4.9 C
Milano
lunedì, Dicembre 5, 2022
spot_img
HomeAdi ParvaKalmashapada liberato dal Rakshasa 175

Kalmashapada liberato dal Rakshasa 175

CAITRARATHA PARVA
(Il libro di Citraratha)

SEZIONE 175
Kalmashapada liberato dal Rakshasa

गन्धर्व उवाच ।
ततॊ दृष्ट्वाश्रमपदं रहितं तैः सुतैर मुनिः ।
निर्जगाम सुदुःखार्तः पुनर एवाश्रमात ततः ॥१॥
gandharva uvāca |
tato dṛṣṭvāśramapadaṃ rahitaṃ taiḥ sutair muniḥ |
nirjagāma suduḥkhārtaḥ punar evāśramāt tataḥ ||1||

Il Gandharva disse: “Quindi vedendo il suo ashrama privo dei suoi figli, il muni usciva di nuovo dall’ashrama sommerso dal dolore.

सॊ ऽपश्यत सरितं पूर्णां परावृट्काले नवाम्भसा ।
वृक्षान बहुविधान पार्थ वहन्तीं तीरजान बहून ॥२॥
so ‘paśyat saritaṃ pūrṇāṃ prāvṛṭkāle navāmbhasā |
vṛkṣān bahuvidhān pārtha vahantīṃ tīrajān bahūn ||2||

E nella stagione delle piogge scorgeva un fiume in piena di nuove acque che trasportava molti alberi di vario tipo nati sulle sue rive.

अथ चिन्तां समापेदे पुनः पौरवनन्दन ।
अम्भस्य अस्या निमज्जेयम इति दुःखसमन्वितः ॥३॥
atha cintāṃ samāpede punaḥ pauravanandana |
ambhasy asyā nimajjeyam iti duḥkhasamanvitaḥ ||3||

O discendente di Puru, quindi in pensieri di nuovo cadde. “In quelle acque mi annegherò.” Così pensava sommerso dal dolore.

ततः पाशैस तदात्मानं गाढं बद्ध्वा महामुनिः ।
तस्या जले महानद्या निममज्ज सुदुःखितः ॥४॥
tataḥ pāśais tadātmānaṃ gāḍhaṃ baddhvā mahāmuniḥ |
tasyā jale mahānadyā nimamajja suduḥkhitaḥ ||4||

Quindi con delle corde legatosi fermamente, quel grande muni pieno di dolore si gettava nell’acqua di quel grande fiume.

अथ छित्त्वा नदी पाशांस तस्यारि बलमर्दन ।
समस्थं तम ऋषिं कृत्वा विपाशं समवासृजत ॥५॥
atha chittvā nadī pāśāṃs tasyāri balamardana |
samasthaṃ tam ṛṣiṃ kṛtvā vipāśaṃ samavāsṛjat ||5||

O uccisore di forze nemiche, la fiumana tagliati i suoi lacci, a galla riportato il rishi, libero dai legami lo rilasciava.

उत्ततार ततः पाशैर विमुक्तः स महान ऋषिः ।
विपाशेति च नामास्या नद्याश चक्रे महान ऋषिः ॥६॥
uttatāra tataḥ pāśair vimuktaḥ sa mahān ṛṣiḥ |
vipāśeti ca nāmāsyā nadyāś cakre mahān ṛṣiḥ ||6||

Allora si alzava il grande muni libero dai lacci e quindi quel grande rishi chiamava quella fiumana “Vipasha.”

शॊके बुद्धिं ततश चक्रे न चैकत्र वयतिष्ठित ।
सॊ ऽगच्छत पर्वतांश चैव सरितश च सरांसि च ॥७॥
śoke buddhiṃ tataś cakre na caikatra vyatiṣṭhita |
so ‘gacchat parvatāṃś caiva saritaś ca sarāṃsi ca ||7||

E al suo dolore pose mente, in quel solitario luogo non si stabiliva, ma egli si recava alle montagne, a laghi e ad altri fiumi.

ततः स पुनर एवर्षिर नदीं हैमवतीं तदा ।
चण्डग्राहवतीं दृष्ट्वा तस्याः सरॊतस्य अवापतत ॥८॥
tataḥ sa punar evarṣir nadīṃ haimavatīṃ tadā |
caṇḍagrāhavatīṃ dṛṣṭvā tasyāḥ srotasy avāpatat ||8||

Quindi di nuovo il rishi, allora scorgendo la fiumana figlia dell’himavat piena di coccodrilli, nella sua corrente si gettava.

सा तम अग्निसमं विप्रम अनुचिन्त्य सरिद वरा ।
शतधा विद्रुता यस्माच छतद्रुर इति विश्रुता ॥९॥
sā tam agnisamaṃ vipram anucintya sarid varā |
śatadhā vidrutā yasmāc chatadrur iti viśrutā ||9||

La suprema fiumana pensando quel savio pari al fuoco stesso, si divideva in cento rami e perciò come la Shatadru è conosciuta.

ततः सथलगतं दृष्ट्वा तत्राप्य आत्मानम आत्मना ।
मर्तुं न शक्यम इत्य उक्त्वा पुनर एवाश्रमं ययौ ॥१०॥
tataḥ sthalagataṃ dṛṣṭvā tatrāpy ātmānam ātmanā |
martuṃ na śakyam ity uktvā punar evāśramaṃ yayau ||10||

Quindi pure là ritto in piedi vedendosi da sé: “Sono incapace di morire.” Così avendo detto di nuovo si recava al suo ashrama.

वध्वादृश्यन्त्यानुगत आश्रमाभिमुखॊ वरजन ।
अथ शुश्राव संगत्या वेदाध्ययननिःस्वनम ॥११॥
vadhvādṛśyantyānugata āśramābhimukho vrajan |
atha śuśrāva saṃgatyā vedādhyayananiḥsvanam ||11||

E andando verso il suo ashrama, era seguito dalla nuora Adrishyanti, allora per caso udiva il suono dei Veda recitati in sordina.

पृष्ठतः परिपूर्णार्थैः षड्भिर अङ्गैर अलंकृतम ।
अनुव्रजति कॊ नव एष माम इत्य एव च सॊ ऽबरवीत ॥१२॥
pṛṣṭhataḥ paripūrṇārthaiḥ ṣaḍbhir aṅgair alaṃkṛtam |
anuvrajati ko nv eṣa mām ity eva ca so ‘bravīt ||12||

Dietro di lui, adornato con le sei grazie che lo rendono efficace: “Chi è che mi segue?” Così egli diceva.

अहं तव अदृश्यती नाम्ना तं सनुषा परत्यभाषत ।
शक्तेर भार्या महाभाग तपॊ युक्ता तपस्विनी ॥१३॥
ahaṃ tv adṛśyatī nāmnā taṃ snuṣā pratyabhāṣata |
śakter bhāryā mahābhāga tapo yuktā tapasvinī ||13||

“O gloriosissimo, io sono la tua nuora di nome Adrishyanti.” Rispondeva la moglie di Shakti, un’asceta intenta al tapas.”

वसिष्ठ उवाच
पुत्रि कस्यैष साङ्गस्य वेदस्याध्ययन सवनः ।
पुरा साङ्गस्य वेदस्य शक्तेर इव मया शरुतः ॥१४॥
vasiṣṭha uvāca |
putri kasyaiṣa sāṅgasya vedasyādhyayana svanaḥ |
purā sāṅgasya vedasya śakter iva mayā śrutaḥ ||14||

Vasishtha disse: “O figlia, di chi è il suono della recitazione dei Veda coi Vedanga, che prima solo da Shakti ho udito questo suono dei Veda e dei Vedanga?”

आदृष्यन्ती उवाच ।
अयं कुक्षौ समुत्पन्नः शक्तेर गर्भः सुतस्य ते ।
समा दवादाश तस्येह वेदान अभ्यसतॊ मुने ॥१५॥
ādṛṣyantī uvāca |
ayaṃ kukṣau samutpannaḥ śakter garbhaḥ sutasya te |
samā dvādāśa tasyeha vedān abhyasato mune ||15||

Adrishyanti disse: “O muni questo è il figlio che abita il mio ventre, di tuo figlio Shakti, egli è qui da dodici anni e padroneggia i Veda.”

गन्धर्व उवाच ।
एवम उक्तस ततॊ हृष्टॊ वसिष्ठः शरेष्ठ भाग ऋषिः ।
अस्ति संतानम इत्य उक्त्वा मृत्यॊः पार्थ नयवर्तत ॥१६॥
gandharva uvāca |
evam uktas tato hṛṣṭo vasiṣṭhaḥ śreṣṭha bhāg ṛṣiḥ |
asti saṃtānam ity uktvā mṛtyoḥ pārtha nyavartata ||16||

Il Gandharva disse: “O figlio di Pritha, così apostrofato, felice Vasishtha, quel migliore dei rishi: “Dunque vi è la continuazione.” Così dicendo si allontanava dalla morte.

ततः परतिनिवृत्तः स तया वध्वा सहानघ ।
कल्माषपादम आसीनं ददर्श विजने वने ॥१७॥
tataḥ pratinivṛttaḥ sa tayā vadhvā sahānagha |
kalmāṣapādam āsīnaṃ dadarśa vijane vane ||17||

O senza macchia, quindi tornando indietro assieme alla nuora scorgeva Kalmashapada seduto nella deserta foresta.

स तु दृष्ट्वैव तं राजा करुद्ध उत्थाय भारत ।
आविष्टॊ रक्षसॊग्रेण इयेषात्तुं ततः सम तम ॥१८॥
sa tu dṛṣṭvaiva taṃ rājā kruddha utthāya bhārata |
āviṣṭo rakṣasogreṇa iyeṣāttuṃ tataḥ sma tam ||18||

O Bharata, ma il re vedendolo, alzandosi furioso posseduto dal feroce Rakshasa, allora voleva divorarlo.

अदृश्यन्ती तु तं दृष्ट्वा करूरकर्माणम अग्रतः ।
भयसंविग्नया वाचा वसिष्ठम इदम अब्रवीत ॥१९॥
adṛśyantī tu taṃ dṛṣṭvā krūrakarmāṇam agrataḥ |
bhayasaṃvignayā vācā vasiṣṭham idam abravīt ||19||

Ma Adrishyanti vedendo davanti a lei quel crudelissimo, con voce tremante per la paura, diceva a Vasishtha:

असौ मृत्युर इवॊग्रेण दण्डेन भगवन्न इतः ।
परगृहीतेन काष्ठेन राक्षसॊ ऽभयेति भीषणः ॥२०॥
asau mṛtyur ivogreṇa daṇḍena bhagavann itaḥ |
pragṛhītena kāṣṭhena rākṣaso ‘bhyeti bhīṣaṇaḥ ||20||

“O venerabile, come chi governa la morte con l’orrendo bastone qui si precipita reggendo un pezzo di legno quel terribile Rakshasa.

तं निवारयितुं शक्तॊ नान्यॊ ऽसति भुवि कश चन ।
तवदृते ऽदय महाभाग सर्ववेदविदां वर ॥२१॥
taṃ nivārayituṃ śakto nānyo ‘sti bhuvi kaś cana |
tvadṛte ‘dya mahābhāga sarvavedavidāṃ vara ||21||

O gloriosissimo, o migliore di tutti i sapienti dei Veda, nessun altro in grado di fermarlo vi è sulla Terra eccetto te.

तराहि मां भगवान पापाद अस्माद दारुणदर्शनात ।
रक्षॊ अत्तुम इह हय आवां नूनम एतच चिकीर्षति ॥२२॥
trāhi māṃ bhagavān pāpād asmād dāruṇadarśanāt |
rakṣo attum iha hy āvāṃ nūnam etac cikīrṣati ||22||

O venerabile, salvami da questo malvagio dal terribile aspetto, qui il Rakshasa sta cercando di mangiare noi due.”

वसिष्ठ उवाच ।
मा भैः पुत्रि न भेतव्यं रक्षसस ते कथं चन ।
नैतद रक्षॊभयं यस्मात पश्यसि तवम उपस्थितम ॥२३॥
vasiṣṭha uvāca |
mā bhaiḥ putri na bhetavyaṃ rakṣasas te kathaṃ cana |
naitad rakṣobhayaṃ yasmāt paśyasi tvam upasthitam ||23||

Vasishtha disse: “Non temere figlia mia, non devi aver alcuna paura del Rakshasa, non è un Rakshasa di cui aver paura, quello che tu vedi qui vicino.

राजा कल्माषपादॊ ऽयं वीर्यवान परथितॊ भुवि ।
स एषॊ ऽसमिन वनॊद्देशे निवसत्य अतिभीषणः ॥२४॥
rājā kalmāṣapādo ‘yaṃ vīryavān prathito bhuvi |
sa eṣo ‘smin vanoddeśe nivasaty atibhīṣaṇaḥ ||24||

È il valoroso re Kalmashapada, conosciuto sulla Terra, che terribilissimo abita in questi luoghi selvatici.”

गन्धर्व उवाच ।
तम आपतन्तं संप्रेक्ष्य वसिष्ठॊ भगवान ऋषिः ।
वारयाम आस तेजस्वी हुंकरेणैव भारत ॥२५॥
gandharva uvāca |
tam āpatantaṃ saṃprekṣya vasiṣṭho bhagavān ṛṣiḥ |
vārayām āsa tejasvī huṃkareṇaiva bhārata ||25||

Il Gandharva disse: “O Bharata, quello splendido, Vasishtha, il venerabile rishi, scorgendolo precipitarsi lo fermava con un grido.

मन्त्रपूतेन च पुनः स तम अभ्युक्ष्य वारिणा ।
मॊक्षयाम आस वै घॊराद राक्षसाद राजसत्तमम ॥२६॥
mantrapūtena ca punaḥ sa tam abhyukṣya vāriṇā |
mokṣayām āsa vai ghorād rākṣasād rājasattamam ||26||

E ancora con un santo mantra recitato su dell’acqua, liberava quel supremo re, dall’orrido Rakshasa.

स हि दवादश वर्षाणि वसिष्ठस्यैव तेजसा ।
गरस्त आसीद गृहेणेव पर्वकाले दिवाकरः ॥२॥
sa hi dvādaśa varṣāṇi vasiṣṭhasyaiva tejasā |
grasta āsīd gṛheṇeva parvakāle divākaraḥ ||27||

Egli per dodici anni posseduto come il Sole da Rahu nelle eclissi era stato, e dal potere di Vasishtha,

रक्षसा विप्रमुक्तॊ ऽथ स नृपस तद वनं महत ।
तेजसा रञ्जयाम आस संध्याभ्रम इव भास्करः ॥२८॥
rakṣasā vipramukto ‘tha sa nṛpas tad vanaṃ mahat |
tejasā rañjayām āsa saṃdhyābhram iva bhāskaraḥ ||28||

liberato dal Rakshasa, ora il sovrano quella grande foresta col suo splendore illuminava, come il Sole le nuvole cariche di pioggia.

परतिलभ्य ततः संज्ञाम अभिवाद्य कृताञ्जलिः ।
उवाच नृपतिः काले वसिष्ठम ऋषिसत्तमम ॥२९॥
pratilabhya tataḥ saṃjñām abhivādya kṛtāñjaliḥ |
uvāca nṛpatiḥ kāle vasiṣṭham ṛṣisattamam ||29||

E recuperata la propria coscienza, salutandolo a mani giunte, diceva quel sovrano allora a Vasishtha il migliore dei rishi:

सौदामॊ ऽहं महाभाग याज्यस ते दविजसत्तम ।
अस्मिन काले यद इष्टं ते बरूहि किं करवाणि ते ॥३०॥
saudāmo ‘haṃ mahābhāga yājyas te dvijasattama |
asmin kāle yad iṣṭaṃ te brūhi kiṃ karavāṇi te ||30||

“O illustrissimo, io sono il figlio di Sudasa, offerente del tuo sacrificio, in questo momento quanto tu desideri dimmi e io lo farò.”

वसिष्ठ उवाच ।
वृत्तम एतद यथाकालं गच्छ राज्यं परशाधि तत ।
बराह्मणांश च मनुष्येन्द्र मावमंस्थाः कदा चन ॥३१॥
vasiṣṭha uvāca |
vṛttam etad yathākālaṃ gaccha rājyaṃ praśādhi tat |
brāhmaṇāṃś ca manuṣyendra māvamaṃsthāḥ kadā cana ||31||

Vasishtha disse: “O signore di uomini, al momento tutto mi va bene, vai e governa il tuo regno e non offendere mai più i brahmana.”

राजोवाच ।
नावमंस्याम्य अहं बरह्मन कदा चिद बराह्मणर्षभान ।
तवन निदेशे सथितः शश्वत पुजयिष्याम्य अहं दविजान ॥३२॥
rājovāca |
nāvamaṃsyāmy ahaṃ brahman kadā cid brāhmaṇarṣabhān |
tvan nideśe sthitaḥ śaśvat pujayiṣyāmy ahaṃ dvijān ||32||

Il re disse: “O brahmana, mai più io offenderò i tori fra i brahmana, ubbidiente al tuo ordine perennemente io onorerò i dvija.

इक्ष्वाकूणां तु येनाहम अनृणः सयां दविजॊत्तम ।
तत तवत्तः पराप्तुम इच्छामि वरं वेदविदां वर ॥३३॥
ikṣvākūṇāṃ tu yenāham anṛṇaḥ syāṃ dvijottama |
tat tvattaḥ prāptum icchāmi varaṃ vedavidāṃ vara ||33||

O ottimo brahmana, o migliore dei sapienti dei Veda, ma perché io sia libero da debiti verso i discendenti di Ikshvaku io vorrei da te ottenere una grazia.

अपत्यायेप्सितां मह्यं महिषीं गन्तुम अर्हसि ।
शीलरूपगुणॊपेताम इक्ष्वाकुकुलवृद्धये ॥३४॥
apatyāyepsitāṃ mahyaṃ mahiṣīṃ gantum arhasi |
śīlarūpaguṇopetām ikṣvākukulavṛddhaye ||34||

Tu devi a me condurre la regina che io desidero sposare, dotata di bellezza, condotta e qualità, per accrescere la stirpe di Ikshvaku.”

गन्धर्व उवाच ।
ददानीत्य एव तं तत्र राजानं परत्युवाच ह ।
वसिष्ठः परमेष्वासं सत्यसंधॊ दविजॊत्तमः ॥३५॥
gandharva uvāca |
dadānīty eva taṃ tatra rājānaṃ pratyuvāca ha |
vasiṣṭhaḥ parameṣvāsaṃ satyasaṃdho dvijottamaḥ ||35||

Il Gandharva disse: “Te la darò.” rispondeva là al re, al supremo signore, Vasishtha il migliore dei brahmana dalle sincere promesse.

ततः परतिययौ काले वसिष्ठः सहितॊ ऽनघ ।
खयातं पुरवरं लॊकेष्व अयॊध्यां मनुजेश्वरः ॥३६॥
tataḥ pratiyayau kāle vasiṣṭhaḥ sahito ‘nagha |
khyātaṃ puravaraṃ lokeṣv ayodhyāṃ manujeśvaraḥ ||36||

O senza macchia, quindi subito assieme a Vasishtha partiva quel signore di uomini, verso l’ottima città chiamata nei mondi Ayodhya.

तं परजाः परतिमॊदन्त्यः सर्वाः परत्युद्ययुस तदा ।
विपाप्मानं महात्मानं दिवौकस इवेश्वरम ॥३७॥
taṃ prajāḥ pratimodantyaḥ sarvāḥ pratyudyayus tadā |
vipāpmānaṃ mahātmānaṃ divaukasa iveśvaram ||37||

Allora tutte le genti molto contente gli andavano incontro, come i celesti al loro signore, a quel mahatma liberato dal male:

अचिरात स मनुष्येन्द्रॊ नगरीं पुण्यकर्मणाम ।
विवेश सहितस तेन वसिष्ठेन महात्मना ॥३८॥
acirāt sa manuṣyendro nagarīṃ puṇyakarmaṇām |
viveśa sahitas tena vasiṣṭhena mahātmanā ||38||

In non molto tempo quel sovrano di uomini in quella città di virtuosi entrava assieme al mahatma Vasishtha.

ददृशुस तं ततॊ राजन्न अयॊध्यावासिनॊ जनाः ।
पुष्येण सहितं काले दिवाकरम इवॊदितम ॥३९॥
dadṛśus taṃ tato rājann ayodhyāvāsino janāḥ |
puṣyeṇa sahitaṃ kāle divākaram ivoditam ||39||

O re, e là le genti che abitavano Ayodhya, allora lo vedevano come il Sole sorgente al momento della congiunzione con la costellazione Pushya1.

स हि तां पूरयाम आस लक्ष्म्या लक्ष्मीवतां वरः ।
अयॊध्यां वयॊम शीतांशुः शरत्काल इवॊदितः ॥४०॥
sa hi tāṃ pūrayām āsa lakṣmyā lakṣmīvatāṃ varaḥ |
ayodhyāṃ vyoma śītāṃśuḥ śaratkāla ivoditaḥ ||40||

Lui, il migliore dei possessori di bellezza riempiva di bellezza, Ayodhya come la Luna sorta in cielo d’autunno.

संसिक्त मृष्टपन्थानं पताकॊच्छ्रय भूषितम ।
मनः परह्लादयाम आसा तस्य तत पुरम उत्तमम ॥४१॥
saṃsikta mṛṣṭapanthānaṃ patākocchraya bhūṣitam |
manaḥ prahlādayām āsā tasya tat puram uttamam ||41||

Con le vie lavate e profumate, adornata di bandiere al vento, di quella sua suprema città si rallegrava in cuore.

तुष्टपुष्टजनाकीर्णा सा पुरी कुरुनन्दन ।
अशॊभत तदा तेन शक्रेणेवामरावती ॥४२॥
tuṣṭapuṣṭajanākīrṇā sā purī kurunandana |
aśobhata tadā tena śakreṇevāmarāvatī ||42||

O rampollo dei Kuru, piena di gente contenta e prospera, quella città splendeva per lui come la città di Amaravati per Shakra.

ततः परविष्टे राजेन्द्रे तस्मिन राजनि तां पुरीम ।
तस्य राज्ञ आज्ञया देवी वसिष्ठम उपचक्रमे ॥४३॥
tataḥ praviṣṭe rājendre tasmin rājani tāṃ purīm |
tasya rājña ājñayā devī vasiṣṭham upacakrame ||43||

Quindi entrato il re dei re in quella città regale, allora per ordine del re, la regina si avvicinava a Vasishtha.

ऋताव अथ महर्षिः स संबभूव तया सह ।
देव्या दिव्येन विधिना वसिष्ठः शरेष्ठ भाग ऋषिः ॥४४॥
ṛtāv atha maharṣiḥ sa saṃbabhūva tayā saha |
devyā divyena vidhinā vasiṣṭhaḥ śreṣṭha bhāg ṛṣiḥ ||44||

Essendo in estro, quel grande rishi generava con lei, con la divina regina secondo la legge, Vasishtha quel migliore dei rishi.

अथ तस्यां समुत्पन्ने गर्भे स मुनिसत्तमः ।
राज्ञाभिवादितस तेन जगाम पुनर आश्रमम ॥४५॥
atha tasyāṃ samutpanne garbhe sa munisattamaḥ |
rājñābhivāditas tena jagāma punar āśramam ||45||

Quel supremo muni produceva in lei un figlio e quindi salutato dal re tornava al suo ashrama.

दीर्घकालधृतं गर्भं सुषाव न तु तं यदा ।
साथ देव्य अश्मना कुक्षिं निर्बिभेद तदा सवकम ॥४६॥
dīrghakāladhṛtaṃ garbhaṃ suṣāva na tu taṃ yadā |
sātha devy aśmanā kukṣiṃ nirbibheda tadā svakam ||46||

Quando a lungo pur tenendolo in grembo non partoriva il figlio, allora quella regina con una pietra si apriva il ventre da sé.

दवादशे ऽथ ततॊ वर्षे स जज्ञे मनुजर्षभ ।
अश्मकॊ नाम राजर्षिः पॊतनं यॊ नयवेशयत ॥४७॥
dvādaśe ‘tha tato varṣe sa jajñe manujarṣabha |
aśmako nāma rājarṣiḥ potanaṃ yo nyaveśayat ||47||

O toro fra gli uomini, e dopo dodici anni nacque allora un rajarishi di nome Ashmaka che fondava la città di Potana.”


NOTE:

1. Il giorno del solstizio d’estate, il Sole è sorto in Pushya per 960 anni dal 1640 a.C. al 680 a.C.

Articolo precedenteLa storia di Kalmashapada 174
Articolo successivoNascita di Parashara 176
ARTICOLI CORRELATI

Ultime entrate

Il parere di Drona 202

Il parere di Bishma 201

Il parere di Karna 200

Il parere di Duryodhana 199

Commenti