8.8 C
Milano
lunedì, Dicembre 5, 2022
spot_img
HomeAdi ParvaTakshaka sfida Kashyapa 43

Takshaka sfida Kashyapa 43

ASTIKA PARVA
(La storia di Astika)

SEZIONE 43
Takshaka sfida Kashyapa

तक्षक उवाच ।
यदि दष्टं मयेह त्वं शक्तः किंचिच्चिकित्सितुम् ।
ततो वृक्षं मया दष्टमिमं जीवय काश्यप ॥१॥
takṣaka uvāca |
yadi daṣṭaṃ mayeha tvaṃ śaktaḥ kiṃciccikitsitum |
tato vṛkṣaṃ mayā daṣṭamimaṃ jīvaya kāśyapa ||1||

Takshaka disse: “Se sei in grado di curare qualcosa che ho morso, o Kasyapa allora fai rivivere quest’albero che morderò.

परं मन्त्रबलं यत्ते तद्दर्शय यतस्व च ।
न्यग्रोधमेनं धक्ष्यामि पश्यतस्ते द्विजोत्तम ॥२॥
paraṃ mantrabalaṃ yatte taddarśaya yatasva ca |
nyagrodhamenaṃ dhakṣyāmi paśyataste dvijottama ||2||

Dinanzi ai tuoi occhi morderò quest’albero Nyagrodha1, o migliore dei dvija, mostrami la forza dei tuoi mantra.”

काश्यप उवाच ।
दश नागेन्द्र वृक्षं त्वं यद्येतदभिमन्यसे ।
अहमेनं त्वया दष्टं जीवयिष्ये भुजंगम ॥३॥
kāśyapa uvāca |
daśa nāgendra vṛkṣaṃ tvaṃ yadyetadabhimanyase |
ahamenaṃ tvayā daṣṭaṃ jīvayiṣye bhujaṃgama ||3||

Kashyapa disse: “O re dei Naga, mordi pure quest’albero, o serpente, dopo il tuo morso io lo farò rivivere.”

सौतिरुवाच ।
एवमुक्तः स नागेन्द्रः काश्यपेन महात्मना ।
अदशद्वृक्षमभ्येत्य न्यग्रोधं पन्नगोत्तमः ॥४॥
sautiruvāca |
evamuktaḥ sa nāgendraḥ kāśyapena mahātmanā |
adaśadvṛkṣamabhyetya nyagrodhaṃ pannagottamaḥ ||4||

Il suta disse: “Così incitato da quel mahatma di Kasypa, il re dei Naga, quel migliore dei serpenti, avvicinatosi mordeva l’albero Nyagrodha.

Kashyapa resuscita l’albero

स वृक्षस्तेन दष्टस्तु पन्नगेन महात्मना ।
आशीविषविषोपेतः प्रजज्वाल समन्ततः ॥५॥
sa vṛkṣastena daṣṭastu pannagena mahātmanā |
āśīviṣaviṣopetaḥ prajajvāla samantataḥ ||5||

O glorioso, l’albero da lui morso, in quello stesso istante, penetrato dal veleno, interamente bruciava.

तं दग्ध्वा स नगं नागः काश्यपं पुनरब्रवीत् ।
कुरु यत्नं द्विजश्रेष्ठ जीवयैव वनस्पतिम् ॥६॥
taṃ dagdhvā sa nagaṃ nāgaḥ kāśyapaṃ punarabravīt |
kuru yatnaṃ dvijaśreṣṭha jīvayaiva vanaspatim ||6||

E avendo bruciato l’albero, il Naga di nuovo disse a Kashyapa: “O migliore dei dvija, impegnati e fai rivivere l’albero.”

सौतिरुवाच ।
भस्मीभूतं ततो वृक्षं पन्नगेन्द्रस्य तेजसा ।
भस्म सर्वं समाहृत्य काश्यपो वाक्यमब्रवीत् ॥७॥
sautiruvāca |
bhasmībhūtaṃ tato vṛkṣaṃ pannagendrasya tejasā |
bhasma sarvaṃ samāhṛtya kāśyapo vākyamabravīt ||7||

Il suta disse: “Allora raccogliendo tutta la cenere di quell’albero bruciato dal veleno del re dei serpenti, Kashyapa pronunciava queste parole:

विद्याबलं पन्नगेन्द्र पश्य मेऽद्य वनस्पतौ ।
अहं संजीवयाम्येनं पश्यतस्ते भुजंगम ॥८॥
vidyābalaṃ pannagendra paśya me:’dya vanaspatau |
ahaṃ saṃjīvayāmyenaṃ paśyataste bhujaṃgama ||8||

“O re dei serpenti, guarda la potenza del mio sapere su quest’albero, o serpente, dinanzi a te riprenderà vita”.

ततः स भगवान्विद्वान्काश्यपो द्विजसत्तमः ।
भस्मराशीकृतं वृक्षं विद्यया समजीवयत् ॥९॥
tataḥ sa bhagavānvidvānkāśyapo dvijasattamaḥ |
bhasmarāśīkṛtaṃ vṛkṣaṃ vidyayā samajīvayat ||9||

Quindi quel bhagavan, il dotto Kashyapa, il migliore dei dvija da quel mucchio di cenere, con il suo sapere faceva rivivere l’albero.

अङ्कुरं कृतवांस्तत्र ततः पर्णद्वयान्वितम् ।
पलाशिनं शाखिनं च तथा विटपिनं पुनः ॥१०॥
aṅkuraṃ kṛtavāṃstatra tataḥ parṇadvayānvitam |
palāśinaṃ śākhinaṃ ca tathā viṭapinaṃ punaḥ ||10||

Egli prima fece sorgere un germoglio dotato di due foglie e quindi un albero coi suoi rami e le sue foglie.

तं दृष्ट्वा जीवितं वृक्षं काश्यपेन महात्मना ।
उवाच तक्षको ब्रह्मन्नैतदत्यद्भुतं त्वयि ॥११॥
taṃ dṛṣṭvā jīvitaṃ vṛkṣaṃ kāśyapena mahātmanā |
uvāca takṣako brahmannaitadatyadbhutaṃ tvayi ||11||

Vedendo l’albero resuscitato dal mahatma Kashyapa, Takshaka disse: “O brahmana, questo è un grande portento.

Takshaka corrompe Kashyapa

द्विजेन्द्र यद्विषं हन्या मम वा मद्विधस्य वा ।
कं त्वमर्थमभिप्रेप्सुर्यासि तत्र तपोधन ॥१२॥
dvijendra yadviṣaṃ hanyā mama vā madvidhasya vā |
kaṃ tvamarthamabhiprepsuryāsi tatra tapodhana ||12||

O dvija, tu che rendi vano il mio veleno e quello di altri come me. O ricco in tapas, volendo guadagnare, quale ricchezza desideri ottenere?

यत्तेऽभिलषितं प्राप्तं फलं तस्मान्नृपोत्तमात् ।
अहमेव प्रदास्यामि तत्ते यद्यपि दुर्लभम् ॥१३॥
yatte:’bhilaṣitaṃ prāptaṃ phalaṃ tasmānnṛpottamāt |
ahameva pradāsyāmi tatte yadyapi durlabham ||13||

Per quanto difficile possa essere ottenerla, ti darò la ricchezza che speri di ottenere da quel migliore dei re.

विप्रशापाभिभूते च क्षीणायुषि नराधिपे ।
घटमानस्य ते विप्र सिद्धिः संशयिता भवेत् ॥१४॥
vipraśāpābhibhūte ca kṣīṇāyuṣi narādhipe |
ghaṭamānasya te vipra siddhiḥ saṃśayitā bhavet ||14||

O savio, il tuo successo è dubbio, perché quel re è a fine vita per via della maledizione e il tuo intento potrebbe essere reso nullo.

ततो यशः प्रदीप्तं ते त्रिषु लोकेषु विश्रुतम् ।
निरंशुरिव घर्मांशुरन्तर्धानमितो व्रजेत् ॥१५॥
tato yaśaḥ pradīptaṃ te triṣu lokeṣu viśrutam |
niraṃśuriva gharmāṃśurantardhānamito vrajet ||15||

La tua sfolgorante fama riconosciuta nei tre luoghi potrebbe andare perduta come la luce di un Sole senza raggi.”

काश्यप उवाच ।
धनार्थी याम्यहं तत्र तन्मे देहि भुजंगम ।
ततोऽहं विनिवर्तिष्ये स्वापतेयं प्रगृह्य वै ॥१६॥
kāśyapa uvāca |
dhanārthī yāmyahaṃ tatra tanme dehi bhujaṃgama |
tato:’haṃ vinivartiṣye svāpateyaṃ pragṛhya vai ||16||

Kashyapa disse: “Sono qui per avere ricchezza, dammela tu o serpente ed io tornerò a casa o migliore degli Uraga.”

तक्षक उवाच ।
यावद्धनं प्रार्थयसे तस्माद्राज्ञस्ततोऽधिकम् ।
अहमेव प्रदास्यामि निवर्तस्व द्विजोत्तम ॥१७॥
takṣaka uvāca |
yāvaddhanaṃ prārthayase tasmādrājñastato:’dhikam |
ahameva pradāsyāmi nivartasva dvijottama ||17||

Takshaka disse: “O migliore dei dvija, ti darò più ricchezza di quanta speri di ottenere dal re, perciò torna indietro.”

सौतिरुवाच ।
तक्षकस्य वचः श्रुत्वा काश्यपो द्विजसत्तमः ।
प्रदध्यौ सुमहातेजाराजानं प्रति बुद्धिमान् ॥१८॥
sautiruvāca |
takṣakasya vacaḥ śrutvā kāśyapo dvijasattamaḥ |
pradadhyau sumahātejārājānaṃ prati buddhimān ||18||

Il Suta disse: “Udite le parole di Takshaka, Kashyapa il migliore dei dvija, quel potentissimo saggio meditava sul destino del re.

दिव्यज्ञानः स तेजस्वी ज्ञात्वा तं नृपतिं तदा ।
क्षीणायुषं पाण्डवेयमपावर्तत काश्यपः ॥१९॥
divyajñānaḥ sa tejasvī jñātvā taṃ nṛpatiṃ tadā |
kṣīṇāyuṣaṃ pāṇḍaveyamapāvartata kāśyapaḥ ||19||

E Kasyapa, quel potente sapiente, compreso che il re era a fine vita, si allontanava dal discendente dei Pandava.

लब्ध्वा वित्तं मुनिवरस्तक्षकाद्यावदीप्सितम् ।
निवृत्ते काश्यपे तस्मिन्समयेन महात्मनि ॥२०॥
labdhvā vittaṃ munivarastakṣakādyāvadīpsitam |
nivṛtte kāśyape tasminsamayena mahātmani ||20||

Quell’ottimo muni, quel mahatma di Kasyapa, ricevuto da Takshaka il guadagno desiderato, secondo l’accordo si allontanava.

I Naga si travestono da asceti

जगाम तक्षकस्तूर्णं नगरं नागसाह्वयम् ।
अथ शुश्राव गच्छन्स तक्षको जगतीपतिम् ॥२१॥
jagāma takṣakastūrṇaṃ nagaraṃ nāgasāhvayam |
atha śuśrāva gacchansa takṣako jagatīpatim ||21||

Così Takshaka si recava alla città che prende nome dagli elefanti, così Takshaka venne a sapere che il sovrano del mondo,

मन्त्रैर्विषहरैर्दिव्यै रक्ष्यमाणं प्रयत्नतः ।
स चिन्तयामास तदा मायायोगेन पार्थिवः ॥२२॥
mantrairviṣaharairdivyai rakṣyamāṇaṃ prayatnataḥ |
sa cintayāmāsa tadā māyāyogena pārthivaḥ ||22||

viveva con molta attenzione, protetto da mantra e antidoti, egli allora pensava: “Questo principe è protetto con la magia.

मया वञ्चयितव्योऽसौ क उपायो भवेदिति ।
ततस्तापसरूपेण प्राहिणोत्स भुजंगमान् ॥२३॥
mayā vañcayitavyo:’sau ka upāyo bhavediti |
tatastāpasarūpeṇa prāhiṇotsa bhujaṃgamān ||23||

Con quale mezzo posso ingannare il re? Allora comandava ai serpenti sotto l’aspetto di asceti,

फलपत्रोदकं गृह्य राज्ञे नागोऽथ तक्षकः ।
तक्षक उवाच ।
गच्छध्वं यूयमव्यग्रा राजानं कार्यवत्तया ॥२४॥
phalapatrodakaṃ gṛhya rājñe nāgo:’tha takṣakaḥ |
takṣaka uvāca |
gacchadhvaṃ yūyamavyagrā rājānaṃ kāryavattayā ||24||

di portare frutti, foglie ed acqua alla casa del re, il Naga Takshaka disse: “Andate dal re e portate a termine un compito.

फलपत्रोदकं नागाः प्रतिग्राहयितुं नृपम् ।
सौतिरुवाच ।
ते तक्षकसमादिष्टास्तथा चक्रुर्भुजङ्गमाः ॥२५॥
phalapatrodakaṃ nāgāḥ pratigrāhayituṃ nṛpam |
sautiruvāca |
te takṣakasamādiṣṭāstathā cakrurbhujaṅgamāḥ ||25||

Fate in modo che il re accetti in dono frutti, foglie e acqua.” il suta disse: “E i serpenti fecero quello comandato da Takshaka.

उपनिन्युस्तथा राज्ञे दर्भानम्भः फलानि च ।
तच्च सर्वं स राजेन्द्रः प्रतिजग्राह वीर्यवान् ॥२६॥
upaninyustathā rājñe darbhānambhaḥ phalāni ca |
tacca sarvaṃ sa rājendraḥ pratijagrāha vīryavān ||26||

E portarono al re erbe, acqua e frutti e il potente re dei re accettò i loro regali.

कृत्वा तेषां च कार्याणि गम्यतामित्युवाच तान् ।
गतेषु तेषु नागेषु तापसच्छद्मरूपिषु ॥२७॥
kṛtvā teṣāṃ ca kāryāṇi gamyatāmityuvāca tān |
gateṣu teṣu nāgeṣu tāpasacchadmarūpiṣu ||27||

Compiuto ciò che dovevano fare, egli disse loro: “Andate pure”. E quei Naga sotto le spoglie di asceti partirono.

Takshaka morde Parikshit

अमात्यान्सुहृदश्चैव प्रोवाच स नराधिपः ।
भक्षयन्तु भवन्तो वै स्वादूनीमानि सर्वशः ॥२८॥
amātyānsuhṛdaścaiva provāca sa narādhipaḥ |
bhakṣayantu bhavanto vai svādūnīmāni sarvaśaḥ ||28||

Ai ministri e agli amici diceva il sovrano: “Signori mangiate tutti questi dolci frutti.”

ततॊ राजा ससचिवः फलान्य आदातुम ऐच्छत ।
यद गृहीतं फलं राज्ञा तत्र कृमिर अभूद अणुः ।
हरस्वकः कृष्ण नयनस ताम्रॊ वर्णेन शौनक ॥२९॥
tato rājā sasacivaḥ phalāny ādātum aicchata |
yad gṛhītaṃ phalaṃ rājñā tatra kṛmir abhūd aṇuḥ |
hrasvakaḥ kṛṣṇa nayanas tāmro varṇena śaunaka||29||

O Shaunaka, quindi il re coi ministri volevano mangiare i frutti, ma in quello che il re aveva afferrato vi era un piccolo verme, di colore rosso e con cogli occhi neri.

स तं गृह्य नृपश्रेष्ठः सचिवान इदम अब्रवीत ।
अस्तम अभ्येति सविता विषाद अद्य न मे भयम ॥३०॥
sa taṃ gṛhya nṛpaśreṣṭhaḥ sacivān idam abravīt |
astam abhyeti savitā viṣād adya na me bhayam ||30||

Il migliore dei re, afferratolo diceva ai ministri: “Il Sole sta per tramontare, ora non ho più paura del veleno.

सत्यवाग अस्तु स मुनिः कृमिकॊ मां दशत्व अयम ।
तक्षकॊ नाम भूत्वा वै तथा परिहृतं भवेत ॥३१॥
satyavāg astu sa muniḥ kṛmiko māṃ daśatv ayam |
takṣako nāma bhūtvā vai tathā parihṛtaṃ bhavet ||31||

Che le parole del muni si avverino, che questo verme mi morda. Che divenuto Takshaka sia catturato.

ते चैनम अन्ववर्तन्त मन्त्रिणः कालचॊदिताः ।
एवम उक्त्वा स राजेन्द्रॊ गरीवायां संनिवेश्य ह ।
कृमिकं पराहसत तूर्णं मुमूर्षुर नष्टचेतनः ॥३२॥
te cainam anvavartanta mantriṇaḥ kālacoditāḥ |
evam uktvā sa rājendro grīvāyāṃ saṃniveśya ha |
kṛmikaṃ prāhasat tūrṇaṃ mumūrṣur naṣṭacetanaḥ ||32||

I ministri spinti dal fato obbedivano a quelle parole, udite le parole del re dei re, postolo sul suo collo derideva quel verme, perso il senno desiderava la morte.

हसन्न एव च भॊगेन तक्षकेणाभिवेष्टितः ।
तस्मात फलाद विनिष्क्रम्य यत तद राज्ञे निवेदितम ॥३३॥
hasann eva ca bhogena takṣakeṇābhiveṣṭitaḥ |
tasmāt phalād viniṣkramya yat tad rājñe niveditam ||33||

E mentre ancora rideva fu avvinto dal serpente Takshaka che era uscito dal frutto per compiere ciò che era stato annunciato al re.


NOTE:

1. न्यग्रोध (Nyagrodha) – Albero Baniano.

Articolo precedenteLa discesa sulla Terra 65
Articolo successivoGaruda si avvicina al Sole 25
ARTICOLI CORRELATI

Ultime entrate

Il parere di Drona 202

Il parere di Bishma 201

Il parere di Karna 200

Il parere di Duryodhana 199

Commenti