6.5 C
Milano
venerdì, Dicembre 2, 2022
spot_img
HomeAdi ParvaLamenti del brahmana 155

Lamenti del brahmana 155

BAKA-VADHA PARVA
(Il libro di Baka)

SEZIONE 155
Lamenti del brahmana

जनमेजय उवाच ।
एकचक्रां गतास ते तु कुन्तीपुत्रा महारथाः ।
अतः परं दविजश्रेष्ठ किम अकुर्वत पाण्डवाः ॥१॥
janamejaya uvāca |
ekacakrāṃ gatās te tu kuntīputrā mahārathāḥ |
ataḥ paraṃ dvijaśreṣṭha kim akurvata pāṇḍavāḥ ||1||

Janamejaya disse: “O migliore dei brahmana, i figli di Kunti grandi conduttori di carro, giunti ad Ekacakra da lì in poi che fecero i Pandava?”

वैशंपायन उवाच ।
एकचक्रां गतास ते तु कुन्तीपुत्रा महारथाः ।
ऊषुर नातिचिरं कालं बराह्मणस्य निवेशने ॥२॥
vaiśaṁpāyana uvāca |
ekacakrāṃ gatās te tu kuntīputrā mahārathāḥ |
ūṣur nāticiraṃ kālaṃ brāhmaṇasya niveśane ||2||

Vaishampayana disse: “Giunti ad Ekacakra i figli di Kunti grandi guerrieri, vissero per breve tempo nella dimora di un brahmana.

रमणीयानि पश्यन्तॊ वनानि विविधानि च ।
पार्थिवान अपि चॊद्देशान सरितश च सरांसि च ॥३॥
ramaṇīyāni paśyanto vanāni vividhāni ca |
pārthivān api coddeśān saritaś ca sarāṃsi ca ||3||

Vedendo varie e bellissime foreste, e pure i sovrani dei luoghi, e fiumi, e laghi.

चेरुर भैक्षं तदा ते तु सर्व एव विशां पते ।
बभूवुर नागराणां च सवैर गुणैः परियदर्शनाः ॥४॥
cerur bhaikṣaṃ tadā te tu sarva eva viśāṃ pate |
babhūvur nāgarāṇāṃ ca svair guṇaiḥ priyadarśanāḥ ||4||

O signore di popoli, tutti loro andavano in cerca della bhaiksha e divennero cari per le loro qualità a quei cittadini.

निवेदयन्ति सम च ते भैक्षं कुन्त्याः सदा निशि ।
तया विभक्तान भागांस ते भुञ्जते सम पृथक पृथक ॥५॥
nivedayanti sma ca te bhaikṣaṃ kuntyāḥ sadā niśi |
tayā vibhaktān bhāgāṃs te bhuñjate sma pṛthak pṛthak ||5||

Essi tutte le sere portavano sempre la questua a Kunti e da lei era divisa in porzioni che ciascuno mangiava.

अर्धं ते भुञ्जते वीराः सह मात्रा परंतपाः ।
अर्धं भैक्षस्य सर्वस्य भीमॊ भुङ्क्ते महाबलः ॥६॥
ardhaṃ te bhuñjate vīrāḥ saha mātrā paraṃtapāḥ |
ardhaṃ bhaikṣasya sarvasya bhīmo bhuṅkte mahābalaḥ ||6||

Metà la consumavano quei valorosi tormenta nemici assieme alla madre e l’altra metà dell’intera questua la consumava il fortissimo Bhima.

तथा तु तेषां वसतां तत्र राजन महात्मनाम ।
अतिचक्राम सुमहान कालॊ ऽथ भरतर्षभ ॥७॥
tathā tu teṣāṃ vasatāṃ tatra rājan mahātmanām |
aticakrāma sumahān kālo ‘tha bharatarṣabha ||7||

O re, o toro dei Bharata, allora in questo modo là risiedendo quei mahatma trascorreva molto tempo.

ततः कदा चिद भैक्षाय गतास ते भरतर्षभाः ।
संगत्या भीमसेनस तु तत्रास्ते पृथया सह ॥८॥
tataḥ kadā cid bhaikṣāya gatās te bharatarṣabhāḥ |
saṃgatyā bhīmasenas tu tatrāste pṛthayā saha ||8||

Quindi un giorno usciti per la questua quei tori dei Bharata, per caso Bhimasena era rimasto là assieme a Pritha.

अथार्तिजं महाशब्दं बराह्मणस्य निवेशने ।
भृशम उत्पतितं घॊरं कुन्ती शुश्राव भारत ॥९॥
athārtijaṃ mahāśabdaṃ brāhmaṇasya niveśane |
bhṛśam utpatitaṃ ghoraṃ kuntī śuśrāva bhārata ||9||

O Bharata, allora sorgeva una grande suono di dolore nella casa del brahmana e Kunti udiva quelle terribili e violente urla.

रॊरूयमाणांस तान सर्वान परिदेवयतश च सा ।
कारुण्यात साधुभावाच च देवी राजन न चक्षमे ॥१०॥
rorūyamāṇāṃs tān sarvān paridevayataś ca sā |
kāruṇyāt sādhubhāvāc ca devī rājan na cakṣame ||10||

Di tutti loro che piangevano lamentandosi, quella regina, per la compassione e per la sua gentilezza non si acquietava.

मथ्यमानेव दुःखेन हृदयेन पृथा ततः ।
उवाच भीमं कल्याणी कृपान्वितम इदं वचः ॥११॥
mathyamāneva duḥkhena hṛdayena pṛthā tataḥ |
uvāca bhīmaṃ kalyāṇī kṛpānvitam idaṃ vacaḥ ||11||

Pritha allora col cuore agitato dal dolore, la virtuosa diceva queste parole piene di pena:

वसामः सुसुखं पुत्र बराह्मणस्य निवेशने ।
अज्ञाता धार्तराष्ट्राणां सत्कृता वीतमन्यवः ॥१२॥
vasāmaḥ susukhaṃ putra brāhmaṇasya niveśane |
ajñātā dhārtarāṣṭrāṇāṃ satkṛtā vītamanyavaḥ ||12||

“O figlio, noi abitiamo felicemente nella casa del brahmana, nascosti dai figli di Dhritarashtra, onorati e senza risentimento.

सा चिन्तये सदा पुत्र बराह्मणस्यास्य किं नव अहम ।
परियं कुर्याम इति गृहे यत कुर्युर उषिताः सुखम ॥१३॥
sā cintaye sadā putra brāhmaṇasyāsya kiṃ nv aham |
priyaṃ kuryām iti gṛhe yat kuryur uṣitāḥ sukham ||13||

O figlio, io sempre penso in che modo io possa a questo brahmana fare del bene, quanto quelli che vivono nella casa felici possano stare.

एतावान पुरुषस तात कृतं यस्मिन न नश्यति ।
यावच च कुर्याद अन्यॊ ऽसय कुर्याद अभ्यधिकं ततः ॥१४॥
etāvān puruṣas tāta kṛtaṃ yasmin na naśyati |
yāvac ca kuryād anyo ‘sya kuryād abhyadhikaṃ tataḥ ||14||

O figlio, l’uomo non distrugga quanto a lui è stato fatto ma all’altro faccia quanto l’altro ha fatto a lui e anche di più.

तद इदं बराह्मणस्यास्य दुःखम आपतितं धरुवम ।
तत्रास्या यदि साहाय्यं कुर्याम सुकृतं भवेत ॥१५॥
tad idaṃ brāhmaṇasyāsya duḥkham āpatitaṃ dhruvam |
tatrāsyā yadi sāhāyyaṃ kuryāma sukṛtaṃ bhavet ||15||

Questo dolore che certamente è accaduto al brahmana, se qui possiamo essere di aiuto, che sia mutato felicemente.”

भीम उवाच ।
जञायताम अस्य यद दुःखं यतश चैव समुत्थितम ।
विदिते वयवसिष्यामि यद्य अपि सयात सुदुष्करम ॥१६॥
bhīma uvāca |
jñāyatām asya yad duḥkhaṃ yataś caiva samutthitam |
vidite vyavasiṣyāmi yady api syāt suduṣkaram ||16||

Bhima disse: “Cerchiamo di sapere quale dolore gli è sopraggiunto e saputolo, io lo risolverò anche se fosse arduo da compiersi.”

वैशंपायन उवाच ।
तथा हि कथयन्तौ तौ भूयः शुश्रुवतुः सवनम ।
आर्तिजं तस्य विप्रस्य सभार्यस्य विशां पते ॥१७॥
vaiśaṁpāyana uvāca |
tathā hi kathayantau tau bhūyaḥ śuśruvatuḥ svanam |
ārtijaṃ tasya viprasya sabhāryasya viśāṃ pate ||17||

Vaishampayana disse: “O signore di popoli, quindi, così discorrendo i due di nuovo ascoltarono quei lamenti, addolorati, di quel savio e di sua moglie.

अन्तःपुरं ततस तस्य बराह्मणस्य महात्मनः ।
विवेश कुन्ती तवरिता बद्धवत्सेव सौरभी ॥१८॥
antaḥpuraṃ tatas tasya brāhmaṇasya mahātmanaḥ |
viveśa kuntī tvaritā baddhavatseva saurabhī ||18||

Nell’appartamento interno di quel mahatma del brahmana, allora in fretta entrava Kunti come una vacca verso il suo vitellino.

ततस तं बराह्मणं तत्र भार्यया च सुतेन च ।
दुहित्रा चैव सहितं ददर्श विकृताननम ॥१९॥
tatas taṃ brāhmaṇaṃ tatra bhāryayā ca sutena ca |
duhitrā caiva sahitaṃ dadarśa vikṛtānanam ||19||

Quindi ella scorgeva là il brahmana col viso stravolto assieme alla moglie, al figlio e alla figlia.

ब्राह्मण उवाच ।
धिग इदं जीवितं लॊके ऽनल सारम अनर्थकम ।
दुःखमूलं पराधीनं भृशम अप्रियभागि च ॥२०॥
brāhmaṇa uvāca |
dhig idaṃ jīvitaṃ loke ‘nala sāram anarthakam |
duḥkhamūlaṃ parādhīnaṃ bhṛśam apriyabhāgi ca ||20||

Il brahmana disse: “O sventurata questa vita sulla Terra, senza scopo che viene distrutta dal fuoco, radice di ogni dolore, che dipende da altri, violenta e miserevole.

जीविते परमं दुःखं जीविते परमॊ जवरः ।
जीविते वर्तमानस्य दवन्द्वानाम आगमॊ धरुवः ॥२१॥
jīvite paramaṃ duḥkhaṃ jīvite paramo jvaraḥ |
jīvite vartamānasya dvandvānām āgamo dhruvaḥ ||21||

Vivere è il supremo dolore, vivere è la suprema malattia, vivendo è certo l’arrivo di queste due cose per chi esiste.

एकात्मापि हि धर्मार्थौ कामं च न निषेवते ।
एतैश च विप्रयॊगॊ ऽपि दुःखं परमकं मतम ॥२२॥
ekātmāpi hi dharmārthau kāmaṃ ca na niṣevate |
etaiś ca viprayogo ‘pi duḥkhaṃ paramakaṃ matam ||22||

Anche con tutta l’anima chi persegue dharma, kama e artha, dall’unione con queste cose vi è un supremo dolore.

आहुः के चित परं मॊक्षं स च नास्ति कथं चन ।
अर्थप्राप्तौ च नरकः कृत्स्न एवॊपपद्यते ॥२३॥
āhuḥ ke cit paraṃ mokṣaṃ sa ca nāsti kathaṃ cana |
arthaprāptau ca narakaḥ kṛtsna evopapadyate ||23||

Alcuni dicono che il bene supremo è la liberazione, ma non si trova in alcun modo, nell’acquisizione della ricchezza l’intero inferno si avvicina.

अर्थेप्सुता परं दुःखम अर्थप्राप्तौ ततॊ ऽधिकम ।
जातस्नेहस्य चार्थेषु विप्रयॊगे महत्तरम ॥२४॥
arthepsutā paraṃ duḥkham arthaprāptau tato ‘dhikam |
jātasnehasya cārtheṣu viprayoge mahattaram ||24||

Il desiderio di ricchezza è il supremo dolore, e l’ottenerla un male peggiore, per amore dei figli, la perdita della ricchezza è una grande sventura.

न हि यॊगं परपश्यामि येन मुच्येयम आपदः ।
पुत्रदारेण वा सार्धं पराद्रवेयाम अनामयम ॥२५॥
na hi yogaṃ prapaśyāmi yena mucyeyam āpadaḥ |
putradāreṇa vā sārdhaṃ prādraveyām anāmayam ||25||

Io non scorgo un mezzo per liberarmi da questa sventura, o che possa fuggire senza pericolo assieme a moglie e figli.

यतितं वै मया पूर्वं यथा तवं वेत्थ बराह्मणि ।
यतः कषेमं ततॊ गन्तुं तवया तु मम न शरुतम ॥२६॥
yatitaṃ vai mayā pūrvaṃ yathā tvaṃ vettha brāhmaṇi |
yataḥ kṣemaṃ tato gantuṃ tvayā tu mama na śrutam ||26||

O donna brahmani, io ho tentato un tempo come tu ben sai di andare in un luogo sicuro, ma tu non mi hai ascoltato.

इह जाता विवृद्धास्मि पिता चेह ममेति च ।
उक्तवत्य असि दुर्मेधे याच्यमाना मयासकृत ॥२७॥
iha jātā vivṛddhāsmi pitā ceha mameti ca |
uktavaty asi durmedhe yācyamānā mayāsakṛt ||27||

“Qui sono nata, e cresciuta, e qui vi sono padre e madre.” O sciocca, così mi dicevi da me sovente richiesta.

सवर्गतॊ हि पिता वृद्धस तथा माता चिरं तव ।
बान्धवा भूतपूर्वाश च तत्र वासे तु का रतिः ॥२८॥
svargato hi pitā vṛddhas tathā mātā ciraṃ tava |
bāndhavā bhūtapūrvāś ca tatra vāse tu kā ratiḥ ||28||

Morti sono il vecchio tuo padre e tua madre da molto, e anche i parenti sono ormai morti, quale dunque il motivo di restare?

सॊ ऽयं ते बन्धुकामाया अशृण्वन्त्या वचॊ मम ।
बन्धुप्रणाशः संप्राप्तॊ भृशं दुःखकरॊ मम ॥२९॥
so ‘yaṃ te bandhukāmāyā aśṛṇvantyā vaco mama |
bandhupraṇāśaḥ saṃprāpto bhṛśaṃ duḥkhakaro mama ||29||

Per amore dei genitori non hai mai ascoltato le mie parole, ma è giunto ora per me il dolore ancora più grande, la morte dei figli.

अथ वा मद विनाशॊ ऽयं न हि शक्ष्यामि कं चन ।
परित्यक्तुम अहं बन्धुं सवयं जीवन नृशंसवत ॥३०॥
atha vā mad vināśo ‘yaṃ na hi śakṣyāmi kaṃ cana |
parityaktum ahaṃ bandhuṃ svayaṃ jīvan nṛśaṃsavat ||30||

Io certo andrò alla morte, non posso in alcun modo abbandonare la mia parentela vivendo così crudelmente.

सहधर्मचरीं दान्तां नित्यं मातृसमां मम ।
सखायं विहितां देवैर नित्यं परमिकां गतिम ॥३१॥
sahadharmacarīṃ dāntāṃ nityaṃ mātṛsamāṃ mama |
sakhāyaṃ vihitāṃ devair nityaṃ paramikāṃ gatim ||31||

Tu che sempre agisci nel dharma, sei amata come la mia stessa madre, sei la compagna datami dai Deva, e sempre mio supremo rifugio.

मात्रा पित्रा च विहितां सदा गार्हस्थ्य भागिनीम ।
वरयित्वा यथान्यायं मन्त्रवत परिणीय च ॥३२॥
mātrā pitrā ca vihitāṃ sadā gārhasthya bhāginīm |
varayitvā yathānyāyaṃ mantravat pariṇīya ca ||32||

Concessami dal padre e dalla madre, sempre attenta alle cose domestiche, scelta secondo le regole e sposata coi dovuti riti.

कुलीनां शीलसंपन्नाम अपत्यजननीं मम ।
तवाम अहं जीवितस्यार्थे साध्वीम अनपकारिणीम ॥३३॥
kulīnāṃ śīlasaṃpannām apatyajananīṃ mama |
tvām ahaṃ jīvitasyārthe sādhvīm anapakāriṇīm ||33||

Sei ben-nata, di specchiata virtù, madre dei miei figli, tu che sei virtuosa che mai hai fatto del male, come posso

परित्यक्तुं न शक्ष्यामि भार्यां नित्यम अनुव्रताम ।
कुत एव परित्यक्तुं सुतां शक्ष्याम्य अहं सवहम ॥३४॥
parityaktuṃ na śakṣyāmi bhāryāṃ nityam anuvratām |
kuta eva parityaktuṃ sutāṃ śakṣyāmy ahaṃ svaham ||34||

per vivere, io abbandonare te che sei moglie sempre fedele, come potrò abbandonare la mia propria figlia.

बालाम अप्राप्तवयसम अजातव्यञ्जनाकृतिम ।
भर्तुर अर्थाय निक्षिप्तां नयासं धात्रा महात्मना ॥३५॥
bālām aprāptavayasam ajātavyañjanākṛtim |
bhartur arthāya nikṣiptāṃ nyāsaṃ dhātrā mahātmanā ||35||

Fanciulla non ancora da marito, che non ha ancora raggiunto la pubertà, dandola ad un marito stabilito dal creatore mahatma.

यस्यां दौहित्रजाँल लॊकान आशंसे पितृभिः सह ।
सवयम उत्पाद्य तां बालां कथम उत्स्रष्टुम उत्सहे ॥३६॥
yasyāṃ dauhitrajāṁl lokān āśaṃse pitṛbhiḥ saha |
svayam utpādya tāṃ bālāṃ katham utsraṣṭum utsahe ||36||

Io spero di ottenere assieme agli avi i mondi di chi ha figli di figlie, come posso abbandonare questa mia bambina?

मन्यन्ते के चिद अधिकं सनेहं पुत्रे पितुर नराः ।
कन्यायां नैव तु पुनर मम तुल्याव उभौ मतौ ॥३७॥
manyante ke cid adhikaṃ snehaṃ putre pitur narāḥ |
kanyāyāṃ naiva tu punar mama tulyāv ubhau matau ||37||

Alcuni dicono che sia maggiore l’affetto di un padre per il figlio, rispetto ad una figlia, ma per me sono entrambi uguali.

यस्मिँल लॊकाः परसूतिश च सथिता नित्यम अथॊ सुखम ।
अपापां ताम अहं बालां कथम उत्स्रष्टुम उत्सहे ॥३८॥
yasmiṁl lokāḥ prasūtiś ca sthitā nityam atho sukham |
apāpāṃ tām ahaṃ bālāṃ katham utsraṣṭum utsahe ||38||

Lei, in cui stanno in eterno, felicemente radicati i mondi e la progenie, lei che è bimba innocente come posso abbandonarla?

आत्मानम अपि चॊत्सृज्य तप्स्ये परेतवशं गतः ।
तयक्ता हय एते मया वयक्तं नेह शक्ष्यन्ति जीवितुम ॥३९॥
ātmānam api cotsṛjya tapsye pretavaśaṃ gataḥ |
tyaktā hy ete mayā vyaktaṃ neha śakṣyanti jīvitum ||39||

Pur se sacrificando me stesso soffrissi andando alla morte, costoro abbandonando, per me è manifesto che non sarei capace di vivere.

एषां चान्यतम तयागॊ नृशंसॊ गर्हितॊ बुधैः ।
आत्मत्यागे कृते चेमे मरिष्यन्ति मया विना ॥४०॥
eṣāṃ cānyatama tyāgo nṛśaṃso garhito budhaiḥ |
ātmatyāge kṛte ceme mariṣyanti mayā vinā ||40||

E se crudelmente io abbandonassi un altro sarei biasimato dai saggi, e se io abbandonassi me stesso, questi morirebbero senza di me.

स कृच्छ्राम अहम आपन्नॊ न शक्तस तर्तुम आपदम ।
अहॊ धिक कां गतिं तव अद्य गमिष्यामि सबान्धवः ।
सर्वैः सह मृतं शरेयॊ न तु मे जीवितुं कषमम ॥४१॥
sa kṛcchrām aham āpanno na śaktas tartum āpadam |
aho dhik kāṃ gatiṃ tv adya gamiṣyāmi sabāndhavaḥ |
sarvaiḥ saha mṛtaṃ śreyo na tu me jīvituṃ kṣamam ||41||

In questa difficoltà caduto, io non sono in grado di liberarmi dalla sventura, dunque ahimè, in quale fine io oggi cadrò assieme ai famigliari, meglio dunque la morte con tutti loro, il vivere invero non è sopportabile.”

ARTICOLI CORRELATI

Ultime entrate

Il parere di Drona 202

Il parere di Bishma 201

Il parere di Karna 200

Il parere di Duryodhana 199

Commenti