7.3 C
Milano
martedì, Dicembre 6, 2022
spot_img
HomeAdi ParvaIl re dei Gandharva 168

Il re dei Gandharva 168

CAITRARATHA PARVA
(Il libro di Citraratha)

SEZIONE 168
Il re dei Gandharva

वैशंपायन उवाच ।
ते परतस्थुः पुरस्कृत्य मातरं पुरुषर्षभाः ।
समैर उदङ्मुखैर मार्गैर यथॊद्दिष्टं परंतपाः ॥१॥
vaiśaṁpāyana uvāca |
te pratasthuḥ puraskṛtya mātaraṃ puruṣarṣabhāḥ |
samair udaṅmukhair mārgair yathoddiṣṭaṃ paraṃtapāḥ ||1||

Vaishampayana disse: “Quei tori fra gli uomini, quei tormenta nemici, partirono con in testa la madre, lentamente lungo le strade del nord come era indicato.

ते गच्छन्तस तव अहॊरात्रं तीर्थं सॊमश्रवायणम ।
आसेदुः पुरुषव्याघ्रा गङ्गायां पाण्डुनन्दनाः ॥२॥
te gacchantas tv ahorātraṃ tīrthaṃ somaśravāyaṇam |
āseduḥ puruṣavyāghrā gaṅgāyāṃ pāṇḍunandanāḥ ||2||

Quelle tigri fra gli uomini, procedendo di giorno e di notte giunsero al tirtha chiamato somashravayana situato lungo la Ganga.

उल्मुकं तु समुद्यम्य तेषाम अग्रे धनंजयः ।
परकाशार्थं ययौ तत्र रक्षार्थं च महायशाः ॥३॥
ulmukaṃ tu samudyamya teṣām agre dhanaṃjayaḥ |
prakāśārthaṃ yayau tatra rakṣārthaṃ ca mahāyaśāḥ ||3||

Il Dananjaya alzando una fiaccola davanti a loro, procedeva il gloriosissimo per fare luce e per protezione.

तत्र गङ्गा जले रम्ये विविक्ते करीडयन सत्रियः ।
ईर्ष्युर गन्धर्वराजः सम जलक्रीडाम उपागतः ॥४॥
tatra gaṅgā jale ramye vivikte krīḍayan striyaḥ |
īrṣyur gandharvarājaḥ sma jalakrīḍām upāgataḥ ||4||

Là nell’acqua della Ganga delle donne da sole giocavano, ma il geloso re dei Gandharva era giunto a quel gioco acquatico.

शब्दं तेषां स शुश्राव नदीं समुपसर्पताम ।
तेन शब्देन चाविष्टश चुक्रॊध बलवद बली ॥५॥
śabdaṃ teṣāṃ sa śuśrāva nadīṃ samupasarpatām |
tena śabdena cāviṣṭaś cukrodha balavad balī ||5||

Egli udiva dunque il rumore di quelli che si avvicinavano al fiume e sentito quel rumore quel forte fortissimamente si adirava.

स दृष्ट्वा पाण्डवांस तत्र सह मात्रा परंतपान ।
विस्फारयन धनुर घॊरम इदं वचनम अव्रवीत ॥६॥
sa dṛṣṭvā pāṇḍavāṃs tatra saha mātrā paraṃtapān |
visphārayan dhanur ghoram idaṃ vacanam avravīt ||6||

Egli vedendo là i Pandava, il tormenta nemici assieme alla madre, tendendo il terribile arco queste parole diceva:

संध्या संरज्यते घॊरा पूर्वरात्रागमेषु या ।
अशीतिभिस तरुटैर हीनं तं मुहूर्तं परचक्षते ॥७॥
saṃdhyā saṃrajyate ghorā pūrvarātrāgameṣu yā |
aśītibhis truṭair hīnaṃ taṃ muhūrtaṃ pracakṣate ||7||

“Il tramonto, che si muta in buio andando verso la piena notte eccetto i primi due muhurta si dice sia il tempo

विहितं कामचाराणां यक्षगन्धर्वरक्षसाम ।
शेषम अन्यन मनुष्याणां कामचारम इह समृतम ॥८॥
vihitaṃ kāmacārāṇāṃ yakṣagandharvarakṣasām |
śeṣam anyan manuṣyāṇāṃ kāmacāram iha smṛtam ||8||

Stabilito per gli Yaksha, i Gandharva e i Rakshasa per vagare a loro piacere, il resto è stabilito agli uomini per loro movimenti, così sta scritto.

लॊभात परचारं चरतस तासु वेलासु वै नरान ।
उपक्रान्ता निगृह्णीमॊ राक्षसैः सह बालिशान ॥९॥
lobhāt pracāraṃ caratas tāsu velāsu vai narān |
upakrāntā nigṛhṇīmo rākṣasaiḥ saha bāliśān ||9||

Quindi gli uomini che vagano in questo tempo per avidità, mentre si avvicinano noi li catturiamo assieme ai Rakshasa.

ततॊ रात्रौ पराप्नुवतॊ जलं बरह्मविदॊ जनाः ।
गर्हयन्ति नरान सर्वान बलस्थान नृपतीन अपि ॥१०॥
tato rātrau prāpnuvato jalaṃ brahmavido janāḥ |
garhayanti narān sarvān balasthān nṛpatīn api ||10||

Quindi le persone sapienti del dharma biasimano tutti gli uomini che si avvicinano di notte all’acqua siano pure re coi loro eserciti.

आरात तिष्ठत मा मह्यं समीपम उपसर्पत ।
कस्मान मां नाभिजानीत पराप्तं भागीरथी जलम ॥११॥
ārāt tiṣṭhata mā mahyaṃ samīpam upasarpata |
kasmān māṃ nābhijānīta prāptaṃ bhāgīrathī jalam ||11||

State distanti, non procedete vicino a me, perché senza che io vi conosca, siete giunti all’acqua della Bhagirathi?

अङ्गारपर्णं गन्धर्वं वित्तमां सवबलाश्रयम ।
अहं हि मानी चेर्ष्युश च कुबेरस्य परियः सखा ॥१२॥
aṅgāraparṇaṃ gandharvaṃ vittamāṃ svabalāśrayam |
ahaṃ hi mānī cerṣyuś ca kuberasya priyaḥ sakhā ||12||

Sappiate che io sono il Gandharva Angaraparna fiero della mia forza, io sono l’intelligente e impaziente caro amico di Kubera.

अङ्गारपर्णम इति च खयतं वनम इदं मम ।
अनु गङ्गां च वाकां च चित्रं यत्र वसाम्य अहम ॥१३॥
aṅgāraparṇam iti ca khyataṃ vanam idaṃ mama |
anu gaṅgāṃ ca vākāṃ ca citraṃ yatra vasāmy aham ||13||

E Angaraparna è chiamata questa mia foresta, bella lungo le rive della Ganga dove io risiedo.

न कुणपाः शृङ्गिणॊ वा न देवा न च मानुषाः ।
इदं समुपसर्पन्ति तत किं समुपसर्पथ ॥१४॥
na kuṇapāḥ śṛṅgiṇo vā na devā na ca mānuṣāḥ |
idaṃ samupasarpanti tat kiṃ samupasarpatha ||14||

Qui né morti, né elefanti né Deva, né uomini si possono avvicinare, perché dunque vi avvicinate voi?”

अर्जुन उवाच ।
समुद्रे हिमवत्पार्श्वे नद्याम अस्यां च दुर्मते ।
रात्राव अहनि संध्यौ च कस्य कॢप्तः परिग्रहः ॥१५॥
arjuna uvāca |
samudre himavatpārśve nadyām asyāṃ ca durmate |
rātrāv ahani saṃdhyau ca kasya kḷptaḥ parigrahaḥ ||15||

Arjuna disse: “o sciocco, poiché l’oceano, i fianchi della montagna e questo fiume esistono di notte, di giorno e ai crepuscoli, che vale questa proibizione?

भुक्तो वाप्यथवाभुक्तो रात्रावहनि खेचर ।
न कालनियमो ह्यस्ति गङ्गां प्राप्य सरिद्वराम् ॥१६॥
bhukto vāpyathavābhukto rātrāvahani khecara |
na kālaniyamo hyasti gaṅgāṃ prāpya saridvarām ||16||

O guardiano del cielo, che lo stomaco sia vuoto o pieno, che sia notte o giorno, non c’è un momento speciale per venire a questo importante fiume, la Ganga.

वयं च शक्तिसंपन्ना अकाले तवाम अधृष्णुमः ।
अशक्ता हि कषणे करूरे युष्मान अर्चन्ति मानवाः ॥१७॥
vayaṃ ca śaktisaṃpannā akāle tvām adhṛṣṇumaḥ |
aśaktā hi kṣaṇe krūre yuṣmān arcanti mānavāḥ ||17||

Noi siamo dotati di forza e ti attacchiamo in ogni momento, gli uomini incapaci nelle dure sventure vi venerano.

पुरा हिमवतश चैषा हेमशृङ्गाद विनिःसृता ।
गङ्गा गत्वा समुद्राम्भः सप्तधा परतिपद्यते ॥१८॥
purā himavataś caiṣā hemaśṛṅgād viniḥsṛtā |
gaṅgā gatvā samudrāmbhaḥ saptadhā pratipadyate ||18||

Sgorgando all’inizio dai picchi nevosi dell’Himavat, la Ganga raggiunge le acque dell’oceano procedendo in sette flussi.

गङ्गां च यमुनां चैव प्लक्षजातां सरस्वतीम् ।
रथस्थां सरयूं चैव गोमती गण्डकी तथा ॥१९॥
gaṅgāṃ ca yamunāṃ caiva plakṣajātāṃ sarasvatīm |
rathasthāṃ sarayūṃ caiva gomatī gaṇḍakī tathā ||19||

Questi sono la Ganga, la Yamuna, la Sarasvati, la Rathastha, la Sarayu, la Gomti e la Gandaki.

अपर्युषितपाषास्ते नदीः सप्त पिबन्ति ये ।
इयं भूत्वा चैकवप्रा शुचिर आकाशगा पुनः ।
देवेषु गङ्गा गन्धर्व पराप्नॊत्य अलक नन्दताम ॥२०॥
aparyuṣitapāṣāste nadīḥ sapta pibanti ye |
iyaṃ bhūtvā caikavaprā śucir ākāśagā punaḥ |
deveṣu gaṅgā gandharva prāpnoty alaka nandatām ||20||

O Gandharva, chi la beve è purificato dalle colpe, poi divenuta di nuovo un unico flusso, scorre pura nell’atmosfera, tra i Deva ella diviene l’Alakananda.

तथा पितॄन वैतरणी दुस्तरा पापकर्मभिः ।
गङ्गा भवति गन्धर्व यथा दवैपायनॊ ऽबरवीत ॥२१॥
tathā pitṝn vaitaraṇī dustarā pāpakarmabhiḥ |
gaṅgā bhavati gandharva yathā dvaipāyano ‘bravīt ||21||

O Gandharva, quindi, è la Vaitarani tra i morti, inattraversabile dai malfattori e quindi diviene la Ganga come ci disse il dvaipayana.

असंबाधा देव नदी सवर्गसंपादनी शुभा ।
कथम इच्छसि तां रॊद्धुं नैष धर्मः सनातनः ॥२२॥
asaṃbādhā deva nadī svargasaṃpādanī śubhā |
katham icchasi tāṃ roddhuṃ naiṣa dharmaḥ sanātanaḥ ||22||

E larghissima questa divina e splendida fiumana conduce al terzo cielo, come puoi tu dunque arrestarla? Non è ella l’eterno dharma

अनिवार्यम असंबाधं तव वाचा कथं वयम ।
न सपृशेम यथाकामं पुण्यं भागीरथी जलम ॥२३॥
anivāryam asaṃbādhaṃ tava vācā kathaṃ vayam |
na spṛśema yathākāmaṃ puṇyaṃ bhāgīrathī jalam ||23||

irresistibile non confinabile? come puoi dirci che non toccheremo a piacere le pure acque della Bhagirathi?”

वैशंपायन उवाच ।
अङ्गारपर्णस तच छरुत्वा करुद्ध आनम्य कार्मुकम ।
मुमॊच सायकान दीप्तान अहीन आशीविषान इव ॥२४॥
vaiśaṁpāyana uvāca |
aṅgāraparṇas tac chrutvā kruddha ānamya kārmukam |
mumoca sāyakān dīptān ahīn āśīviṣān iva ||24||

Vaishampayana disse: “Ciò udito Angaraparna infuriato tendendo l’arco scagliava accese frecce simili a serpenti velenosi.

उल्मुकं भरामयंस तूर्णं पाण्डवश चर्म चॊत्तमम ।
वयपॊवाह शरांस तस्य सर्वान एव धनंजयः ॥२५॥
ulmukaṃ bhrāmayaṃs tūrṇaṃ pāṇḍavaś carma cottamam |
vyapovāha śarāṃs tasya sarvān eva dhanaṃjayaḥ ||25||

La fiaccola agitando rapito come un supremo scudo, il Pandava, il Dananjaya parava dunque tutte le sue frecce.

अर्जुन उवाच ।
बिभीषिकैषा गन्धर्व नास्त्रज्ञेषु परयुज्यते ।
अस्त्रज्ञेषु परयुक्तैषा फेनवत परविलीयते ॥२६॥
arjuna uvāca |
bibhīṣikaiṣā gandharva nāstrajñeṣu prayujyate |
astrajñeṣu prayuktaiṣā phenavat pravilīyate ||26||

Arjuna disse: “O Gandharva, questo tuo modo di spaventare non funziona con gli esperti guerrieri, si sciolgono come schiuma gli strali scagliati agli esperti guerrieri.

मानुषान अति गन्धर्वान सर्वान गन्धर्व लक्षये ।
तस्माद अस्त्रेण दिव्येन यॊत्स्ये ऽहं न तु मायया ॥२७॥
mānuṣān ati gandharvān sarvān gandharva lakṣaye |
tasmād astreṇa divyena yotsye ‘haṃ na tu māyayā ||27||

O Gandharva, agli uomini, e anche a tutti i Gandharva io miro perciò con un’arma divina, non con mera illusione.

पुरास्त्रम इदम आग्नेयं परादात किल बृहस्पतिः ।
भरद्वाजस्य गन्धर्व गुरुपुत्रः शतक्रतॊः ॥२८॥
purāstram idam āgneyaṃ prādāt kila bṛhaspatiḥ |
bharadvājasya gandharva guruputraḥ śatakratoḥ ||28||

O Gandharva, un tempo l’arma detta di Agni Brihaspati la conferì a Bharadvaja figlio del guru del satakrato.

भरद्वाजाद अग्निवेश्यॊ अग्निवेश्याद गुरुर मम ।
स तव इदं मह्यम अददाद दरॊणॊ बराह्मणसत्तमः ॥२९॥
bharadvājād agniveśyo agniveśyād gurur mama |
sa tv idaṃ mahyam adadād droṇo brāhmaṇasattamaḥ ||29||

Da Bharadvaja la ebbe Agniveshya, e da Agniveshya il mio guru, e quindi a me la diede Drona il migliore dei brahmana.”

वैशंपायन उवाच ।
इत्य उक्त्वा पाण्डवः करुद्धॊ गन्धर्वाय मुमॊच ह
परदीप्तम अस्त्रम आग्नेयं ददाहास्य रथं तु तत ॥३०॥
vaiśaṁpāyana uvāca |
ity uktvā pāṇḍavaḥ kruddho gandharvāya mumoca ha |
pradīptam astram āgneyaṃ dadāhāsya rathaṃ tu tat ||30||

Vaishampayana disse: così avendo parlato, il Pandava irato scagliava sul Gandharva, la luminosa arma detta di Agni e bruciava il suo carro.

विरथं विप्लुतं तं तु स गन्धर्वं महाबलम ।
अस्त्रतेजः परमूढं च परपतन्तम अवाङ्मुखम ॥३१॥
virathaṃ viplutaṃ taṃ tu sa gandharvaṃ mahābalam |
astratejaḥ pramūḍhaṃ ca prapatantam avāṅmukham ||31||

Privo del carro e caduto, il fortissimo Gandharva, confuso dallo splendore di quell’arma cadeva a faccia in giù.

शिरॊरुहेषु जग्राह माल्यवत्सु धनंजयः ।
भरातॄन परति चकर्षाथ सॊ ऽसत्रपाताद अचेतसम ॥३२॥
śiroruheṣu jagrāha mālyavatsu dhanaṃjayaḥ |
bhrātṝn prati cakarṣātha so ‘strapātād acetasam ||32||

E il Dananjaya lo afferrava per i capelli inghirlandati e verso i fratelli lo trascinava incosciente per la caduta.

युधिष्ठिरं तस्य भार्या परपेदे शरणार्थिनी ।
नाम्ना कुम्भीनसी नाम पतित्राणम अभीप्सती ॥३३॥
yudhiṣṭhiraṃ tasya bhāryā prapede śaraṇārthinī |
nāmnā kumbhīnasī nāma patitrāṇam abhīpsatī ||33||

La sua sposa si gettava ai piedi di Yudhishthira in cerca di salvezza, di nome si chiamava Kumbhinasi e chiedeva la salvezza del marito.

गन्धर्वी उवाच ।
तराहि तवं मां महाराज पतिं चेमं विमुञ्च मे ।
गन्धर्वीं शरणं पराप्तां नाम्ना कुम्बीनसीं परभॊ ॥३४॥
gandharvī uvāca |
trāhi tvaṃ māṃ mahārāja patiṃ cemaṃ vimuñca me |
gandharvīṃ śaraṇaṃ prāptāṃ nāmnā kumbīnasīṃ prabho ||34||

La Gandharvi disse: “O grande re, proteggimi e salva mio marito, io sono la Gandharvi Kumbhinasi di nome e ti chiedo rifugio.”

युधिष्ठिर उवाच ।
युद्धे जितं यशॊ हीनं सत्री नाथम अपराक्रमम ।
कॊ नु हन्याद रिपुं तवादृङ मुञ्चेमं रिपुसूदन ॥३५॥
yudhiṣṭhira uvāca |
yuddhe jitaṃ yaśo hīnaṃ strī nātham aparākramam |
ko nu hanyād ripuṃ tvādṛṅ muñcemaṃ ripusūdana ||35||

Yudhishthira disse: “Vinto in battaglia, privato di gloria, privo di valore e protetto da una donna, chi ucciderebbe dunque un nemico come te? Liberalo dunque o uccisore di nemici.”

अर्जुन उवाच ।
अङ्गेमं परतिपद्यस्व गच्छ गन्धर्व मा शुचः ।
परदिशत्य अभयं ते ऽदय कुरुराजॊ युधिष्ठिरः ॥३६॥
arjuna uvāca |
aṅgemaṃ pratipadyasva gaccha gandharva mā śucaḥ |
pradiśaty abhayaṃ te ‘dya kururājo yudhiṣṭhiraḥ ||36||

Arjuna disse: “O Gandharva, dunque onoralo e vattene senza sofferenza, a te oggi garantisce la salvezza il re dei Kuru Yudhishthira.”

गन्धर्व उवाच ।
जितॊ ऽहं पूर्वकं नाम मुञ्चाम्य अङ्गारपर्णताम ।
न च शलाघे बलेनाद्य न नाम्ना जनसंसदि ॥३७॥
gandharva uvāca |
jito ‘haṃ pūrvakaṃ nāma muñcāmy aṅgāraparṇatām |
na ca ślāghe balenādya na nāmnā janasaṃsadi ||37||

Il Gandharva disse: “Essendo stato vinto io rinuncio al mio vecchio nome di Angaraparna, non mi vanterò della mia forza né del mio nome in assemblea.

साध्व इमं लब्धवाँल लाभं यॊ ऽहं दिव्यास्त्रधारिणम ।
गान्धर्व्या मायया यॊद्धुम इच्छामि वयसा वरम ॥३८॥
sādhv imaṃ labdhavāṁl lābhaṃ yo ‘haṃ divyāstradhāriṇam |
gāndharvyā māyayā yoddhum icchāmi vayasā varam ||38||

Rettamente ho ottenuto ciò, io che uno armato di armi divine, migliore per valore, con l’illusione dei Gandharva volevo combattere.

अस्त्राग्निना विचित्रॊ ऽयं दग्धॊ मे रथ उत्तमः ।
सॊ ऽहं चित्ररथॊ भूत्वा नाम्ना दग्धरथॊ ऽभवम ॥३९॥
astrāgninā vicitro ‘yaṃ dagdho me ratha uttamaḥ |
so ‘haṃ citraratho bhūtvā nāmnā dagdharatho ‘bhavam ||39||

Con l’arma di Agni il mio bellissimo e supremo carro fu bruciato, così io che ero Citraratha di nome sono divenuto Dagdharatha.

संभृता चैव विद्येयं तपसेह पुरा मया ।
निवेदयिष्ये ताम अद्य पराणदाया महात्मने ॥४०॥
saṃbhṛtā caiva vidyeyaṃ tapaseha purā mayā |
nivedayiṣye tām adya prāṇadāyā mahātmane ||40||

E la mia conoscenza ottenuta un tempo col tapas, la rivelerò oggi al mahatma che mi ha salvato la vita.

संस्तम्भितं हि तरसा जितं शरणम आगतम ।
यॊ ऽरिं संयॊजयेत पराणैः कल्याणं किं न सॊ ऽरहति ॥४१॥
saṃstambhitaṃ hi tarasā jitaṃ śaraṇam āgatam |
yo ‘riṃ saṃyojayet prāṇaiḥ kalyāṇaṃ kiṃ na so ‘rhati ||41||

Chi al nemico vinto che si fermi a chiedere venia, salvi la vita quale fortuna non merita costui?

चक्षुषी नाम विद्येयं यां सॊमाय ददौ मनुः ।
ददौ स विश्वावसवे मह्यं विश्वावसुर ददौ ॥४२॥
cakṣuṣī nāma vidyeyaṃ yāṃ somāya dadau manuḥ |
dadau sa viśvāvasave mahyaṃ viśvāvasur dadau ||42|

Questa scienza si chiama cakshusi, la diede Manu a Soma, e lui la conferì Vishvavasu, e Vishvavasu la diede a me.

सेयं कापुरुषं पराप्ता गुरु दत्ता परणश्यति ।
आगमॊ ऽसया मया परॊक्ता वीर्यं परतिनिबॊध मे ॥४३॥
seyaṃ kāpuruṣaṃ prāptā guru dattā praṇaśyati |
āgamo ‘syā mayā proktā vīryaṃ pratinibodha me ||43||

Essa giunta ad un vile uomo data dal guru si estinguerà, il suo percorso ti ho detto, ora ascolta la sua forza.

यच चक्षुषा दरष्टुम इच्छेत तरिषु लॊकेषु किं चन ।
तत पश्येद यादृशं चेच्छेत तादृषं दरष्टुम अर्हति ॥४४॥
yac cakṣuṣā draṣṭum icchet triṣu lokeṣu kiṃ cana |
tat paśyed yādṛśaṃ cecchet tādṛṣaṃ draṣṭum arhati ||44||

Qualunque cosa si voglia vedere cogli occhi nei tre luoghi, questa si vede tale quale la si desideri e così si deve vedere.

समानपद्ये षन मासान सथितॊ विद्यां लभेद इमाम ।
अनुनेष्याम्य अहं विद्यां सवयं तुभ्यं वरते कृते ॥४५॥
samānapadye ṣan māsān sthito vidyāṃ labhed imām |
anuneṣyāmy ahaṃ vidyāṃ svayaṃ tubhyaṃ vrate kṛte ||45||

Si ottiene questa scienza stando sei mesi su un piede solo, mai io ti rivelerò questa scienza senza che tu debba fare questo voto.

विद्यया हय अनया राजन वयं नृभ्यॊ विशेषिताः ।
अविशिष्टाश च देवानाम अनुभाव परवर्तिताः ॥४६॥
vidyayā hy anayā rājan vayaṃ nṛbhyo viśeṣitāḥ |
aviśiṣṭāś ca devānām anubhāva pravartitāḥ ||46||

O re, per questa conoscenza, noi siamo superiori agli uomini, e neppure superati dai Deva secondo l’opinione corrente.

गन्धर्वजानाम अश्वानाम अहं पुरुषसत्तम ।
भरातृभ्यस तव पञ्चभ्यः पृथग दाता शतं शतम ॥४७॥
gandharvajānām aśvānām ahaṃ puruṣasattama |
bhrātṛbhyas tava pañcabhyaḥ pṛthag dātā śataṃ śatam ||47||

O migliore degli uomini, e io di una razza di cavalli dei Gandharva un centinaio a ciascuno dei tuoi cinque fratelli darò.

देवगन्धर्ववाहास ते दिव्यगन्धा मनॊ गमाः ।
कषीणाः कषीणा भवन्त्य एते न हीयन्ते च रंहसः ॥४८॥
devagandharvavāhās te divyagandhā mano gamāḥ |
kṣīṇāḥ kṣīṇā bhavanty ete na hīyante ca raṃhasaḥ ||48||

Cavalli dei celesti e dei Gandharva sono di divino profumo e veloci come il pensiero, e corrono veloci senza stancarsi pur se magri e teneri.

पुरा कृतं महेन्द्रस्य वज्रं वृत्र निबर्हणे ।
दशधा शतधा चैव तच छीर्णं वृत्रमूर्धनि ॥४९॥
purā kṛtaṃ mahendrasya vajraṃ vṛtra nibarhaṇe |
daśadhā śatadhā caiva tac chīrṇaṃ vṛtramūrdhani ||49||

Anticamente fu fatta la folgore del grande Indra per la distruzione di Vritra, in migliaia di parti essa si ruppe sulla testa di Vritra.

ततॊ भागी कृतॊ देवैर वज्रभाग उपास्यते ।
लॊके यत साधनं किं चित सा वै वज्रतनुः समृता ॥५०॥
tato bhāgī kṛto devair vajrabhāga upāsyate |
loke yat sādhanaṃ kiṃ cit sā vai vajratanuḥ smṛtā ||50||

Allora divisa in parti dai Deva ogni parte della folgore si venera, qualsiasi cosa conosciuta al mondo come strumento è una parte della folgore.

वज्रपाणिर बराह्मणः सयात कषत्रं वज्ररथं समृतम ।
वैश्या वै दानवज्राश च कर्म वर्जा यवीयसः ॥५१॥
vajrapāṇir brāhmaṇaḥ syāt kṣatraṃ vajrarathaṃ smṛtam |
vaiśyā vai dānavajrāś ca karma varjā yavīyasaḥ ||51||

La mano è la folgore dei brahmana, il carro si dice la folgore degli kshatriya, il donare è la folgore dei vaishya, e il compito è la folgore dello shudra.

वज्रं कषत्रस्य वाजिनॊ अवध्या वाजिनः समृताः ।
रथाङ्गं वडवा सूते सूताश चाश्वेषु ये मताः ॥५२॥
vajraṃ kṣatrasya vājino avadhyā vājinaḥ smṛtāḥ |
rathāṅgaṃ vaḍavā sūte sūtāś cāśveṣu ye matāḥ ||52||

Dello kshatriya i cavalli sono la folgore, e i cavalli sono inviolabili si dice, come parte del carro, i due nati da Vadava si dice che siano nati tra i cavalli.

कामवर्णाः कामजवाः कामतः समुपस्थिताः ।
इमे गन्धर्वजाः कामं पूरयिष्यन्ति ते हयाः ॥५३॥
kāmavarṇāḥ kāmajavāḥ kāmataḥ samupasthitāḥ |
ime gandharvajāḥ kāmaṃ pūrayiṣyanti te hayāḥ ||53||

I cavalli che sono dotati a piacere di ogni colore e velocità, sono quelli nati tra i Gandharva, questi cavalli ti saranno graditi.”

अर्जुन उवाच ।
यदि परीतेन वा दत्तं संशये जीवितस्य वा ।
विद्या वित्तं शरुतं वापि न तद गन्धर्व कामये ॥५४॥
arjuna uvāca |
yadi prītena vā dattaṃ saṃśaye jīvitasya vā |
vidyā vittaṃ śrutaṃ vāpi na tad gandharva kāmaye ||54||

Arjuna disse: “O Gandharva, se pur per piacere o per salvarsi la vita sia data, questa scienza conferita o recitata io non la desidero.”

गन्धर्व उवाच ।
संयॊगॊ वै परीतिकरः संसत्सु परतिदृश्यते ।
जीवितस्य परदानेन परीतॊ विद्यां ददामि ते ॥५५॥
gandharva uvāca |
saṃyogo vai prītikaraḥ saṃsatsu pratidṛśyate |
jīvitasya pradānena prīto vidyāṃ dadāmi te ||55||

Il Gandharva disse: “L’accordo appare portare un beneficio nelle assemblee, per il dono della vita io sono felice di darti questa scienza.

तवत्तॊ हय अहं गरहीष्यामि अस्त्रम आग्नेयम उत्तमम ।
तथैव सख्यं बीभत्सॊ चिराय भरतर्षभ ॥५६॥
tvatto hy ahaṃ grahīṣyāmi astram āgneyam uttamam |
tathaiva sakhyaṃ bībhatso cirāya bharatarṣabha ||56||

E da te io vorrei avere la suprema arma detta di Agni, e così a lungo vi sarà amicizia con Bibhatsu o toro dei Bharata.”

अर्जुन उवाच ।
तवत्तॊ ऽसत्रेण वृणॊम्य अश्वान संयॊगः शाश्वतॊ ऽसतु नौ ।
सखे तद बरूहि गन्धर्व युष्मभ्यॊ यद भयं तयजेत ॥५७॥
arjuna uvāca |
tvatto ‘streṇa vṛṇomy aśvān saṃyogaḥ śāśvato ‘stu nau |
sakhe tad brūhi gandharva yuṣmabhyo yad bhayaṃ tyajet ||57||

Arjuna disse: “Per l’arma io da te accetto i cavalli, ed eterna amicizia sia tra noi, o Gandharva chiamami amico abbandonate ogni paura.”

अर्जुन उवाच ।
कारणं बरूहि गन्धर्व किं तद येन सम धर्षिताः ।
यान्तॊ बरह्मविदः सन्तः सर्वे रात्राव अरिंदम ॥५८॥
arjuna uvāca |
kāraṇaṃ brūhi gandharva kiṃ tad yena sma dharṣitāḥ |
yānto brahmavidaḥ santaḥ sarve rātrāv ariṃdama ||58||

Arjuna disse: “o Gandharva, o uccisore di nemici, dimmi ogni causa per cui son attaccati, tutti i virtuosi conoscitori del brahman che giungono di notte.”

गन्धर्व उवाच ।
अनग्नयॊ ऽनाहुतयॊ न च विप्र पुरस्कृताः ।
यूयं ततॊ धर्षिताः सथ मया पाण्डवनन्दन ॥५९॥
gandharva uvāca |
anagnayo ‘nāhutayo na ca vipra puraskṛtāḥ |
yūyaṃ tato dharṣitāḥ stha mayā pāṇḍavanandana ||59||

Il Gandharva disse: “o rampollo dei Pandava, privi di fuoco, privi di offerte e senza aver davanti un brahmana, voi dunque siete stati attaccati da me.

यक्षराक्षस गन्धर्वाः पिशाचॊरगमानवाः ।
विस्तरं कुरुवंशस्य शरीमतः कथयन्ति ते ॥६०॥
yakṣarākṣasa gandharvāḥ piśācoragamānavāḥ |
vistaraṃ kuruvaṃśasya śrīmataḥ kathayanti te ||60||

Gli Yaksha, i Rakshasa e i Gandharva, i Pishaca gli Uraga e gli uomini, diffusamente raccontano la storia della gloriosa discendenza di Kuru.

नारदप्रभृतीनां च देवर्षीणां मया शरुतम ।
गुणान कथयतां वीर पूर्वेषां तव धीमताम ॥६१॥
nāradaprabhṛtīnāṃ ca devarṣīṇāṃ mayā śrutam |
guṇān kathayatāṃ vīra pūrveṣāṃ tava dhīmatām ||61||

O valoroso, io ho udito dai devarishi con Narada in testa, le qualità raccontate dei tuoi saggi antenati.

सवयं चापि मया दृष्टश चरता सागराम्बराम ।
इमां वसुमतीं कृत्स्नां परभावः सवकुलस्य ते ॥६२॥
svayaṃ cāpi mayā dṛṣṭaś caratā sāgarāmbarām |
imāṃ vasumatīṃ kṛtsnāṃ prabhāvaḥ svakulasya te ||62||

Di persona poi ho veduto, vagando sulle acque dell’oceano, e sull’intera Terra lo splendore della tua stirpe.

वेदे धनुषि चाचार्यम अभिजानामि ते ऽरजुन ।
विश्रुतं तरिषु लॊकेषु भारद्वाजं यशस्विनम ॥६३॥
vede dhanuṣi cācāryam abhijānāmi te ‘rjuna |
viśrutaṃ triṣu lokeṣu bhāradvājaṃ yaśasvinam ||63||

O Arjuna, e conosco il tuo maestro nell’arte dell’arco è famoso nei tre luoghi, il glorioso figlio di Bharadvaja.

धर्मं वायुं च शक्रं च विजानाम्य अश्विनौ तथा ।
पाण्डुं च कुरुशार्दूल षड एतान कुलवर्धनान ।
पितॄन एतान अहं पार्थ देव मानुषसात्तमान ॥६४॥
dharmaṃ vāyuṃ ca śakraṃ ca vijānāmy aśvinau tathā |
pāṇḍuṃ ca kuruśārdūla ṣaḍ etān kulavardhanān |
pitṝn etān ahaṃ pārtha deva mānuṣasāttamān ||64||

O tigre dei Kuru, e io conosco Dharma, Vayu e Shakra e i due Ashvini, e anche Pandu, tutti questi sei hanno aumentato la stirpe, e sono anche i tuoi avi o figlio di Pritha, i migliori tra gli uomini e i Deva.

दिव्यात्मानॊ महात्मानः सर्वशस्त्रभृतां वराः ।
भवन्तॊ भरातरः शूराः सर्वे सुचरितव्रताः ॥६५॥
divyātmāno mahātmānaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varāḥ |
bhavanto bhrātaraḥ śūrāḥ sarve sucaritavratāḥ ||65||

E divyatma, mahatma, e i migliori di tutti gli armati, sono i tuoi fratelli, tutti prodi dai fermi voti.

उत्तमां तु मनॊ बुद्धिं भवतां भावितात्मनाम ।
जानन्न अपि च वः पार्थ कृतवान इह धर्षणाम ॥६६॥
uttamāṃ tu mano buddhiṃ bhavatāṃ bhāvitātmanām |
jānann api ca vaḥ pārtha kṛtavān iha dharṣaṇām ||66||

E la suprema intelligenza di voi anime purificate, pur conoscendo io qui ho effettuato l’attacco contro di voi.

सत्री सकाशे च कौरव्य न पुमान कषन्तुम अर्हति ।
धर्षणाम आत्मनः पश्यन बाहुद्रविणम आश्रितः ॥६७॥
strī sakāśe ca kauravya na pumān kṣantum arhati |
dharṣaṇām ātmanaḥ paśyan bāhudraviṇam āśritaḥ ||67||

O Kaurava, essendo vicine le donne non si deve perdonare agli uomini, guardando all’offesa fatta a me, e confidando nella forza delle mie braccia.

नक्तं च बलम अस्माकं भूय एवाभिवर्धते ।
यतस ततॊ मां कौन्तेय सदारं मन्युर आविशत ॥६८॥
naktaṃ ca balam asmākaṃ bhūya evābhivardhate |
yatas tato māṃ kaunteya sadāraṃ manyur āviśat ||68||

O figlio di Kunti, e invero di notte la nostra forza ancora aumenta, quindi la furia mi prese vicino a mia moglie.

सॊ ऽहं तवयेह विजितः संख्ये तापत्यवर्धन ।
येन तेनेह विधिना कीर्त्यमानं निबॊध मे ॥६९॥
so ‘haṃ tvayeha vijitaḥ saṃkhye tāpatyavardhana |
yena teneha vidhinā kīrtyamānaṃ nibodha me ||69||

Così io fui da te qui vinto in battaglia, o discendente del figlio di Tapati, per quale motivo qui ascolta il mio racconto.

बरह्मचर्यं परॊ धर्मः स चापि नियतस तवयि ।
यस्मात तस्माद अहं पार्थ रणे ऽसमिन विजितस तवया ॥७०॥
brahmacaryaṃ paro dharmaḥ sa cāpi niyatas tvayi |
yasmāt tasmād ahaṃ pārtha raṇe ‘smin vijitas tvayā ||70||

O figlio di Pritha, il brahmacarya è il supremo dharma e tu pure la pratichi, perciò io in questo scontro fui vinto da te.

यस तु सयात कषत्रियः कश चित कामवृत्तः परंतप ।
नक्तं च युधि युध्येत न स जीवेत कथं चन ॥७१॥
yas tu syāt kṣatriyaḥ kaś cit kāmavṛttaḥ paraṃtapa |
naktaṃ ca yudhi yudhyeta na sa jīvet kathaṃ cana ||71||

O tormenta nemici, qualunque altro kshatriya che pratichi l’eros che combatta di notte non sopravvivrebbe in nessun modo.

यस तु सयात कामवृत्तॊ ऽपि राजा तापत्य संगरे ।
जयेन नक्तंचरान सर्वान स पुरॊहित धूर गतः ॥७२॥
yas tu syāt kāmavṛtto ‘pi rājā tāpatya saṃgare |
jayen naktaṃcarān sarvān sa purohita dhūr gataḥ ||72||

Un re che pratichi l’eros o discendente di Tapati in battaglia, vincerebbe tutte le creature della notte solo se ha davanti un purohita.

तस्मात तापत्य यत किं चिन नृणां शरेय इहेप्सितम ।
ìतस्मिन कर्मणि यॊक्तव्या दान्तात्मानः पुरॊहिताः ॥७३॥
ìtasmāt tāpatya yat kiṃ cin nṛṇāṃ śreya ihepsitam |
ìtasmin karmaṇi yoktavyā dāntātmānaḥ purohitāḥ ||73||

Perciò o discendente di Tapati, qualsiasi cosa che dagli uomini sia voluta, questa azione si deve fare unendosi a dei purohita dall’anima domata.

वेदे षडङ्गे निरताः शुचयः सत्यवादिनः ।
धर्मात्मानः कृतात्मानः सयुर नृपाणां पुरॊहिताः ॥७४॥
vede ṣaḍaṅge niratāḥ śucayaḥ satyavādinaḥ |
dharmātmānaḥ kṛtātmānaḥ syur nṛpāṇāṃ purohitāḥ ||74||

Fedeli ai Veda nelle sei parti, puri, e di sincera parola, con l’anima pia, e ben perfezionata, siano i purohita dei re.

जयश च नियतॊ राज्ञः सवर्गश च सयाद अनन्तरम ।
यस्य सयाद धर्मविद वाग्मी पुरॊधाः शीलवाञ शुचिः ॥७५॥
jayaś ca niyato rājñaḥ svargaś ca syād anantaram |
yasya syād dharmavid vāgmī purodhāḥ śīlavāñ śuciḥ ||75||

Perenne sia la vittoria, e il terzo cielo sia senza fine, di quel re che abbia un purohita sapiente del dharma, e di pura e virtuosa condotta.

लाभं लब्धुम अलब्धं हि लब्धं च परिरक्षितुम ।
पुरॊहितं परकुर्वीत राजा गुणसमन्वितम ॥७६॥
lābhaṃ labdhum alabdhaṃ hi labdhaṃ ca parirakṣitum |
purohitaṃ prakurvīta rājā guṇasamanvitam ||76||

Per ottenere ciò che desidera e per proteggere quanto ottenuto, il re si prenda un purohita pieno di qualità.

पुरॊहित मते तिष्ठेद य इच्छेत पृथिवीं नृपः ।
पराप्तुं मेरुवरॊत्तंसां सर्वशः सागराम्बराम ॥७७॥
purohita mate tiṣṭhed ya icchet pṛthivīṃ nṛpaḥ |
prāptuṃ meruvarottaṃsāṃ sarvaśaḥ sāgarāmbarām ||77||

Il sovrano che voglia la Terra si affidi all’opinione del purohita, e otterrà tutta la Terra attorniata dalle acque del mare.

न हि केवलशौर्येण तापत्याभिजनेन च ।
जयेद अब्राह्मणः कश चिद भूमिं भूमिपतिः कव चित ॥७८॥
na hi kevalaśauryeṇa tāpatyābhijanena ca |
jayed abrāhmaṇaḥ kaś cid bhūmiṃ bhūmipatiḥ kva cit ||78||

O discendente di Tapati, col mero valore, e con la nobile nascita ma privo di un brahamana un sovrano non può vincere qualche terra.

तस्माद एवं विजानीहि कुरूणां वंशवर्धन ।
बराह्मण परमुखं राज्यं शक्यं पालयितुं चिरम ॥७९॥
tasmād evaṃ vijānīhi kurūṇāṃ vaṃśavardhana |
brāhmaṇa pramukhaṃ rājyaṃ śakyaṃ pālayituṃ ciram ||79||

O propagatore dei kuru, perciò questo sappi che un regno con un brahmana in testa può essere a lungo protetto.”

ARTICOLI CORRELATI

Ultime entrate

Il parere di Drona 202

Il parere di Bishma 201

Il parere di Karna 200

Il parere di Duryodhana 199

Commenti