7.3 C
Milano
martedì, Dicembre 6, 2022
spot_img
HomeAdi ParvaYayati condannato alla decrepitudine 83

Yayati condannato alla decrepitudine 83

SAMBHAVA PARVA
(Il libro delle nascite)

SEZIONE 83
Yayati condannato alla decrepitudine

वैशंपायन उवाच ।
शरुत्वा कुमारं जातं तु देव यानी शुचिस्मिता ।
चिन्तयाम आस दुःखार्ता शर्मिष्ठां परति भारत ॥१॥
vaiśaṁpāyana uvāca |
śrutvā kumāraṃ jātaṃ tu deva yānī śucismitā |
cintayām āsa duḥkhārtā śarmiṣṭhāṃ prati bhārata ||1||

Vaishampayana disse: “O Bharata, avendo saputo della nascita del fanciullo Devayani dal dolce sorriso, colpita dal dolore, meditava contro Sharmishtha.

अभिगम्य च शर्मिष्ठां देव यान्य अब्रवीद इदम ।
किम इदं वृजिनं सुभ्रु कृतं ते कामलुब्धया ॥२॥
abhigamya ca śarmiṣṭhāṃ deva yāny abravīd idam |
kim idaṃ vṛjinaṃ subhru kṛtaṃ te kāmalubdhayā ||2||

E raggiunta Sharmishtha, Devayani le disse questo: “O belle ciglia, perché presa dalla lussuria facesti questa malvagità?”

शर्मिष्ठोवाच ।
ऋषिर अभ्यागतः कश चिद धर्मात्मा वेदपारगः ।
स मया वरदः कामं याचितॊ धर्मसंहितम ॥३॥
śarmiṣṭhovāca |
ṛṣir abhyāgataḥ kaś cid dharmātmā vedapāragaḥ |
sa mayā varadaḥ kāmaṃ yācito dharmasaṃhitam ||3||

Sharmishtha disse: “Un rishi dharmatma qui giungeva, seguace dei Veda, egli fu da me richiesto di concedermi un desiderio secondo il dharma.

नाहम अन्यायतः कामम आचरामि शुचिस्मिते ।
तस्माद ऋषेर ममापत्यम इति सत्यं बरवीमि ते ॥४॥
nāham anyāyataḥ kāmam ācarāmi śucismite |
tasmād ṛṣer mamāpatyam iti satyaṃ bravīmi te ||4||

O dolce sorriso, il vero ti dico, io non agitai una passione impropria, da quel rishi e nato mio figlio.”

देवयान्य् उवाच ।
शॊभनं भीरु सत्यं चेद अथ स जञायते दविजः ।
गॊत्र नामाभिजनतॊ वेत्तुम इच्छामि ते दविजम ॥५॥
devayāny uvāca |
śobhanaṃ bhīru satyaṃ ced atha sa jñāyate dvijaḥ |
gotra nāmābhijanato vettum icchāmi te dvijam ||5||

Devayani disse: “O timida, se questa è la pura verità, se quel dvija è conosciuto, del dvija la stirpe il nome e la nascita voglio conoscere.”

शर्मिष्ठोवाच ।
ओजसा तेजसा चैव दीप्यमानं रविं यथा ।
तं दृष्ट्वा मम संप्रष्टुं शक्तिर नासीच छुचि समिते ॥६॥
śarmiṣṭhovāca |
ojasā tejasā caiva dīpyamānaṃ raviṃ yathā |
taṃ dṛṣṭvā mama saṃpraṣṭuṃ śaktir nāsīc chuci smite ||6||

Sharmishtha disse: “O dolce sorriso, di un grande splendore acceso come il Sole, lui vedendo, io non fui in grado di interrogarlo.”

देवयान्य् उवाच ।
यद्य एतद एवं शर्मिष्ठे न मनुर विद्यते मम ।
अपत्यं यदि ते लब्धं जयेष्ठाच छरेष्ठाच च वै दविजात ॥७॥
devayāny uvāca |
yady etad evaṃ śarmiṣṭhe na manur vidyate mama |
apatyaṃ yadi te labdhaṃ jyeṣṭhāc chreṣṭhāc ca vai dvijāt ||7||

“O Sharmishtha, se tu hai ottenuto un figlio da un eccellente e ottimo dvija, se è dunque così non vi è collera in me.”

वैशंपायन उवाच ।
अन्यॊन्यम एवम उक्त्वा च संप्रहस्य च ते मिथः ।
जगाम भार्गवी वेश्म तथ्यम इत्य एव जज्ञुषी ॥८॥
vaiśaṁpāyana uvāca |
anyonyam evam uktvā ca saṃprahasya ca te mithaḥ |
jagāma bhārgavī veśma tathyam ity eva jajñuṣī ||8||

Avendo parlato l’una all’altra e insieme ridendo, la figlia del discendente di Bhrigu tornava al suo palazzo convinta che ciò fosse vero.

Devayani scopre l’inganno

ययातिर देव यान्यां तु पुत्राव अजनयन नृपः ।
यदुं च तुर्वसुं चैव शक्र विष्णू इवापरौ ॥९॥
yayātir deva yānyāṃ tu putrāv ajanayan nṛpaḥ |
yaduṃ ca turvasuṃ caiva śakra viṣṇū ivāparau ||9||

E il sovrano Yayati generava con Devayani due figli, Yadu e Turvasu invincibili come Shakra e Vishnu.

तस्माद एव तु राजर्षेः शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ।
दरुह्युं चानुं च पूरुं च तरीन कुमारान अजीजनत ॥१०॥
tasmād eva tu rājarṣeḥ śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī |
druhyuṃ cānuṃ ca pūruṃ ca trīn kumārān ajījanat ||10||

E dal quel rajarishi, Sharmishtha la figlia di Vrishaparvan, generava tre figli: Druhyu, Anu e Puru.

ततः काले तु कस्मिंश चिद देव यानी शुचिस्मिता ।
ययाति सहिता राजन निर्जगाम महावनम ॥११॥
tataḥ kāle tu kasmiṃś cid deva yānī śucismitā |
yayāti sahitā rājan nirjagāma mahāvanam ||11||

O re, quindi un giorno Devayani dal dolce sorriso, assieme a Yayati, si recava nella grande foresta.

ददर्श च तदा तत्र कुमारान देवरूपिणः ।
करीडमानान सुविश्रब्धान विस्मिता चेदम अब्रवीत ॥१२॥
dadarśa ca tadā tatra kumārān devarūpiṇaḥ |
krīḍamānān suviśrabdhān vismitā cedam abravīt ||12||

E là vedeva allora quei fanciulli dall’aspetto simile a Deva che giocavano a loro agio e stupita questo diceva:

कस्यैते दारका राजन देवपुत्रॊपमाः शुभाः ।
वर्चसा रूपतश चैव सदृशा मे मतास तव ॥१३॥
kasyaite dārakā rājan devaputropamāḥ śubhāḥ |
varcasā rūpataś caiva sadṛśā me matās tava ||13||

“Di chi saranno quei figli belli quanto i bambini dei Deva? Per energia e aspetto sono simili a te.”

एवं पृष्ट्वा तु राजानं कुमारान पर्यपृच्छत ।
किंनामधेय गॊत्रॊ वः पुत्रका बराह्मणः पिता ।
विब्रूत मे यथातथ्यं शरॊतुम इच्छामि तं हय अहम ॥१४॥
evaṃ pṛṣṭvā tu rājānaṃ kumārān paryapṛcchata |
kiṃnāmadheya gotro vaḥ putrakā brāhmaṇaḥ pitā |
vibrūta me yathātathyaṃ śrotum icchāmi taṃ hy aham ||14||

Così essendosi rivolta al re, chiedeva ai fanciulli: “Voi figlioli, come vi chiamate e di che stirpe siete? Vostro padre è un brahmana? Questo io voglio sapere, parlatemi dunque secondo verità.”

तेऽदर्शयन परदेशिन्या तम एव नृपसत्तमम ।
शर्मिष्ठां मातरं चैव तस्याचख्युश च दारकाः ॥१५॥
te’darśayan pradeśinyā tam eva nṛpasattamam |
śarmiṣṭhāṃ mātaraṃ caiva tasyācakhyuś ca dārakāḥ ||15||

Essi con l’indice mostrarono il migliore dei sovrani e che di costui erano figli, e aggiunsero che Sharmishtha era la loro madre.

इत्य उक्त्वा सहितास ते तु राजानम उपचक्रमुः ।
नाभ्यनन्दत तान राजा देव यान्यास तदान्तिके ॥१६॥
ity uktvā sahitās te tu rājānam upacakramuḥ |
nābhyanandata tān rājā deva yānyās tadāntike ||16||

Così avendo parlato tutti insieme si avvicinarono al re che non li accoglieva contento, il re allora, con Devayani vicina,

रुदन्तस ते ऽथ शर्मिष्ठाम अभ्ययुर बालकास ततः ।
दृष्ट्वा तु तेषां बालानां परणयं पार्थिवं परति ॥१७॥
rudantas te ‘tha śarmiṣṭhām abhyayur bālakās tataḥ |
dṛṣṭvā tu teṣāṃ bālānāṃ praṇayaṃ pārthivaṃ prati ||17||

corsero via allora i fanciulli si avvicinarono a Sharmishtha, vista dunque la condotta di quei fanciulli verso il sovrano.

बुद्ध्वा च तत्त्वतॊ देवी शर्मिष्ठाम इदम अब्रवीत ।
मदधीना सती कस्माद अकार्षीर विप्रियं मम ।
तम एवासुरधर्मं तवम आस्थिता न बिभेषि किम ॥१८॥
buddhvā ca tattvato devī śarmiṣṭhām idam abravīt |
madadhīnā satī kasmād akārṣīr vipriyaṃ mama |
tam evāsuradharmaṃ tvam āsthitā na bibheṣi kim ||18||

E intuita la verità la regina diceva questo a Sharmishtha: “Sei una mia serva, perché hai compiuto questo male a me? Non hai timore di praticare questo dharma da Asura?”

शर्मिष्ठोवाच ।
यद उक्तम ऋषिर इत्य एव तत सत्यं चारुहासिनि ।
नयायतॊ धर्मतश चैव चरन्ती न बिभेमि ते ॥१९॥
śarmiṣṭhovāca |
yad uktam ṛṣir ity eva tat satyaṃ cāruhāsini |
nyāyato dharmataś caiva carantī na bibhemi te ||19||

Sharmishtha disse: “O dolce sorriso quando dissi un rishi, questa era la verità e avendo agito secondo il giusto dharma io non ti temo.

यदा तवया वृतॊ राजा वृत एव तदा मया ।
सखी भर्ता हि धर्मेण भर्ता भवति शॊभने ॥२०॥
yadā tvayā vṛto rājā vṛta eva tadā mayā |
sakhī bhartā hi dharmeṇa bhartā bhavati śobhane ||20||

O splendida, quando tu hai scelto il re, io pure lo scelsi, secondo il dharma il marito dell’amica diviene lo sposo.

पूज्यासि मम मान्या च जयेष्ठा शरेष्ठा च बराह्मणी ।
तवत्तॊ ऽपि मे पूज्यतमॊ राजर्षिः किं न वेत्थ तत ॥२१॥
pūjyāsi mama mānyā ca jyeṣṭhā śreṣṭhā ca brāhmaṇī |
tvatto ‘pi me pūjyatamo rājarṣiḥ kiṃ na vettha tat ||21||

Sei da me venerata e onorata come eccellente e ottima brahmana, ma da me più di te è venerato questo rajarishi, non sai dunque ciò?”

Devayani torna dal padre

वैशंपायन उवाच ।
शरुत्वा तस्यास ततॊ वाक्यं देव यान्य अब्रवीद इदम ।
राजन नाद्येह वत्स्यामि विप्रियं मे कृतं तवया ॥२२॥
vaiśaṁpāyana uvāca |
śrutvā tasyās tato vākyaṃ deva yāny abravīd idam |
rājan nādyeha vatsyāmi vipriyaṃ me kṛtaṃ tvayā ||22||

Vaishampayana disse: “Udite quelle parole Devayani diceva: “O re, io ora non vivrò più qui, un male tu mi hai fatto.”

सहसॊत्पतितां शयामां दृष्ट्वा तां साश्रुलॊचनाम ।
तवरितं सकाशं काव्यस्य परस्थितां वयथितस तदा ॥२३॥
sahasotpatitāṃ śyāmāṃ dṛṣṭvā tāṃ sāśrulocanām |
tvaritaṃ sakāśaṃ kāvyasya prasthitāṃ vyathitas tadā ||23||

Vedendo la bella, offesa con gli occhi pieni di lacrime velocemente recandosi dal figlio di Kavi, preoccupato, allora

अनुवव्राज संभ्रान्तः पृष्ठतः सान्त्वयन नृपः ।
नयवर्तत न चैव सम करॊधसंरक्तलॊचना ॥२४॥
anuvavrāja saṃbhrāntaḥ pṛṣṭhataḥ sāntvayan nṛpaḥ |
nyavartata na caiva sma krodhasaṃraktalocanā ||24||

il sovrano la seguiva confuso per calmarla, mentre ella con gli occhi rossi di rabbia gli girava le spalle.

Ushanas maledi Yayati

अविब्रुवन्ती किं चित तु राजानं चारुलॊचना ।
अचिराद इव संप्राप्ता काव्यस्यॊशनसॊ ऽनतिकम ॥२५॥
avibruvantī kiṃ cit tu rājānaṃ cārulocanā |
acirād iva saṃprāptā kāvyasyośanaso ‘ntikam ||25||

Lei dai bei occhi, senza nulla dire al re, in breve arrivò vicino ad Ushanas il figlio di Kavi.

सा तु दृष्ट्वैव पितरम अभिवाद्याग्रतः सथिता ।
अनन्तरं ययातिस तु पूजयाम आस भार्गवम ॥२६॥
sā tu dṛṣṭvaiva pitaram abhivādyāgrataḥ sthitā |
anantaraṃ yayātis tu pūjayām āsa bhārgavam ||26||

Ella avendo visto il padre lo salutava standogli di fronte, e dietro di lei, Yayati porgeva omaggio al discendente di Bhrigu.

देवयान्य् उवाच ।
अधर्मेण जितॊ धर्मः परवृत्तम अधरॊत्तरम ।
शर्मिष्ठयातिवृत्तास्मि दुहित्रा वृषपर्वणः ॥२७॥
devayāny uvāca |
adharmeṇa jito dharmaḥ pravṛttam adharottaram |
śarmiṣṭhayātivṛttāsmi duhitrā vṛṣaparvaṇaḥ ||27||

Devayani disse: “Dall’adharma fu sconfitto il dharma, il male ha soverchiato il bene, da Sharmishtha la figlia di Vrishaparvan io fui grandemente offesa.

तरयॊ ऽसयां जनिताः पुत्रा राज्ञानेन ययातिना ।
दुर्भगाया मम दवौ तु पुत्रौ तात बरवीमि ते ॥२८॥
trayo ‘syāṃ janitāḥ putrā rājñānena yayātinā |
durbhagāyā mama dvau tu putrau tāta bravīmi te ||28||

O padre, ti dico che quella puttana ha generato tre figli col re Yayati, mentre io ho solo due figli.

धर्मज्ञ इति विख्यात एष राजा भृगूद्वह ।
अतिक्रान्तश च मर्यादां काव्यैतत कथयामि ते ॥२९॥
dharmajña iti vikhyāta eṣa rājā bhṛgūdvaha |
atikrāntaś ca maryādāṃ kāvyaitat kathayāmi te ||29||

O discendente di Bhrigu, come sapiente del dharma è conosciuto questo re, o figlio di Kavi, ma io ti dico che egli ha superato ogni limite.”

शुक्र उवाच ।
धर्मज्ञः सन महाराज यॊ ऽधर्मम अकृथाः परियम ।
तस्माज जरा तवाम अचिराद धर्षयिष्यति दुर्जया ॥३०॥
śukra uvāca |
dharmajñaḥ san mahārāja yo ‘dharmam akṛthāḥ priyam |
tasmāj jarā tvām acirād dharṣayiṣyati durjayā ||30||

Shukra disse: “Poiché pur esperto del dharma hai seguito un piacere contrario al dharma, per questo la vecchiaia difficile a vincersi subito ti colpirà.”

Le ragioni di Yayati

ययातिर् उवाच ।
ऋतुं वै याचमानाया भगवन नान्यचेतसा ।
दुहितुर दानवेन्द्रस्य धर्म्यम एतत कृतं मया ॥३१॥
yayātir uvāca |
ṛtuṃ vai yācamānāyā bhagavan nānyacetasā |
duhitur dānavendrasya dharmyam etat kṛtaṃ mayā ||31||

Yayati disse: “O bhagavan, una richiesta di legittimo coito dalla figlia del re dei Danava, che a null’altro pensava, secondo il dharma mi fu fatta.

ऋतुं वै याचमानाया न ददाति पुमान वृतः ।
भरूणहेत्य उच्यते बरह्मन स इह बरह्मवादिभिः ॥३२॥
ṛtuṃ vai yācamānāyā na dadāti pumān vṛtaḥ |
bhrūṇahety ucyate brahman sa iha brahmavādibhiḥ ||32||

O brahmana, l’uomo scelto che non si dà ad una richiesta di legittimo coito, quaggiù dai sapienti del brahman, viene chiamato uccisore di feti.

अभिकामां सत्रियं यस तु गम्यां रहसि याचितः ।
नॊपैति स च धर्मेषु भरूणहेत्य उच्यते बुधैः ॥३३॥
abhikāmāṃ striyaṃ yas tu gamyāṃ rahasi yācitaḥ |
nopaiti sa ca dharmeṣu bhrūṇahety ucyate budhaiḥ ||33||

Colui che richiesto un coito in un luogo appartato, la donna non avvicini secondo il dharma, un uccisore di feti è chiamato dai saggi.

इत्य एतानि समीक्ष्याहं कारणानि भृगूद्वह ।
अधर्मभयसंविग्नः शर्मिष्ठाम उपजग्मिवान ॥३४॥
ity etāni samīkṣyāhaṃ kāraṇāni bhṛgūdvaha |
adharmabhayasaṃvignaḥ śarmiṣṭhām upajagmivān ||34||

O discendente di Bhrgu, per questo motivo sentendomi preoccupato dal timore dell’adharma, io mi congiunsi con Sharmishtha.”

शुक्र उवाच ।
नन्व अहं परत्यवेष्क्यस ते मदधीनॊ ऽसि पार्थिव ।
मिथ्याचारस्य धर्मेषु चौर्यं भवति नाहुष ॥३५॥
śukra uvāca |
nanv ahaṃ pratyaveṣkyas te madadhīno ‘si pārthiva |
mithyācārasya dharmeṣu cauryaṃ bhavati nāhuṣa ||35||

Shukra disse: “O figlio di Nahusha, o principe, io forse non penso che tu sei un mio inferiore? Chi falsamente agisce nel dharma diviene un’ipocrita.”

वैशंपायन उवाच ।
करुद्धेनॊशनसा शप्तॊ ययातिर नाहुषस तदा ।
पूर्वं वयः परित्यज्य जरां सद्यॊ ऽनवपद्यत ॥३६॥
vaiśaṁpāyana uvāca |
kruddhenośanasā śapto yayātir nāhuṣas tadā |
pūrvaṃ vayaḥ parityajya jarāṃ sadyo ‘nvapadyata ||36||

Vaishampayana disse: “Dunque Yayati, il figlio di Nahusha maledetto dall’irato Ushanas, abbandonata la originaria giovinezza immediatamente cadeva nella vecchiaia.”

ययातिर् उवाच ।
अतृप्तॊ यौवनस्याहं देव यान्यां भृगूद्वह ।
परसादं कुरु मे बरह्मञ जरेयं मा विशेत माम ॥३७॥
yayātir uvāca |
atṛpto yauvanasyāhaṃ deva yānyāṃ bhṛgūdvaha |
prasādaṃ kuru me brahmañ jareyaṃ mā viśeta mām ||37||

Yayati disse: “O discendente di Bhrigu, io non sono ancora sazio di giovinezza e di Devayani, o brahmana, sii misericordioso con me e che la vecchiaia non mi colpisca.”

शुक्र उवाच ।
नाहं मृषा बरवीम्य एतज जरां पराप्तॊऽसि भूमिप ।
जरां तव एतां तवम अन्यस्मै संक्रामय यदीच्छसि ॥३८॥
śukra uvāca |
nāhaṃ mṛṣā bravīmy etaj jarāṃ prāpto’si bhūmipa |
jarāṃ tv etāṃ tvam anyasmai saṃkrāmaya yadīcchasi ||38||

Shukra disse: “O protettore della Terra, io non parlo invano, tu avrai questa vecchiaia ma questa tua vecchiaia se lo desideri ad un altro la puoi dare.”

ययातिर् उवाच ।
राज्यभाक स भवेद बरह्मन पुण्यभाक कीर्तिभाक तथा ।
यॊ मे दद्याद वयः पुत्रस तद भवान अनुमन्यताम ॥३९॥
yayātir uvāca |
rājyabhāk sa bhaved brahman puṇyabhāk kīrtibhāk tathā |
yo me dadyād vayaḥ putras tad bhavān anumanyatām ||39||

Yayati disse: “O brahmana, godendo del regno possa essere onorato e glorioso, dunque, il figlio che a me dia la sua giovinezza, questo ti chiedo o signore.”

शुक्र उवाच ।
संक्रामयिष्यसि जरां यथेष्टं नहुषात्मज ।
माम अनुध्याय भावेन न च पापम अवाप्स्यसि ॥४०॥
śukra uvāca |
saṃkrāmayiṣyasi jarāṃ yatheṣṭaṃ nahuṣātmaja |
mām anudhyāya bhāvena na ca pāpam avāpsyasi ||40||

Shukra disse: “O figlio di Nahusha, supererai la vecchiaia come desideri e con sincerità a me pensando non avrai alcun male.

वयॊ दास्यति ते पुत्रॊ यः स राजा भविष्यति ।
आयुष्मान कीर्तिमांश चैव बह्व अपत्यस तथैव च ॥४१॥
vayo dāsyati te putro yaḥ sa rājā bhaviṣyati |
āyuṣmān kīrtimāṃś caiva bahv apatyas tathaiva ca ||41||

E il figlio che a te darà la giovinezza, un re celebrato e di lunga vita diverrà e anche di grande discendenza.”

Articolo precedenteNascita di Dushala 116
Articolo successivoGli otto tipi di matrimonio 73
ARTICOLI CORRELATI

Ultime entrate

Il parere di Drona 202

Il parere di Bishma 201

Il parere di Karna 200

Il parere di Duryodhana 199

Commenti