7.3 C
Milano
martedì, Dicembre 6, 2022
spot_img
HomeAdi ParvaLamentazioni 119

Lamentazioni 119

SAMBHAVA PARVA
(Il libro delle nascite)

SEZIONE 119
Lamentazioni

वैशंपायन उवाच ।
तं वयतीतम अतिक्रम्य राजा सवम इव बान्धवम ।
सभार्यः शॊकदुःखार्तः पर्यदेवयद आतुरः ॥१॥
vaiśaṁpāyana uvāca |
taṃ vyatītam atikramya rājā svam iva bāndhavam |
sabhāryaḥ śokaduḥkhārtaḥ paryadevayad āturaḥ ||1||

Vaishampayana disse: “Essendo trafitto, lui morente, il re come fosse un parente assieme alle mogli, preso da dolore e sofferenza si lamentava dolente.

पाण्डुर् उवाच ।
सताम अपि कुले जाताः कर्मणा बत दुर्गतिम ।
पराप्नुवन्त्य अकृतात्मानः कामजालविमॊहिताः ॥२॥
pāṇḍur uvāca |
satām api kule jātāḥ karmaṇā bata durgatim |
prāpnuvanty akṛtātmānaḥ kāmajālavimohitāḥ ||2||

Pandu disse: “Anche i nati nella stirpe dei virtuosi, ahimè, nella sventura col loro agire cadono, con l’anima ancora non formata, confusi dalla rete del desiderio.

शश्वद धर्मात्मना जातॊ बाल एव पिता मम ।
जीवितान्तम अनुप्राप्तः कामात्मैवेति नः शरुतम ॥३॥
śaśvad dharmātmanā jāto bāla eva pitā mama |
jīvitāntam anuprāptaḥ kāmātmaiveti naḥ śrutam ||3||

Certamente mio padre pur nato da un dharmatma, ancor giovane, lo colse la morte, preda della lussuria, così abbiamo udito.

तस्य कामात्मनः कषेत्रे राज्ञः संयत वाग ऋषिः ।
कृष्णद्वैपायनः साक्षाद भगवान माम अजीजनत ॥४॥
tasya kāmātmanaḥ kṣetre rājñaḥ saṃyata vāg ṛṣiḥ |
kṛṣṇadvaipāyanaḥ sākṣād bhagavān mām ajījanat ||4||

Con la moglie di quel re preso dal desiderio, il rishi dalla parola controllata, Krishna il dvaipayana in persona, quel venerabile mi generava.

तस्याद्य वयसने बुद्धिः संजातेयं ममाधमा ।
तयक्तस्य देवैर अनयान मृगयायां दुरात्मनः ॥५॥
tasyādya vyasane buddhiḥ saṃjāteyaṃ mamādhamā |
tyaktasya devair anayān mṛgayāyāṃ durātmanaḥ ||5||

Oggi in questa sventura la mia ragione è divenuta debole, essendo io malvagio abbandonato dai Deva, per colpa della caccia.

मॊक्षम एव वयवस्यामि बन्धॊ हि वयसनं महत ।
सुवृत्तिम अनुवर्तिष्ये ताम अहं पितुर अव्ययाम ॥६॥
mokṣam eva vyavasyāmi bandho hi vyasanaṃ mahat |
suvṛttim anuvartiṣye tām ahaṃ pitur avyayām ||6||

Io, dunque, mi impegnerò nella liberazione essendo preso da una grande sventura, io seguirò l’immutabile buona condotta del padre mio.

अतीव तपसात्मानं यॊजयिष्याम्य असंशयम ।
तस्माद एकॊ ऽहम एकाहम एकैकस्मिन वनस्पतौ ॥७॥
atīva tapasātmānaṃ yojayiṣyāmy asaṃśayam |
tasmād eko ‘ham ekāham ekaikasmin vanaspatau ||7||

Senza alcun dubbio, mi impegnerò in un supremo tapas, perciò, da solo, tutto il giorno in ogni luogo sacro.

चरन भैक्षं मुनिर मुण्डश चरिष्यामि महीम इमाम ।
वृक्षमूलनिकेतॊ वा तयक्तसर्वप्रियाप्रियः ॥८॥
caran bhaikṣaṃ munir muṇḍaś cariṣyāmi mahīm imām |
pāṃsunā samavacchannaḥ śūnyāgāra pratiśrayaḥ ||8||

Da muni con la testa rasata, cercando l’elemosina, percorrerò questa Terra, coperto di polvere, rifugiandomi in case abbandonate.

पांसुना समवच्छन्नः शून्यागार परतिश्रयः ।
न शॊचन न परहृष्यंश च तुल्यनिन्दात्मसंस्तुतिः ॥९॥
vṛkṣamūlaniketo vā tyaktasarvapriyāpriyaḥ |
na śocan na prahṛṣyaṃś ca tulyanindātmasaṃstutiḥ ||9||

Oppure senza una casa ai piedi un albero, abbandonando ogni cosa, cara o no, non lamentandomi e non gioendo, col cuore indifferente a plauso o rimprovero.

निराशीर निर्नमस्कारॊ निर्द्वन्द्वॊ निष्परिग्रहः ।
न चाप्य अवहसन कं चिन न कुर्वन भरुकुटीं कव चित ॥१०॥
nirāśīr nirnamaskāro nirdvandvo niṣparigrahaḥ |
na cāpy avahasan kaṃ cin na kurvan bhrukuṭīṃ kva cit ||10||

In nulla sperando, senza implorare, lontano dagli opposti, nulla possedendo e pure non ridendo di nessuno, mai aggrottando lo sguardo.

परसन्नवदनॊ नित्यं सर्वभूतहिते रतः ।
जङ्गमाजङ्गमं सर्वम अविहिंसंश चतुर्विधम ॥११॥
prasannavadano nityaṃ sarvabhūtahite rataḥ |
jaṅgamājaṅgamaṃ sarvam avihiṃsaṃś caturvidham ||11||

Sempre con giuste parole e felice del benessere di ogni vivente, senza ferire nessuna creatura dei quattro ordini, mobile o immobile.

सवासु परजास्व इव सदा समः पराणभृतां परति ।
एककालं चरन भैक्षं कुलानि दवे च पञ्च च ॥१२॥
svāsu prajāsv iva sadā samaḥ prāṇabhṛtāṃ prati |
ekakālaṃ caran bhaikṣaṃ kulāni dve ca pañca ca ||12||

E sempre uguale verso tutti i viventi come fossero mie creature, una sola volta al giorno cercherò l’elemosina in dieci famiglie.

असंभवे वा भैक्षस्य चरन्न अनशनान्य अपि ।
अल्पम अल्पं यथा भॊज्यं पूर्वलाभेन जातुचित ॥१३॥
asaṃbhave vā bhaikṣasya carann anaśanāny api |
alpam alpaṃ yathā bhojyaṃ pūrvalābhena jātucit ||13||

E non ricevendone alcuna vivendo pure senza cibo e consumando il poco, ricevuto nei giorni precedenti.

नित्यं नातिचरँल लाभे अलाभे सप्त पूरयन ।
वास्यैकं तक्षतॊ बाहुं चन्दनेनैकम उक्षतः ॥१४॥
nityaṃ nāticaraṁl lābhe alābhe sapta pūrayan |
vāsyaikaṃ takṣato bāhuṃ candanenaikam ukṣataḥ ||14||

Non superando mai più di sette volte l’ottenere o il non ottenere, chi mi taglia un braccio o chi me lo spalma di sandalo.

नाकल्याणं न कल्याणं परध्यायन्न उभयॊस तयॊः ।
न जिजीविषुवत किं चिन न मुमूर्षुवद आचरन ॥१॥
nākalyāṇaṃ na kalyāṇaṃ pradhyāyann ubhayos tayoḥ |
na jijīviṣuvat kiṃ cin na mumūrṣuvad ācaran ||15||

Non ritenendo alcuno dei due una fortuna o una sventura, vivendo senza mai desiderare la vita né bramare la morte.

मरणं जीवितं चैव नाभिनन्दन न च दविषन ।
याः काश चिज जीवता शक्याः कर्तुम अभ्युदय करियाः ॥१६॥
maraṇaṃ jīvitaṃ caiva nābhinandan na ca dviṣan |
yāḥ kāś cij jīvatā śakyāḥ kartum abhyudaya kriyāḥ ||16||

La morte e la vita non amando né odiando e quei riti fatti per la felicità che i viventi possono compiere.

ताः सर्वाः समतिक्रम्य निमेषादिष्व अवस्थितः ।
तासु सर्वास्व अवस्थासु तयक्तसर्वेन्द्रियक्रियः ॥१७॥
tāḥ sarvāḥ samatikramya nimeṣādiṣv avasthitaḥ |
tāsu sarvāsv avasthāsu tyaktasarvendriyakriyaḥ ||17||

Tutti questi trascurando, con fermezza in ogni momento, in tutte le condizioni abbandonando ogni atto dei sensi.

संपरित्यक्त धर्मात्मा सुनिर्णिक्तात्म कल्मषः ।
निर्मुक्तः सर्वपापेभ्यॊ वयतीतः सर्ववागुराः ॥१८॥
saṃparityakta dharmātmā sunirṇiktātma kalmaṣaḥ |
nirmuktaḥ sarvapāpebhyo vyatītaḥ sarvavāgurāḥ ||18||

Abbandonando l’anima al dharma e purificandola dalle colpe, liberato da ogni male e libero da ogni laccio.

न वशे कस्य चित तिष्ठन सधर्मा मातरिश्वनः ।
एतया सततं वृत्त्या चरन्न एवं परकारया ॥१९॥
na vaśe kasya cit tiṣṭhan sadharmā mātariśvanaḥ |
etayā satataṃ vṛttyā carann evaṃ prakārayā ||19||

Restando al di fuori del dominio di alcuno, al pari del vento, con questa disciplina sempre vivendo così in tal maniera.

देहं संधारयिष्यामि निर्भयं मार्गम आस्थितः ।
नाहं शवा चरिते मार्गे अवीर्य कृपणॊचिते ॥२०॥
dehaṃ saṃdhārayiṣyāmi nirbhayaṃ mārgam āsthitaḥ |
nāhaṃ śvā carite mārge avīrya kṛpaṇocite ||20||

Manterrò il mio corpo senza timore fermo sul percorso, io non seguirò la vile e miserevole via del comportamento dei cani.

सवधर्मात सततापेते रमेयं वीर्यवर्जितः ।
सत्कृतॊ ऽसक्तृतॊ वापि यॊ ऽनयां कृपण चक्षुषा ।
उपैति वृत्तिं कामात्मा स शुनां वर्तते पथि ॥२१॥
svadharmāt satatāpete rameyaṃ vīryavarjitaḥ |
satkṛto ‘saktṛto vāpi yo ‘nyāṃ kṛpaṇa cakṣuṣā |
upaiti vṛttiṃ kāmātmā sa śunāṃ vartate pathi ||21||

Sempre gioirò della mia disciplina lontana dal valore virile, onorato o non onorato chi con occhio incline al lamento, un’altra condotta segue il pieno di brame, costui segue la via dei cani.”

वैशंपायन उवाच ।
एवम उक्त्वा सुदुःखार्तॊ निःश्वासपरमॊ नृपः ।
अवेक्षमाणः कुन्तीं च माद्रीं च समभाषत ॥२२॥
vaiśaṁpāyana uvāca |
evam uktvā suduḥkhārto niḥśvāsaparamo nṛpaḥ |
avekṣamāṇaḥ kuntīṃ ca mādrīṃ ca samabhāṣata ||22||

Vaishampayana disse: “Così avendo parlato, il sovrano pieno di dolore, con un grande sospiro, guardando Kunti e Madri, a loro diceva:

कौसल्या विदुरः कषत्ता राजा च सह बन्धुभिः ।
आर्या सत्यवती भीष्मस ते च राजपुरॊहिताः ॥२३॥
kausalyā viduraḥ kṣattā rājā ca saha bandhubhiḥ |
āryā satyavatī bhīṣmas te ca rājapurohitāḥ ||23||

“Kausalya, lo kahatri Vidura e il re assieme ai suoi parenti, la nobile Satyavati e Bhishma e il purohita reale.

बराह्मणाश च महात्मानः सॊमपाः संशितव्रताः ।
पौरवृद्धाश च ये तत्र निवसन्त्य अस्मद आश्रयाः ।
परसाद्य सर्वे वक्तव्याः पाण्डुः परव्रजितॊ वनम ॥२४॥
brāhmaṇāś ca mahātmānaḥ somapāḥ saṃśitavratāḥ |
pauravṛddhāś ca ye tatra nivasanty asmad āśrayāḥ |
prasādya sarve vaktavyāḥ pāṇḍuḥ pravrajito vanam ||24||

E i brahmana mahatma, bevitori di soma, dai fermi voti, e gli anziani della città, e i nostri dipendenti che là vivono tutti con calma siano informati che Pandu è partito per la foresta.”

निशम्य वचनं भर्तुर वनवासे धृतात्मनः ।
तत समं वचनं कुन्ती माद्री च समभाषताम ॥२५॥
niśamya vacanaṃ bhartur vanavāse dhṛtātmanaḥ |
tat samaṃ vacanaṃ kuntī mādrī ca samabhāṣatām ||25||

Terminate le parole del marito dalla ferma anima, nella dimora della foresta, un discorso simile al suo pronunciarono Kunti e Madri:

अन्ये ऽपि हय आश्रमाः सन्ति ये शक्या भरतर्षभः ।
आवाभ्यां धर्मपत्नीभ्यां सह तप्त्वा तपॊ महत ।
तवम एव भविता सार्थः सवर्गस्यापि न संशयः ॥२६॥
anye ‘pi hy āśramāḥ santi ye śakyā bharatarṣabhaḥ |
āvābhyāṃ dharmapatnībhyāṃ saha taptvā tapo mahat |
tvam eva bhavitā sārthaḥ svargasyāpi na saṃśayaḥ ||26||

“O toro dei Bharata, altri modi di vivere che sono possibili esistono assieme a noi due, tue legali mogli, praticando un grande tapas, tu senza dubbio otterrai con successo anche il cielo.

परणिधायेन्द्रिय गरामं भर्तृलॊकपरायणे ।
तयक्तकामसुखे हय आवां तप्स्यावॊ विपुलं तपः ॥२७॥
praṇidhāyendriya grāmaṃ bhartṛlokaparāyaṇe |
tyaktakāmasukhe hy āvāṃ tapsyāvo vipulaṃ tapaḥ ||27||

Concentrandoci sugli organi dei sensi, con lo scopo di ottenere i mondi del marito, trascurando desiderio e gioia, noi due praticheremo un ampio tapas.

यदि आवां महाप्राज्ञ तयक्ष्यसि तवं विशां पते ।
अद्यैवावां परहास्यावॊ जीतिवं नात्र संशयः ॥२८॥
yadi āvāṃ mahāprājña tyakṣyasi tvaṃ viśāṃ pate |
adyaivāvāṃ prahāsyāvo jītivaṃ nātra saṃśayaḥ ||28||

O grande saggio, o signore di popoli, se noi due tu abbandonerai noi ora rinunceremo alla vita, non vi è alcun dubbio.”

पाण्डुर् उवाच ।
यदि वयवसितं हय एतद युवयॊर धर्मसंहितम ।
सववृत्तिम अनुवर्तिष्ये ताम अहं पितुर अव्ययाम ॥२९॥
pāṇḍur uvāca |
yadi vyavasitaṃ hy etad yuvayor dharmasaṃhitam |
svavṛttim anuvartiṣye tām ahaṃ pitur avyayām ||29||

Pandu disse: “Se questa è la vostra decisione aderente al dharma, io seguirò dunque l’immutabile condotta di vita di mio padre.

तयक्तग्राम्य सुखाचारस तप्यमानॊ महत तपः ।
वल्कली फलमूलाशी चरिष्यामि महावने ॥३०॥
tyaktagrāmya sukhācāras tapyamāno mahat tapaḥ |
valkalī phalamūlāśī cariṣyāmi mahāvane ||30||

Abbandonata la pratica delle gioie dell’eros, praticando un grande tapas, vestito di corteccia mangiando frutta e radici, io vivrò nella grande foresta.

अग्निं जुह्वन्न उभौ कालाव उभौ कालाव उपस्पृशन ।
कृशः परिमिताराहश चीरचर्म जटाधरः ॥३१॥
agniṃ juhvann ubhau kālāv ubhau kālāv upaspṛśan |
kṛśaḥ parimitārāhaś cīracarma jaṭādharaḥ ||31||

Sacrificando ad Agni mattina e sera, e mattina e sera bagnandomi, magro, nutrendomi moderatamente, con vesti di pelli e stracci e i capelli raccolti.

शीतवातातप सहः कषुत्पिपासाश्रमान्वितः ।
तपसा दुश्चरेणेदं शरीरम उपशॊषयन ॥३२॥
śītavātātapa sahaḥ kṣutpipāsāśramānvitaḥ |
tapasā duścareṇedaṃ śarīram upaśoṣayan ||32||

Sopportando i venti freddi e caldi, la stanchezza, la fame e la sete, con la più dura ascesi disseccando il corpo.

एकान्तशीली विमृशन पक्वापक्वेन वर्तयन ।
पितॄन देवांश च वन्येन वाग्भिर अद्भिश च तर्पयन ॥३३॥
ekāntaśīlī vimṛśan pakvāpakvena vartayan |
pitṝn devāṃś ca vanyena vāgbhir adbhiś ca tarpayan ||33||

Praticando la solitudine, e vivendo di cibi cotti e crudi, con i cibi della selva, e con le acque venerando i Pitri e i Deva.

वानप्रस्थजनस्यापि दर्शनं कुलवासिनाम ।
नाप्रियाण्य आचरज जातु किं पुनर गरामवासिनाम ॥३४॥
vānaprasthajanasyāpi darśanaṃ kulavāsinām |
nāpriyāṇy ācaraj jātu kiṃ punar grāmavāsinām ||34||

E pure nelle visite degli abitanti della selva e dei famigliari, e pure degli abitanti delle campagne, mai compiendo alcun male.

एवम आरण्य शास्त्राणाम उग्रम उग्रतरं विधिम ।
काङ्क्षमाणॊ ऽहम आसिष्ये देहस्यास्य समापनात ॥३५॥
evam āraṇya śāstrāṇām ugram ugrataraṃ vidhim |
kāṅkṣamāṇo ‘ham āsiṣye dehasyāsya samāpanāt ||35||

Così ricercando le dure regole della foresta e la più dura condotta, io siederò fino alla fine del corpo.”

वैशंपायन उवाच ।
इत्य एवम उक्त्वा भार्ये ते राजा कौरववंशजः ।
ततश चूडामणिं निष्कम अङ्गदे कुण्डलानि च ॥३६॥
vaiśaṁpāyana uvāca |
ity evam uktvā bhārye te rājā kauravavaṃśajaḥ |
tataś cūḍāmaṇiṃ niṣkam aṅgade kuṇḍalāni ca ||36||

Vaishampayana disse: “Così avendo parlato alle due mogli il re nato nella stirpe dei Kuru, allora la gemma sulla testa, la collana, bracciali e orecchini.

वासांसि च महार्हाणि सत्रीणाम आभरणानि च ।
परदाय सर्वं विप्रेभ्यः पाण्डुः पुनर अभाषत ॥३७॥
vāsāṃsi ca mahārhāṇi strīṇām ābharaṇāni ca |
pradāya sarvaṃ viprebhyaḥ pāṇḍuḥ punar abhāṣata ||37||

I preziosi abiti e gli ornamenti delle donne, tutto regalando ai savi brahmana, Pandu di nuovo diceva:

गत्वा नागपुरं वाच्यं पाण्डुः परव्रजितॊ वनम ।
अर्थं कामं सुखं चैव रतिं च परमात्मिकाम ॥३८॥
gatvā nāgapuraṃ vācyaṃ pāṇḍuḥ pravrajito vanam |
arthaṃ kāmaṃ sukhaṃ caiva ratiṃ ca paramātmikām ||38||

“Raggiunta la città degli elefanti la notizia che Pandu è partito per la foresta, all’artha al kama alle gioie e ai più grandi piaceri

परतस्थे सर्वम उत्सृज्य सभार्यः कुरुपुंगवः ।
ततस तस्यानुयात्राणि ते चैव परिचारकाः ॥३९॥
pratasthe sarvam utsṛjya sabhāryaḥ kurupuṃgavaḥ |
tatas tasyānuyātrāṇi te caiva paricārakāḥ ||39||

a tutto rinunciando, là se ne sta con le sue mogli il toro dei Kuru.” Allora i suoi servi e tutto il suo seguito,

शरुत्वा भरत सिंहस्य विविधाः करुणा गिरः ।
भीमम आर्तस्वरं कृत्वा हाहेति परिचुक्रुशुः ॥४०॥
śrutvā bharata siṃhasya vividhāḥ karuṇā giraḥ |
bhīmam ārtasvaraṃ kṛtvā hāheti paricukruśuḥ ||40||

uditi i vari e miserevoli discorsi di quel leone dei Bharata, gridarono terribili grida di dolore: “Ai! Ai!”

उष्णम अश्रुविमुञ्चन्तस तं विहाय महीपतिम ।
ययुर नागपुरं तूर्णं सर्वम आदाय तद वचः ॥४१॥
uṣṇam aśruvimuñcantas taṃ vihāya mahīpatim |
yayur nāgapuraṃ tūrṇaṃ sarvam ādāya tad vacaḥ ||41||

E versando violente lacrime, abbandonando il loro sovrano, partirono rapidi per la città degli elefanti, riportando interamente le sue parole.

शरुत्वा च तेभ्यस तत सर्वं यथावृत्तं महावने ।
धृतराष्ट्रॊ नरश्रेष्ठः पाण्डुम एवान्वशॊचत ॥४२॥
śrutvā ca tebhyas tat sarvaṃ yathāvṛttaṃ mahāvane |
dhṛtarāṣṭro naraśreṣṭhaḥ pāṇḍum evānvaśocata ||42||

Avendo udito da loro tutto quanto era accaduto nella grande foresta, Dhritarashtra, il migliore degli uomini, si addolorava per Pandu.

राजपुत्रस तु कौरव्यः पाण्डुर मूलफलाशनः ।
जगाम सह भार्याभ्यां ततॊ नागसभं गिरिम ॥४२॥
rājaputras tu kauravyaḥ pāṇḍur mūlaphalāśanaḥ |
jagāma saha bhāryābhyāṃ tato nāgasabhaṃ girim ||43||

Il figlio del re, il Kaurava Pandu nutrendosi di frutta e radici, partiva con le sue mogli, per il monte Nagasabha.

स चैत्ररथम आसाद्य वारिषेणम अतीत्य च ।
हिमवन्तम अतिक्रम्य परययौ गन्धमादनम ॥४४॥
sa caitraratham āsādya vāriṣeṇam atītya ca |
himavantam atikramya prayayau gandhamādanam ||44||

Egli raggiunta la selva Caitraratha, superata Varishena e scavalcato l’himavat, si recava a Gandhamadana.

रक्ष्यमाणॊ महाभूतैः सिद्धैश च परमर्षिभिः ।
उवास स तदा राजा समेषु विषमेषु च ॥४५॥
rakṣyamāṇo mahābhūtaiḥ siddhaiś ca paramarṣibhiḥ |
uvāsa sa tadā rājā sameṣu viṣameṣu ca ||45||

Protetto dai grandi esseri, dai Siddha, e dai supremi rishi, risiedeva allora il re in luoghi piani e scoscesi.

इन्द्र दयुम्न सरः पराप्य हंसकूटम अतीत्य च ।
शतशृङ्गे महाराज तापसः समपद्यत ॥४६॥
indra dyumna saraḥ prāpya haṃsakūṭam atītya ca |
śataśṛṅge mahārāja tāpasaḥ samapadyata ||46||

E raggiunto il lago Indradyumna, e superato il picco Hamsakuta, sul Shatashringa il grande re si impegnava nel tapas.

Articolo precedenteNascita di Dushala 116
Articolo successivoGli otto tipi di matrimonio 73
ARTICOLI CORRELATI

Ultime entrate

Il parere di Drona 202

Il parere di Bishma 201

Il parere di Karna 200

Il parere di Duryodhana 199

Commenti