṇā ||1||

Vaishampayana disse: “Allora il figlio del re, cosi apostrofato con viso felice narrava al padre, Dhrishtadyumna, il migliore dei Somaka, cosa era accaduto e da chi era stata presa Krishna:

यॊ ऽसौ युवस्वायत लॊहिताक्षः;
कृष्णाजिनी देवसमानरूपः ।
यः कार्मुकाग्र्यं कृतवान अधिज्यं;
लक्ष्यं च तत पतितवान पृथिव्याम ॥२॥
yo ‘sau yuvasvāyata lohitākṣaḥ;
kṛṣṇājinī devasamānarūpaḥ |
yaḥ kārmukāgryaṃ kṛtavān adhijyaṃ;
lakṣyaṃ ca tat patitavān pṛthivyām ||2||

“Quel giovane che ha grandi occhi rossi, vestito di nera pelle, nell’aspetto uguale ai Deva, che pose la corda al migliore degli archi e gettava al suolo il bersaglio.

असज्जमानश च गतस तरस्वी;
वृतॊ दविजाग्र्यैर अभिपूज्यमानः ।
चक्राम वज्रीव दितेः सुतेषु;
सर्वैश च देवैर ऋषिभिश च जुष्टः ॥३॥
asajjamānaś ca gatas tarasvī;
vṛto dvijāgryair abhipūjyamānaḥ |
cakrāma vajrīva diteḥ suteṣu;
sarvaiś ca devair ṛṣibhiś ca juṣṭaḥ ||3||

Senza esitare veloce se ne andava circondato dai migliori dvija e onorato con venerazione, camminava come il celeste tonante tra i figli di Diti venerato da tutti i Deva e rishi.

कृष्णा च गृह्याजिनम अन्वयात तं;
नागं यथा नागवधूः परहृष्टा ।
अमृष्यमाणेषु नराधिपेषु;
करुद्धेषु तं तत्र समापतत्सु ॥४॥
kṛṣṇā ca gṛhyājinam anvayāt taṃ;
nāgaṃ yathā nāgavadhūḥ prahṛṣṭā |
amṛṣyamāṇeṣu narādhipeṣu;
kruddheṣu taṃ tatra samāpatatsu ||4||

E Krishna afferrando una pelle, lo seguiva come una elefantessa accontenta il suo elefante, mentre i sovrani che non lo tolleravano irati allora lo attaccavano.

ततॊ ऽपरः पार्थिव राजमध्ये;
परवृद्धम आरुज्य मही पररॊहम ।
परकालयन्न एव स पार्थिवौघान;
करुद्धॊ ऽनतकः पराणभृतॊ यथैव ॥५॥
tato ‘paraḥ pārthiva rājamadhye;
pravṛddham ārujya mahī praroham |
prakālayann eva sa pārthivaughān;
kruddho ‘ntakaḥ prāṇabhṛto yathaiva ||5||

E quell’altro che in mezzo ai re e principi con forza divelto un albero, assaliva quel mucchio di principi irato come Yama assale le creature.

तौ पार्थिवानां मिषतां नरेन्द्र;
कृष्णाम उपादाय गतौ नराग्र्यौ ।
विभ्राजमानाव इव चन्द्रसूर्यौ;
बाह्यां पुराद भार्गव कर्मशालाम ॥६॥
tau pārthivānāṃ miṣatāṃ narendra;
kṛṣṇām upādāya gatau narāgryau |
vibhrājamānāv iva candrasūryau;
bāhyāṃ purād bhārgava karmaśālām ||6||

O sovrano, quei due sotto gli occhi dei principi presa Krishna partirono i due preminenti, splendidi come il Sole e la Luna, fuori dalla città nella bottega di un vasaio.

तत्रॊपविष्टार्चिर इवानलस्य;
तेषां जनित्रीति मम परतर्कः ।
तथाविधैर एव नरप्रवीरैर;
उपॊपविष्टैस तरिभिर अग्निकल्पैः ॥७॥
tatropaviṣṭārcir ivānalasya;
teṣāṃ janitrīti mama pratarkaḥ |
tathāvidhair eva narapravīrair;
upopaviṣṭais tribhir agnikalpaiḥ ||7||

Là seduta vi era, come la fiamma del fuoco la loro madre, io penso, essendosi seduti in questa guisa, quei tre principi tra gli uomini simili a tre fuochi.

तस्यास ततस ताव अभिवाद्य पादाव;
उक्त्वा च कृष्णाम अभिवादयेति ।
सथितौ च तत्रैव निवेद्य कृष्णां;
भैक्ष परचाराय गता नराग्र्याः ॥८॥
tasyās tatas tāv abhivādya pādāv;
uktvā ca kṛṣṇām abhivādayeti |
sthitau ca tatraiva nivedya kṛṣṇāṃ;
bhaikṣa pracārāya gatā narāgryāḥ ||8||

A lei allora ai due abbracciati i piedi e avendo detto a Krishna: “Abbracciami!” E i due allora comunicato a Krishna che i migliori tra gli uomini erano usciti alla questua.

तेषां तु भैक्षं परतिगृह्य कृष्णा;
कृत्वा बलिं बरह्मणसाच च कृत्वा ।
तां चैव वृद्धां परिविष्य तांश च;
नरप्रवीरान सवयम अप्य अभुङ्क्त ॥९॥
teṣāṃ tu bhaikṣaṃ pratigṛhya kṛṣṇā;
kṛtvā baliṃ brahmaṇasāc ca kṛtvā |
tāṃ caiva vṛddhāṃ pariviṣya tāṃś ca;
narapravīrān svayam apy abhuṅkta ||9||

E da loro la questua accettando Krishna e fatta l’offerta e data ai brahmana, e dopo aver servito la più anziana e quei grandi uomini anche la propria parte mangiava.

सुप्तास तु ते पार्थिव सर्व एव;
कृष्णा तु तेषां चरणॊपधानम ।
आसीत पृथिव्यां शयनं च तेषां;
दर्भाजिनाग्र्यास्तरणॊपपन्नम ॥१०॥
suptās tu te pārthiva sarva eva;
kṛṣṇā tu teṣāṃ caraṇopadhānam |
āsīt pṛthivyāṃ śayanaṃ ca teṣāṃ;
darbhājināgryāstaraṇopapannam ||10||

Andati a letto tutti i principi, Krishna era di loro un appoggiapiedi, era sul pavimento il loro letto e fatto di erba, e con le pelli come lenzuola.

ते नर्दमाना इव कालमेघाः;
कथा विचित्राः कथयां बभूवुः ।
न वैश्यशूद्रौपयिकीः कथास ता;
न च दविजातेः कथयन्ति वीराः ॥११॥
te nardamānā iva kālameghāḥ;
kathā vicitrāḥ kathayāṃ babhūvuḥ |
na vaiśyaśūdraupayikīḥ kathās tā;
na ca dvijāteḥ kathayanti vīrāḥ ||11||

Risuonando come nere nuvole varie storie raccontarono, non storie con soggetto di vaishya o di shudra, né di brahmana raccontarono quegli eroi.

निःसंशयं कषत्रिय पुंगवास ते;
यथा हि युद्धं कथयन्ति राजन ।
आशा हि नॊ वयक्तम इयं समृद्धा;
मुक्तान हि पार्थाञ शृणुमॊ ऽगनिदाहात ॥१२॥
niḥsaṃśayaṃ kṣatriya puṃgavās te;
yathā hi yuddhaṃ kathayanti rājan |
āśā hi no vyaktam iyaṃ samṛddhā;
muktān hi pārthāñ śṛṇumo ‘gnidāhāt ||12||

O re, indubitabilmente essi son tori fra gli kshatriya, in quanto di battaglie raccontarono la nostra speranza manifestamente ha ottenuto successo, salvi udiamo dall’incendio i figli di Pritha.

यथा हि लक्ष्यं निहतं धनुश च;
सज्यं कृतं तेन तथा परसह्य ।
यथा च भाषन्ति परस्परं ते;
छन्ना धरुवं ते परचरन्ति पार्थाः ॥१३॥
yathā hi lakṣyaṃ nihataṃ dhanuś ca;
sajyaṃ kṛtaṃ tena tathā prasahya |
yathā ca bhāṣanti parasparaṃ te;
channā dhruvaṃ te pracaranti pārthāḥ ||13||

Dal modo in cui il bersaglio fu colpito e messa la corda all’arco da colui sorridendo, e da come parlarono tra di loro, travestiti certamente vivono i figli di Pritha.”

ततः स राजा दरुपदः परहृष्टः;
पुरॊहितं परेषयां तत्र चक्रे ।
विद्याम युष्मान इति भाषमाणॊ;
महात्मनः पाण्डुसुताः सथ कच चित ॥१४॥
tataḥ sa rājā drupadaḥ prahṛṣṭaḥ;
purohitaṃ preṣayāṃ tatra cakre |
vidyāma yuṣmān iti bhāṣamāṇo;
mahātmanaḥ pāṇḍusutāḥ stha kac cit ||14||

Quindi il re Drupada deliziato, il purohita laggiù faceva andare: “Sappiamo chi siete.” Così parlando il mahatma: “Certo siete i figli di Pandu.”

गृहीतवाक्यॊ नृपतेः पुरॊधा;
गत्वा परशंसाम अभिधाय तेषाम ।
वाक्यं यथावन नृपतेः समग्राम;
उवाच तान स करमवित करमेण ॥१५॥
gṛhītavākyo nṛpateḥ purodhā;
gatvā praśaṃsām abhidhāya teṣām |
vākyaṃ yathāvan nṛpateḥ samagrām;
uvāca tān sa kramavit krameṇa ||15||

E poi il discorso ricevuto dal sovrano, il purohita dopo averli salutati e lodati, le parole del sovrano interamente disse loro in ordine quell’esperto di giusti modi:

विज्ञातुम इच्छत्य अवनीश्वरॊ वः;
पाञ्चालराजॊ दरुपदॊ वरार्हाः ।
लक्ष्यस्य वेद्धारम इमं हि दृष्ट्वा;
हर्षस्य नान्तं परिपश्यते सः ॥१६॥
vijñātum icchaty avanīśvaro vaḥ;
pāñcālarājo drupado varārhāḥ |
lakṣyasya veddhāram imaṃ hi dṛṣṭvā;
harṣasya nāntaṃ paripaśyate saḥ ||16||

“O meritevoli di doni, il re della Terra vuole conoscervi, Drupada il re dei Pancala il bersaglio colpito vedendo, egli non scorgeva fine alla sua gioia.

तद आचड्ढ्वं जञातिकुलानुपूर्वीं;
पदं शिरःसु दविषतां कुरुध्वम ।
परह्लादयध्वं हृदये ममेदं;
पाञ्चालराजस्य सहानुगस्य ॥१७॥
tad ācaḍḍhvaṃ jñātikulānupūrvīṃ;
padaṃ śiraḥsu dviṣatāṃ kurudhvam |
prahlādayadhvaṃ hṛdaye mamedaṃ;
pāñcālarājasya sahānugasya ||17||

La vostra nascita e stirpe in ordine rivelate, possiate mettere il piede sulle teste dei nemici, confortate il mio cuore e quello del re dei Pancala coi suoi seguaci.

पाण्डुर हि राजा दरुपदस्य राज्ञः;
परियः सखा चात्मसमॊ बभूव ।
तस्यैष कामॊ दुहिता ममेयं;
सनुषा यदि सयाद इति कौरवस्य ॥१८॥
pāṇḍur hi rājā drupadasya rājñaḥ;
priyaḥ sakhā cātmasamo babhūva |
tasyaiṣa kāmo duhitā mameyaṃ;
snuṣā yadi syād iti kauravasya ||18||

Il re Pandu al re Drupada caro amico fu e come se stesso era per lui, e lui ha il desiderio, che sua figlia sia la nuora del Kaurava.

अयं च कामॊ दरुपदस्य राज्ञॊ;
हृदि सथितॊ नित्यम अनिन्दिताङ्गाः ।
यद अर्जुनॊ वै पृथु दीर्घबाहुर;
धर्मेण विन्देत सुतां ममेति ॥१९॥
ayaṃ ca kāmo drupadasya rājño;
hṛdi sthito nityam aninditāṅgāḥ |
yad arjuno vai pṛthu dīrghabāhur;
dharmeṇa vindeta sutāṃ mameti ||19||

O voi dalle membra perfette, questo il desiderio del re Drupada fermo sempre nel cuore: “Oh se Arjuna dalle larga e lunghe braccia potesse ottenere mia figlia secondo il dharma!”

तथॊक्त वाक्यं तु पुरॊहितं तं;
सथितं विनीतं समुदीक्ष्य राजा ।
समीपस्थं भीमम इदं शशास;
परदीयतां पाद्यम अर्घ्यं तथास्मै ॥२०॥
tathokta vākyaṃ tu purohitaṃ taṃ;
sthitaṃ vinītaṃ samudīkṣya rājā |
samīpasthaṃ bhīmam idaṃ śaśāsa;
pradīyatāṃ pādyam arghyaṃ tathāsmai ||20||

Così apostrofato il re, guardando il purohita davanti a lui con fare modesto, ordinava al vicino Bhima: “L’acqua ospitale per i piedi a lui dunque sia offerta.”

मान्यः पुरॊधा दरुपदस्य राज्ञस;
तस्मै परयॊज्याभ्यधिकैव पूजा ।
भीमस तथा तत कृतवान नरेन्द्र;
तां चैव पूजां परतिसंगृहीत्वा ॥२१॥
mānyaḥ purodhā drupadasya rājñas;
tasmai prayojyābhyadhikaiva pūjā |
bhīmas tathā tat kṛtavān narendra;
tāṃ caiva pūjāṃ pratisaṃgṛhītvā ||21||

O re degli uomini, onorato il purohita del re Drupada a lui la puja come a un principe, fece dunque Bhima e la puja essendo accettata.

सुखॊपविष्टं तु पुरॊहितं तं;
युधिष्ठिरॊ बराह्मणम इत्य उवाच ।
पाञ्चालराजेन सुता निसृष्टा;
सवधर्मदृष्टेन यथानुकामम ॥२२॥
sukhopaviṣṭaṃ tu purohitaṃ taṃ;
yudhiṣṭhiro brāhmaṇam ity uvāca |
pāñcālarājena sutā nisṛṣṭā;
svadharmadṛṣṭena yathānukāmam ||22||

Al brahmana, al purohita, Yudhishthira pieno di gioia così disse: “La figlia dal re dei Pancala che guarda al proprio dharma secondo il suo desiderio fu data.

परदिष्ट शुल्का दरुपदेन राज्ञा;
सानेन वीरेण तथानुवृत्ता ।
न तत्र वर्णेषु कृता विवक्षा;
न जीव शिल्पे न कुले न गॊत्रे ॥२३॥
pradiṣṭa śulkā drupadena rājñā;
sānena vīreṇa tathānuvṛttā |
na tatra varṇeṣu kṛtā vivakṣā;
na jīva śilpe na kule na gotre ||23||

La prova ordinata dal re Drupada da questo valoroso è stata compiuta, non vi sia qui alcun dubbio di casta, né di condotta né di famiglia o stirpe.

कृतेन सज्येन हि कार्मुकेण;
विद्धेन लक्ष्येण च संनिसृष्टा ।
सेयं तथानेन महात्मनेह;
कृष्णा जिता पार्थिव संघमध्ये ॥२४॥
kṛtena sajyena hi kārmukeṇa;
viddhena lakṣyeṇa ca saṃnisṛṣṭā |
seyaṃ tathānena mahātmaneha;
kṛṣṇā jitā pārthiva saṃghamadhye ||24||

Legando la corda all’arco e avendo trafitto il bersaglio fu realizzata la prova, da questo mahatma, e Krishna vinta in mezzo all’assemblea dei principi.

नैवं गते सौमकिर अद्य राजा;
संतापम अर्हत्य असुखाय कर्तुम ।
कामश च यॊ ऽसौ दरुपसद्य राज्ञः;
स चापि संपत्स्यति पार्थिवस्य ॥२५॥
naivaṃ gate saumakir adya rājā;
saṃtāpam arhaty asukhāya kartum |
kāmaś ca yo ‘sau drupasadya rājñaḥ;
sa cāpi saṃpatsyati pārthivasya ||25||

In tali circostanze oggi il re discendente di Somaka non deve essere addolorato per il dispiacere, e il desiderio che aveva il re Drupada, anche questo si compirà di quel principe.

अप्राप्य रूपां हि नरेन्द्र कन्याम;
इमाम अहं बराह्मण साधु मन्ये ।
न तद धनुर मन्दबलेन शक्यं;
मौर्व्या समायॊजयितुं तथा हि ।
न चाकृतास्त्रेण न हीनजेन;
लक्ष्यं तथा पातयितुं हि शक्यम ॥२६॥
aprāpya rūpāṃ hi narendra kanyām;
imām ahaṃ brāhmaṇa sādhu manye |
na tad dhanur mandabalena śakyaṃ;
maurvyā samāyojayituṃ tathā hi |
na cākṛtāstreṇa na hīnajena;
lakṣyaṃ tathā pātayituṃ hi śakyam ||26||

O brahmana, di bellezza irraggiungibile questa figlia del sovrano io rettamente credo, non a quell’arco un debole può mettere la corda, ma uno duro come il ferro, né un non esperto di armi, di bassa nascita può far cadere il bersaglio.

तस्मान न तापं दुहितुर निमित्तं;
पाञ्चालराजॊ ऽरहति कर्तुम अद्य ।
न चापि तत पातनम अन्यथेह;
कर्तुं विषह्यं भुवि मानवेन ॥२७॥
tasmān na tāpaṃ duhitur nimittaṃ;
pāñcālarājo ‘rhati kartum adya |
na cāpi tat pātanam anyatheha;
kartuṃ viṣahyaṃ bhuvi mānavena ||27||

Perciò causa di dolore per la figlia, il re dei Pancala oggi non deve avere, nessun altro uomo è capace di abbattere il bersaglio al suolo.”

एवं बरुवत्य एव युधिष्ठिरे तु;
पाञ्चालराजस्य समीपतॊ ऽनयः ।
तत्राजगामाशु नरॊ दवितीयॊ;
निवेदयिष्यन्न इह सिद्धम अन्नम ॥२८॥
evaṃ bruvaty eva yudhiṣṭhire tu;
pāñcālarājasya samīpato ‘nyaḥ |
tatrājagāmāśu naro dvitīyo;
nivedayiṣyann iha siddham annam ||28||

Così parlava dunque yudhishthira ma un altro messo del re dei Pancala immediatamente là giungeva veloce, un secondo uomo, dichiarando: “Laggiù la festa è pronta!”

Articolo precedenteIl ritorno di Dhristadyumna 190
Articolo successivoIl banchetto nuziale 192
ARTICOLI CORRELATI

Ultime entrate

Il parere di Drona 202

Il parere di Bishma 201

Il parere di Karna 200

Il parere di Duryodhana 199

Commenti