7.3 C
Milano
martedì, Dicembre 6, 2022
spot_img
HomeAdi ParvaLa storia di Kalmashapada 174

La storia di Kalmashapada 174

CAITRARATHA PARVA
(Il libro di Citraratha)

SEZIONE 174
La storia di Kalmashapada

गन्धर्व उवाच ।
कल्माषपाद इत्य अस्मिँल लॊके राजा बभूव ह ।
इक्ष्वाकुवंशजः पार्थ तेजसासदृशॊ भुवि ॥१॥
gandharva uvāca |
kalmāṣapāda ity asmiṁl loke rājā babhūva ha |
ikṣvākuvaṃśajaḥ pārtha tejasāsadṛśo bhuvi ||1||

Il Gandharva disse: “O figlio di Pritha, un re di nome Kalmashapada vi era in questo mondo, discendente di Ikshvaku e sulla Terra simile a lui per splendore.

स कदा चिद वनं राजा मृगयां निर्ययौ पुरात ।
मृगान विध्यन वराहांश च चचार रिपुमर्दनः ॥२॥
sa kadā cid vanaṃ rājā mṛgayāṃ niryayau purāt |
mṛgān vidhyan varāhāṃś ca cacāra ripumardanaḥ ||2||

Un giorno quell’uccisore di nemici usciva dalla città per andare a caccia nella foresta, e si aggirava cacciando antilopi e cinghiali.

स तु राजा महात्मानं वासिष्ठम ऋषिसात्तमम ।
तृषार्तश च कषुधार्तश च एकायनगतः पथि ॥३॥
sa tu rājā mahātmānaṃ vāsiṣṭham ṛṣisāttamam |
tṛṣārtaś ca kṣudhārtaś ca ekāyanagataḥ pathi ||3||

Quel re, preso dalle sete e pieno di fame, raggiunto su uno stretto sentiero dal supremo rishi figlio del mahatma Vasishtha.

अपश्यद अजितः संख्ये मुनिं परतिमुखागतम ।
शक्तिं नाम महाभागं वसिष्ठ कुलनन्दनम ।
जयेष्ठं पुत्रशतात पुत्रं वसिष्ठस्य महात्मनः ॥४॥
apaśyad ajitaḥ saṃkhye muniṃ pratimukhāgatam |
śaktiṃ nāma mahābhāgaṃ vasiṣṭha kulanandanam |
jyeṣṭhaṃ putraśatāt putraṃ vasiṣṭhasya mahātmanaḥ ||4||

E quel fiero in battaglia scorgeva un muni che gli veniva incontro, costui era il glorioso figlio di Vasishtha di nome Shakti, il maggiore dei cento figli del mahatma Vasishtha.

अपगच्छ पथॊ ऽसमाकम इत्य एवं पार्थिवॊ ऽबरवीत ।
तथा ऋषिर उवाचैनं सान्त्वयञ शलक्ष्णया गिरा ॥५॥
apagaccha patho ‘smākam ity evaṃ pārthivo ‘bravīt |
tathā ṛṣir uvācainaṃ sāntvayañ ślakṣṇayā girā ||5||

“Spostati dal nostro cammino.” Così gli diceva il principe, allora con gentili parole il rishi gli rispondeva per calmarlo:

ऋषिस तु नापचक्राम तस्मिन दर्म पथे सथितः ।
नापि राजा मुनेर मानात करॊधाच्च चापि जगाम ह ॥६॥
ṛṣis tu nāpacakrāma tasmin darma pathe sthitaḥ |
nāpi rājā muner mānāt krodhācc cāpi jagāma ha ||6||

“Essendo saldo nel sentiero del dharma un rishi non si allontana.” Ma neppure il re per follia o per l’ira, si smuoveva.

अमुञ्चन्तं तु पन्थानं तम ऋषिं नृपसत्तमः ।
जघान कशया मॊहात तदा राक्षसवन मुनिम ॥७॥
amuñcantaṃ tu panthānaṃ tam ṛṣiṃ nṛpasattamaḥ |
jaghāna kaśayā mohāt tadā rākṣasavan munim ||7||

E quel migliore dei sovrani colpiva il rishi che non liberava la via, con la frusta, per confusione mentale come un Rakshasa contro un muni.

कशा परहाराभिहतस ततः स मुनिसत्तमः ।
तं शशाप नृपश्रेष्ठं वासिष्ठः करॊधमूर्च्छितः ॥८॥
kaśā prahārābhihatas tataḥ sa munisattamaḥ |
taṃ śaśāpa nṛpaśreṣṭhaṃ vāsiṣṭhaḥ krodhamūrcchitaḥ ||8||

Da quel colpo di frusta colpito allora quell’ottimo muni, il figlio di Vasishtha preso dall’ira malediceva quell’ottimo sovrano:

हंसि राक्षसवद यस्माद राजापसद तापसम ।
तस्मात तवम अद्य परभृति पुरुषादॊ भविष्यसि ॥९॥
haṃsi rākṣasavad yasmād rājāpasada tāpasam |
tasmāt tvam adya prabhṛti puruṣādo bhaviṣyasi ||9||

“O vergogna dei re, in quanto come un Rakshasa hai colpito un asceta, per questo tu da oggi in poi diverrai un mangia uomini.

मनुष्यपिशिते सक्तश चरिष्यसि महीम इमाम ।
गच्छ राजाधमेत्य उक्तः शक्तिना वीर्यशक्तिना ॥१०॥
manuṣyapiśite saktaś cariṣyasi mahīm imām |
gaccha rājādhamety uktaḥ śaktinā vīryaśaktinā ||10||

Bramoso di carne umana ti aggirerai sulla terra, vattene o vergogna dei re.” così fu apostrofato da Shakti dal potente valore.

ततॊ याज्य निमित्तं तु विश्वामित्र वसिष्ठयॊः ।
वैरम आसीत तदा तं तु विश्वामित्रॊ ऽनवपद्यत ॥११॥
tato yājya nimittaṃ tu viśvāmitra vasiṣṭhayoḥ |
vairam āsīt tadā taṃ tu viśvāmitro ‘nvapadyata ||11||

Allora per questioni sacrali, tra Vishvamitra e Vasishtha, vi era un’inimicizia, dunque Vishvamitra lo seguiva.

तयॊर विवदतॊर एवं समीपम उपचक्रमे ।
ऋषिर उग्रतपाः पार्थ विश्वामित्रः परतापवान ॥१२॥
tayor vivadator evaṃ samīpam upacakrame |
ṛṣir ugratapāḥ pārtha viśvāmitraḥ pratāpavān ||12||

O figlio di Pritha, e così Vishvamitra quel potentissimo rishi dal rigido tapas giungeva vicino ai due litiganti.

ततः स बुबुधे पश्चात तम ऋषिं नृपसत्तमः ।
ऋषेः पुत्रं वसिष्ठस्य वसिष्ठम इव तेजसा ॥१३॥
tataḥ sa bubudhe paścāt tam ṛṣiṃ nṛpasattamaḥ |
ṛṣeḥ putraṃ vasiṣṭhasya vasiṣṭham iva tejasā ||13||

Quindi il supremo sovrano si accorse che quello era il rishi, figlio di Vasishtha, pari a Vasishtha per potenza.

अन्तर्धाय तदात्मानं विश्वामित्रॊ ऽपि भारत ।
ताव उभाव उपचक्राम चिकीर्षन्न आत्मनः परियम ॥१४॥
antardhāya tadātmānaṃ viśvāmitro ‘pi bhārata |
tāv ubhāv upacakrāma cikīrṣann ātmanaḥ priyam ||14||

O Bharata, e quindi pure Vishvamitra di nascosto ai due si avvicinava cercando il proprio interesse.

स तु शप्तस तदा तेन शक्तिना वै नृपॊत्तमः ।
जगाम शरणं शक्तिं परसादयितुम अर्हयन ॥१५॥
sa tu śaptas tadā tena śaktinā vai nṛpottamaḥ |
jagāma śaraṇaṃ śaktiṃ prasādayitum arhayan ||15||

Quel supremo sovrano maledetto da Shakti però, cercava salvezza presso Shakti implorando perdono.

तस्य भावं विदित्वा स नृपतेः कुरुनन्दन ।
विश्वामित्रस ततॊ रक्ष आदिदेश नृपं परति ॥१६॥
tasya bhāvaṃ viditvā sa nṛpateḥ kurunandana |
viśvāmitras tato rakṣa ādideśa nṛpaṃ prati ||16||

O rampollo dei Kuru, conosciuta la natura del sovrano, allora Vishvamitra comandava ad un Rakshasa di andare contro il re.

स शापात तस्य विप्रर्षेर विश्वामित्रस्य चाज्ञया ।
राक्षसाः किंकरॊ नाम विवेश नृपतिं तदा ॥१७॥
sa śāpāt tasya viprarṣer viśvāmitrasya cājñayā |
rākṣasāḥ kiṃkaro nāma viveśa nṛpatiṃ tadā ||17||

Per la maledizione del savio rishi, e per ordine di Vishvamitra, un Rakshasa Kimkara di nome entrava per possedere quel sovrano.

रक्षसा तु गृहीतं तं विदित्वा सा मुनिस तदा ।
विश्वामित्रॊ ऽपय अपक्रामत तस्माद देशाद अरिंदम ॥१८॥
rakṣasā tu gṛhītaṃ taṃ viditvā sā munis tadā |
viśvāmitro ‘py apakrāmat tasmād deśād ariṃdama ||18||

Penetrato dal Rakshasa, o uccisore di nemici, vedendolo, allora pure il muni Vishvamitra se ne andava da quel luogo.

ततः स नृपतिर विद्वान रक्षन्न आत्मानम आत्मना ।
बलवत पीड्यमानॊ ऽपि रक्षसान्तर गतेन ह ॥१९॥
tataḥ sa nṛpatir vidvān rakṣann ātmānam ātmanā |
balavat pīḍyamāno ‘pi rakṣasāntar gatena ha ||19||

Pur tormentato dal Rakshasa dentro di lui, avendo grande forza quel saggio sovrano si difendeva da sé.

ददर्श तं दविजः कश चिद राजानं परथितं पुनः ।
ययाचे कषुधितश चैनं समांसां भॊजनं तदा ॥२०॥
dadarśa taṃ dvijaḥ kaś cid rājānaṃ prathitaṃ punaḥ |
yayāce kṣudhitaś cainaṃ samāṃsāṃ bhojanaṃ tadā ||20||

Un certo dvija vide dunque il re ancora in piedi, e avendo fame gli chiese un pezzo di carne.

तम उवाचाथ राजर्षिर दविजं मित्रसहस तदा ।
आस्स्व बरह्मंस तवम अत्रैव मुहूर्तम इति सान्त्वयन ॥२१॥
tam uvācātha rājarṣir dvijaṃ mitrasahas tadā |
āssva brahmaṃs tvam atraiva muhūrtam iti sāntvayan ||21||

E quel rajarishi benevolo verso gli amici diceva al dvija: “O brahmana siedi qui per qualche momento.” Così con gentilezza:

निवृत्तः परतिदास्यामि भॊजनं ते यथेप्सितम ।
इत्य उक्त्वा परययौ राजा तस्थौ च दविजसत्तमः ॥२२॥
nivṛttaḥ pratidāsyāmi bhojanaṃ te yathepsitam |
ity uktvā prayayau rājā tasthau ca dvijasattamaḥ ||22||

“Quando sarò ritornato ti darò il cibo che desideri.” Così avendo parlato il re se ne andava e quell’ottimo brahmana restava.

अन्तर्गतं तु तद राज्ञस तदा बराह्मण भाषितम ।
सॊ ऽनतःपुरं परविश्याथ संविवेश नराधिपः ॥२३॥
antargataṃ tu tad rājñas tadā brāhmaṇa bhāṣitam |
so ‘ntaḥpuraṃ praviśyātha saṃviveśa narādhipaḥ ||23||

La richiesta del brahmana fu dimenticata dal re, allora entrato nel suo palazzo vi risedeva quel sovrano di uomini.

ततॊ ऽरधरात्र उत्थाय सूदम आनाय्य सत्वरम ।
उवाच राजा संस्मृत्य बराह्मणस्य परतिश्रुतम ॥२४॥
tato ‘rdharātra utthāya sūdam ānāyya satvaram |
uvāca rājā saṃsmṛtya brāhmaṇasya pratiśrutam ||24||

Alzatosi a metà notte chiamando immediatamente il cuoco, gli diceva il re ricordando la promessa fatta al brahmana:

गच्छामुष्मिन्न असौ देशे बराह्मणॊ मां परतीक्षते ।
अन्नार्थी तवं तन अन्नेन समांसेनॊपपादय ॥२५॥
gacchāmuṣminn asau deśe brāhmaṇo māṃ pratīkṣate |
annārthī tvaṃ tan annena samāṃsenopapādaya ||25||

“Recati nel luogo in cui quel brahmana mi aspetta, con del cibo, a lui per cibo portagli della carne.”

एवम उक्तस तदा सूदः सॊ ऽनासाद्यामिषं कव चित ।
निवेदयाम आस तदा तस्मै राज्ञे वयथान्वितः ॥२६॥
evam uktas tadā sūdaḥ so ‘nāsādyāmiṣaṃ kva cit |
nivedayām āsa tadā tasmai rājñe vyathānvitaḥ ||26||

Così apostrofato allora il cuoco non trovando carne in nessun luogo, pieno di dolore lo faceva sapere al sovrano.

राजा तु रक्षसाविष्टः सूदम आह गतव्यथः ।
अप्य एनं नरमांसेन भॊजयेति पुनः पुनः ॥२७॥
rājā tu rakṣasāviṣṭaḥ sūdam āha gatavyathaḥ |
apy enaṃ naramāṃsena bhojayeti punaḥ punaḥ ||27||

Il re, posseduto dal Rakshasa senza problemi ripetutamente diceva al cuoco: “Pure con della carne umana dagli nutrimento.”

तथेत्य उक्त्वा ततः सूदः संस्थानं वध्य घातिनाम ।
गत्वा जहार तवरितॊ नरमांसम अपेतभीः ॥२८॥
tathety uktvā tataḥ sūdaḥ saṃsthānaṃ vadhya ghātinām |
gatvā jahāra tvarito naramāṃsam apetabhīḥ ||28||

Avendo risposto di si, allora il cuoco andava alla prigione dei condannati a morte e raggiuntala rapido senza timore prendeva della carne umana.

स तत संस्कृत्य विधिवद अन्नॊपहितम आशु वै ।
तस्मै परादाद बराह्मणाय कषुधिताय तपस्विने ॥२९॥
sa tat saṃskṛtya vidhivad annopahitam āśu vai |
tasmai prādād brāhmaṇāya kṣudhitāya tapasvine ||29||

E avendola ben cotta secondo le regole, e rapido portando il cibo, lo dava a quell’asceta brahmana affamato.

स सिद्धचक्षुषा दृष्ट्वा तदन्नं दविजसत्तमः ।
अभॊज्यम इदम इत्य आह करॊधपर्याकुलेक्षणः ॥३०॥
sa siddhacakṣuṣā dṛṣṭvā tadannaṃ dvijasattamaḥ |
abhojyam idam ity āha krodhaparyākulekṣaṇaḥ ||30||

Quell’ottimo dvija vedendo quel cibo con occhio acuto “Questo è immangiabile.” Così diceva con gli occhi spalancati per l’ira.

यस्माद अभॊज्यम अन्नं मे ददाति स नराधिपः ।
तस्मात तस्यैव मूढस्य भविष्यत्य अत्र लॊलुपा ॥३१॥
yasmād abhojyam annaṃ me dadāti sa narādhipaḥ |
tasmāt tasyaiva mūḍhasya bhaviṣyaty atra lolupā ||31||

“E giacché il sovrano mi offre del cibo immangiabile, allora questo folle di questo stesso cibo avrà desiderio.

सक्तॊ मानुषमांसेषु यथॊक्तः शक्तिना पुरा ।
उद्वेजनीयॊ भूतानां चरिष्यति महीम इमाम ॥३२॥
sakto mānuṣamāṃseṣu yathoktaḥ śaktinā purā |
udvejanīyo bhūtānāṃ cariṣyati mahīm imām ||32||

Bramoso di carne umana come un tempo fu detto da Shakti, si aggirerà sulla Terra evitato dai viventi.”

दविर अनुव्याहृते राज्ञः स शापॊ बलवान अभूत ।
रक्षॊबलसमाविष्टॊ विसंज्ञश चाभवत तदा ॥३३॥
dvir anuvyāhṛte rājñaḥ sa śāpo balavān abhūt |
rakṣobalasamāviṣṭo visaṃjñaś cābhavat tadā ||33||

Due volte essendo pronunciata, la maledizione divenne potente e posseduto dalla forza del Rakshasa, divenne privo di controllo.

ततः स नृपतिश्रेष्ठॊ राक्षसॊपहतेन्द्रियः ।
उवाच शक्तिं तं दृष्ट्वा नचिराद इव भारत ॥३४॥
tataḥ sa nṛpatiśreṣṭho rākṣasopahatendriyaḥ |
uvāca śaktiṃ taṃ dṛṣṭvā nacirād iva bhārata ||34||

O Bharata, quindi quel migliore di sovrani, coi sensi in preda al Rakshasa, diceva a Shakti vedendolo non molto dopo:

यस्माद असदृशः शापः परयुक्तॊ ऽयं तवया मयि ।
तस्मात तवत्तः परवर्तिष्ये खादितुं मानुषान अहम ॥३५॥
yasmād asadṛśaḥ śāpaḥ prayukto ‘yaṃ tvayā mayi |
tasmāt tvattaḥ pravartiṣye khādituṃ mānuṣān aham ||35||

“In quanto tu mi hai lanciato un’ingiusta maledizione, allora io comincerò da te a divorare gli uomini.”

एवम उक्त्वा ततः सद्यस तं पराणैर विप्रयुज्य सः ।
शक्तिनं भक्षयाम आस वयाघ्रः पशुम इवेप्सितम ॥३६॥
evam uktvā tataḥ sadyas taṃ prāṇair viprayujya saḥ |
śaktinaṃ bhakṣayām āsa vyāghraḥ paśum ivepsitam ||36||

Ciò detto, egli allora immediatamente presagli la vita, divorava Shakti, come una tigre fa col l’animale che vuole.

शक्तिनं तु हतं दृष्ट्वा विश्वामित्रस ततः पुनः ।
वसिष्ठस्यैव पुत्रेषु तद रक्षः संदिदेश ह ॥३७॥
śaktinaṃ tu hataṃ dṛṣṭvā viśvāmitras tataḥ punaḥ |
vasiṣṭhasyaiva putreṣu tad rakṣaḥ saṃdideśa ha ||37||

Vishvmitra veduto ucciso Shakti, allora di nuovo, lanciava quel Rakshasa contro i figli di Vasishtha.

स ताञ शतावरान पुत्रान वसिष्ठस्य महात्मनः ।
भक्षयाम आस संक्रुद्धः सिंहः कषुद्रमृगान इव ॥३८॥
sa tāñ śatāvarān putrān vasiṣṭhasya mahātmanaḥ |
bhakṣayām āsa saṃkruddhaḥ siṃhaḥ kṣudramṛgān iva ||38||

E quello infuriato divorava i cento figli del mahatma Vasishtha, come un leone fa con delle vili prede.

वसिष्ठॊ घातिताञ शरुत्वा विश्वामित्रेण तान सुतान ।
धारयाम आस तं शॊकं महाद्रिर इव मेदिनीम ॥३९॥
vasiṣṭho ghātitāñ śrutvā viśvāmitreṇa tān sutān |
dhārayām āsa taṃ śokaṃ mahādrir iva medinīm ||39||

Vasishtha saputo che i figli erano stati uccisi da Vishvamitra, sopportava quel dolore come la grande montagna sostiene la Terra.

चक्रे चात्मविनाशाय बुद्धिं स मुनिसत्तमः ।
न तव एव कुशिकॊच्छेदं मेने मतिमतां वरः ॥४०॥
cakre cātmavināśāya buddhiṃ sa munisattamaḥ |
na tv eva kuśikocchedaṃ mene matimatāṃ varaḥ ||40||

Quell’ottimo muni, pose mente al suo suicidio, né invero pensava ad uccidere il figlio di Kushika quel migliore dei saggi.

स मेरुकूटाद आत्मानं मुमॊच भगवान ऋषिः ।
शिरस तस्य शिलायां च तूलराशाव इवापतत ॥४१॥
sa merukūṭād ātmānaṃ mumoca bhagavān ṛṣiḥ |
śiras tasya śilāyāṃ ca tūlarāśāv ivāpatat ||41||

Quel venerabile Rishi si lanciava allora dalla cima del monte Meru, ma la sua testa cadeva sulle rocce come su un mucchio di cotone.

न ममार च पातेन स यदा तेन पाण्डव ।
तदाग्निम इद्ध्वा भगवान संविवेश महावने ॥४२॥
na mamāra ca pātena sa yadā tena pāṇḍava |
tadāgnim iddhvā bhagavān saṃviveśa mahāvane ||42||

O Pandava, e poiché non moriva per quella caduta, allora acceso un fuoco nella grande foresta il venerabile vi entrava.

तं तदा सुसमिद्धॊ ऽपि न ददाह हुताशनः ।
दीप्यमानॊ ऽपय अमित्रघ्न शीतॊ ऽगनिर अभवत ततः ॥४३॥
taṃ tadā susamiddho ‘pi na dadāha hutāśanaḥ |
dīpyamāno ‘py amitraghna śīto ‘gnir abhavat tataḥ ||43||

O tormenta nemici, ma neppure allora il fuoco ben acceso che divora l’offerta lo bruciava, pur luminoso il fuoco era allora freddo.

स समुद्रम अभिप्रेत्य शॊकाविष्टॊ महामुनिः ।
बद्ध्वा कण्ठे शिलां गुर्वीं निपपात तद अम्भसि ॥४४॥
sa samudram abhipretya śokāviṣṭo mahāmuniḥ |
baddhvā kaṇṭhe śilāṃ gurvīṃ nipapāta tad ambhasi ||44||

Quel grande muni allora pieno di dolore, raggiunto l’oceano, legatosi una pesante pietra al collo si gettava nell’acqua.

स समुद्रॊर्मि वेगेन सथले नयस्तॊ महामुनिः ।
जगाम स ततः खिन्नः पुनर एवाश्रमं परति ॥४५॥
sa samudrormi vegena sthale nyasto mahāmuniḥ |
jagāma sa tataḥ khinnaḥ punar evāśramaṃ prati ||45||

Ma per la forza delle onde stava a galla il grande muni, allora depresso di nuovo si recava verso il suo ashrama.”

ARTICOLI CORRELATI

Ultime entrate

Il parere di Drona 202

Il parere di Bishma 201

Il parere di Karna 200

Il parere di Duryodhana 199

Commenti