7.3 C
Milano
martedì, Dicembre 6, 2022
spot_img
HomeAdi ParvaIl patto tra Jaratkaru e la moglie 47

Il patto tra Jaratkaru e la moglie 47

ASTIKA PARVA
(La storia di Astika)

SEZIONE 47
Il patto tra Jaratkaru e la moglie

सौतिरुवाच ।
वासुकिस्त्वब्रवीद्वाक्यं जरत्कारुमृषिं तदा ।
सनाम्नी तव कन्येयं स्वसा मे तपसान्विता ॥१॥
sautiruvāca |
vāsukistvabravīdvākyaṃ jaratkārumṛṣiṃ tadā |
sanāmnī tava kanyeyaṃ svasā me tapasānvitā ||1||

Il suta disse: “Allora Vasuki disse al rishi Jaratkaru: “Questa fanciulla ha il tuo stesso nome. È mia sorella ed è dedita al tapas.

भरिष्यामि च ते भार्यां प्रतीच्छेमां द्विजोत्तम ।
रक्षणं च करिष्येऽस्याः सर्वशक्त्या तपोधन ।
त्वदर्थं रक्ष्यते चैषा मया मुनिवरोत्तम ॥२॥
bhariṣyāmi ca te bhāryāṃ pratīcchemāṃ dvijottama |
rakṣaṇaṃ ca kariṣye:’syāḥ sarvaśaktyā tapodhana |
tvadarthaṃ rakṣyate caiṣā mayā munivarottama ||2||

O migliore dei dvija, io manterrò tua moglie, quindi accettala. O ricco in tapas, io la proteggerò con tutte le mie forze. È stata appositamente allevata per te.”

जरत्कारुरुवाच ।
न भरिष्येऽहमेतां वै एष मे समयः कृतः ।
अप्रियं च न कर्तव्यं कृते चैनां त्यजाम्यहम् ॥३॥
jaratkāruruvāca |
na bhariṣye:’hametāṃ vai eṣa me samayaḥ kṛtaḥ |
apriyaṃ ca na kartavyaṃ kṛte caināṃ tyajāmyaham ||3||

Jaratkaru disse: “È tra noi deciso che non manterrò questa fanciulla e che lei non farà nulla che possa dispiacermi. Se lo farà, la lascerò.”

सौतिरुवाच ।
प्रतिश्रुते तु नागेन भरिष्ये भगिनीमिति ।
जरत्कारुस्तदा वेश्म भुजगस्य जगाम ह ॥४॥
sautiruvāca |
pratiśrute tu nāgena bhariṣye bhaginīmiti |
jaratkārustadā veśma bhujagasya jagāma ha ||4||

Il suta disse: “Dopo la promessa del Naga di mantenere la sorella, Jaratkaru raggiunse la casa del serpente.

तत्र मन्त्रविदां श्रेष्ठस्तपोवृद्धो महाव्रतः ।
जग्राह पाणिं धर्मात्मा विधिमन्त्रपुरस्कृतम् ॥५॥
tatra mantravidāṃ śreṣṭhastapovṛddho mahāvrataḥ |
jagrāha pāṇiṃ dharmātmā vidhimantrapuraskṛtam ||5||

Là il migliore dei conoscitori di mantra, dai grandi voti, dall’ampio tapas, quell’anima pia, compiuto tutti i riti accettò la mano della fanciulla.

ततो वासगृहं रम्यं पन्नगेन्द्रस्य संमतम् ।
जगाम भार्याम दाय स्तूयमानो महर्षिभिः ॥६॥
tato vāsagṛhaṃ ramyaṃ pannagendrasya saṃmatam |
jagāma bhāryāma dāya stūyamāno maharṣibhiḥ ||6||

Applaudito dai grandi rishi, viveva con la moglie nella bella e famosa casa riservatagli dal re dei serpenti.

शयनं तत्र संक्लृप्तं स्पर्ध्यास्तरणसंवृतम् ।
तत्र भार्यासहायो वै जरत्कारुरुवास ह ॥७॥
śayanaṃ tatra saṃklṛptaṃ spardhyāstaraṇasaṃvṛtam |
tatra bhāryāsahāyo vai jaratkāruruvāsa ha ||7||

In quella casa c’era un letto rivestito di preziose coperte. Là Jaratkaru dormiva con sua moglie.

स तत्र समयं चक्रे भार्यया सह सत्तमः ।
विप्रियं मे न कर्तव्यं न च वाच्यं कदाचन ॥८॥
sa tatra samayaṃ cakre bhāryayā saha sattamaḥ |
vipriyaṃ me na kartavyaṃ na ca vācyaṃ kadācana ||8||

In quel luogo, il virtuoso fece un accordo con la moglie: “Non devi fare o dire qualcosa che mi dispiaccia.

त्यजेयं विप्रिये च त्वां कृते वासं च ते गृहे ।
एतद्गृहाण वचनं मया यत्समुदीरितम् ॥९॥
tyajeyaṃ vipriye ca tvāṃ kṛte vāsaṃ ca te gṛhe |
etadgṛhāṇa vacanaṃ mayā yatsamudīritam ||9||

Se farai una cosa del genere ti lascerò e non vivrò più in casa. Ricordati le parole da me pronunciate.

ततः परमसंविग्ना स्वसा नागपतेस्तदा ।
अतिदुःखान्विता वाक्यं तमुवाचैवमस्त्विति ॥१०॥
tataḥ paramasaṃvignā svasā nāgapatestadā |
atiduḥkhānvitā vākyaṃ tamuvācaivamastviti ||10||

Allora la sorella del re dei Naga, in grande ansia, piena di apprensione, rispose: “Così sia”.

Il concepimento

तथैव सा च भर्तारं दुःखशीलमुपचारत् ।
उपायैः श्वेतकाकीयैः प्रियकामा यशस्विनी ॥११॥
tathaiva sā ca bhartāraṃ duḥkhaśīlamupacārat |
upāyaiḥ śvetakākīyaiḥ priyakāmā yaśasvinī ||11||

E quindi quella splendida, si avvicinava all’irritabile marito come una Shveta Kakiya1, desiderosa di piacergli.

ऋतुकाले ततः स्नाता कदाचिद्वासुकेः स्वसा ।
भर्तारं वै यथान्यायमुपतस्थे महामुनिम् ॥१२॥
ṛtukāle tataḥ snātā kadācidvāsukeḥ svasā |
bhartāraṃ vai yathānyāyamupatasthe mahāmunim ||12||

Un giorno arrivato il suo ciclo2, la sorella di Vasuki fece un bagno e secondo l’usanza raggiunse quel grande muni di suo marito.

शुक्लपक्षे यथा सोमो व्यवर्धत तथैव सः ।
ततः कतिपयाहस्तु जरत्कारुर्महायशाः ॥१३॥
śuklapakṣe yathā somo vyavardhata tathaiva saḥ |
tataḥ katipayāhastu jaratkārurmahāyaśāḥ ||13||

Così cominciava a crescere come la Luna in Sukla Paksha3. Pochi giorni dopo, il famosissimo Jaratkaru,

उत्सङ्गेऽस्याः शिरः कृत्वा सुष्वाप परिखिन्नवत् ।
तस्मिंश्च सुप्ते विप्रेन्द्रे सवितास्तमियाद्गिरिम् ॥१४॥
utsaṅge:’syāḥ śiraḥ kṛtvā suṣvāpa parikhinnavat |
tasmiṃśca supte viprendre savitāstamiyādgirim ||14||

appoggiando la testa sul ventre della moglie, stanco si addormentava. Il brahmana dormiva mentre il Sole stava per tramontare.

La decisione

अह्नः परिक्षये ब्रह्मंस्ततः साऽचिन्तयत्तदा ।
वासुकेर्भगिनी भीता धर्मलोपान्मनस्विनी ॥१५॥
ahnaḥ parikṣaye brahmaṃstataḥ sā:’cintayattadā |
vāsukerbhaginī bhītā dharmalopānmanasvinī ||15||

O brahmana, mentre il giorno stava svanendo, pensando che il dharma potesse essere violato l’eccellente sorella di Vasuki divenne ansiosa.

किं नु मे सुकृतं भूयाद्भर्तुरुत्थापनं न वा ।
दुःखशीलो हि धर्मात्मा कथं नास्यापराध्नुयाम् ॥१६॥
kiṃ nu me sukṛtaṃ bhūyādbharturutthāpanaṃ na vā |
duḥkhaśīlo hi dharmātmā kathaṃ nāsyāparādhnuyām ||16||

“Cosa devo fare adesso? Devo svegliare mio marito o no? Quest’anima pia è irritabile. Come posso fare per non offenderlo?

कोपो वा धर्मशीलस्य धर्मलोपोऽथवा पुनः ।
धर्मलोपो गरीयान्वै स्यादित्यत्राकरोन्मतिम् ॥१७॥
kopo vā dharmaśīlasya dharmalopo:’thavā punaḥ |
dharmalopo garīyānvai syādityatrākaronmatim ||17||

Da una parte c’è la sua rabbia e dall’altra la violazione del dharma. La perdita del dharma è il male peggiore, questa è la mia convinzione.

उत्थापयिष्ये यद्येनं ध्रुवं कोपं करिष्यति ।
धर्मलोपो भवेदस्य सन्ध्यातिक्रमणे ध्रुवम् ॥१८॥
utthāpayiṣye yadyenaṃ dhruvaṃ kopaṃ kariṣyati |
dharmalopo bhavedasya sandhyātikramaṇe dhruvam ||18||

Ma se lo sveglio, sicuramente si arrabbierà. Ma per lui trascurare il sandhya18 è una violazione del dharma.”

इति निश्चित्य मनसा जरत्कारुर्भुजंगमा ।
तमृषिं दीप्ततपसं शयानमनलोपमम् ॥१९॥
iti niścitya manasā jaratkārurbhujaṃgamā |
tamṛṣiṃ dīptatapasaṃ śayānamanalopamam ||19||

Avendo riflettuto sulla questione, la serpentessa Jaratkaru, a quel rishi addormentato, risplendente come il fuoco per il tapas,

उवाचेदं वचः श्लक्ष्णं ततो मधुरभाषिणी ।
उत्तिष्ठ त्वं महाभाग सूर्योऽस्तमुपगच्छति ॥२०॥
uvācedaṃ vacaḥ ślakṣṇaṃ tato madhurabhāṣiṇī |
uttiṣṭha tvaṃ mahābhāga sūryo:’stamupagacchati ||20||

diceva con gentili parole, parlando dolcemente: “svegliati o illustre, surya si avvicina al tramonto.

सन्ध्यामुपास्स्व भगवन्नपः स्पृष्ट्वा यतव्रतः ।
प्रादुष्कृताग्निहोत्रोऽयं मुहूर्तो रम्यदारुणः ॥२१॥
sandhyāmupāssva bhagavannapaḥ spṛṣṭvā yatavrataḥ |
prāduṣkṛtāgnihotro:’yaṃ muhūrto ramyadāruṇaḥ ||21||

O venerabile, o fermo nei voti, apprestati al sandhya toccando l’acqua. È arrivato il momento dell’agnihotra bello e terribile.

सन्ध्या प्रवर्तते चेयं पश्चिमायां दिशि प्रभो ।
एवमुक्तः स भगवाञ्जरत्कारुर्महातपाः ॥२२॥
sandhyā pravartate ceyaṃ paścimāyāṃ diśi prabho |
evamuktaḥ sa bhagavāñjaratkārurmahātapāḥ ||22||

O potente, a occidente è giunto il momento del sandhya.” Così apostrofato l’illustre grande asceta Jaratkaru,

भार्यां प्रस्फुरमाणौष्ठ इदं वचनमब्रवीत् ।
अवमानः प्रयुक्तोऽयं त्वया मम भुजंगमे ॥२३॥
bhāryāṃ prasphuramāṇauṣṭha idaṃ vacanamabravīt |
avamānaḥ prayukto:’yaṃ tvayā mama bhujaṃgame ||23||

respingendo la moglie, alzandosi diceva queste parole: “O serpentessa, quello che hai fatto mi ha offeso.

L’abbandono

समीपे ते न वत्स्यामि गमिष्यामि यथागतम् ।
शक्तिरस्ति न वामोरु मयि सुप्ते विभावसोः ॥२४॥
samīpe te na vatsyāmi gamiṣyāmi yathāgatam |
śaktirasti na vāmoru mayi supte vibhāvasoḥ ||24||

Non vivrò più con te, me ne andrò da dove sono venuto. O belle cosce, mentre dormo il Sole non ha il potere

अस्तं गन्तुं यथाकालमिति मे हृदि वर्तते ।
न चाप्यवमतस्येह वासो रोचेत कस्यचित् ॥२५॥
astaṃ gantuṃ yathākālamiti me hṛdi vartate |
na cāpyavamatasyeha vāso roceta kasyacit ||25||

di tramontare secondo il suo solito, così io credo in cuore, nessuno può restare nel luogo in cui viene offeso.

किं पुनर्धर्मशीलस्य मम वा मद्विधस्य वा ।
एवमुक्ता जरत्कारुर्भर्त्रा हृदयकम्पनम् ॥२६॥
kiṃ punardharmaśīlasya mama vā madvidhasya vā |
evamuktā jaratkārurbhartrā hṛdayakampanam ||26||

Come può farlo un uomo come me che pratica il dharma? Così apostrofata dal marito, il cuore di Jaratkaru tremava.

अब्रवीद्भगिनी तत्र वासुकेः सन्निवेशने ।
नावमानात्कृतवती तवाहं विप्रे बोधनम् ॥२७॥
abravīdbhaginī tatra vāsukeḥ sanniveśane |
nāvamānātkṛtavatī tavāhaṃ vipre bodhanam ||27||

Nella sua dimora, la sorella di Vasuki disse: “Non è per offenderti che io ti ho svegliato.

धर्मलोपो न ते विप्र स्यादित्येतन्मया कृतम् ।
उवाच भार्यामित्युक्तो जरत्कारुर्महातपाः ॥२८॥
dharmalopo na te vipra syādityetanmayā kṛtam |
uvāca bhāryāmityukto jaratkārurmahātapāḥ ||28||

Ho agito perché tu non violassi i sacri doveri.” Udite le parole della moglie Jaratkaru, il maha tapas parlava alla moglie Jaratkaru.

ऋषिः कोपसमाविष्टस्त्यक्तुकामो भुजंगमाम् ।
न मे वागनृतं प्राह गमिष्येऽहं भुजंगमे ॥२९॥
ṛṣiḥ kopasamāviṣṭastyaktukāmo bhujaṃgamām |
na me vāganṛtaṃ prāha gamiṣye:’haṃ bhujaṃgame ||29||

Quel rishi soverchiato dall’ira, ormai voleva lasciare la serpentessa: “Non saranno vane le mie parole, io partirò o serpentessa.

समयो ह्येष मे पूर्वं त्वया सह मिथः कृतः ।
सुखमस्म्युषितो भद्रे ब्रूयास्त्वं भ्रातरं शुभे ॥३०॥
samayo hyeṣa me pūrvaṃ tvayā saha mithaḥ kṛtaḥ |
sukhamasmyuṣito bhadre brūyāstvaṃ bhrātaraṃ śubhe ||30||

Questo era l’accordo fatto con te, o amabile, sono stato felice con te, questo dirai a tuo fratello,

इतो मयि गते भीरु गतः स भगवानिति ।
त्वं चापि मयि निष्क्रान्ते न शोकं कर्तुमर्हसि ॥३१॥
ito mayi gate bhīru gataḥ sa bhagavāniti |
tvaṃ cāpi mayi niṣkrānte na śokaṃ kartumarhasi ||31||

o timida, quando sarò partito: “Il bhagavan se ne è andato”. E tu non devi addolorarti per me.

इत्युक्ता साऽनवद्याङ्गी प्रत्युवाच मुनिं तदा ।
जरत्कारुं जरत्कारुश्चिन्ताशोकपरायणा ॥३२॥
ityuktā sā:’navadyāṅgī pratyuvāca muniṃ tadā |
jaratkāruṃ jaratkāruścintāśokaparāyaṇā ||32||

Udite quelle parole, lei dalle membra perfette, con la mente piena di dolore rivolgendosi al marito Jaratkaru

बाष्पगद्गदया वाचा मुखेन परिशुष्यता ।
कृताञ्जलिर्वरारोहा पर्यश्रुनयना ततः ॥३३॥
bāṣpagadgadayā vācā mukhena pariśuṣyatā |
kṛtāñjalirvarārohā paryaśrunayanā tataḥ ||33||

con voce rotta dalle lacrime, asciugandosi il viso, a mani giunte, lei dalle belle natiche, con gli occhi pieni di lacrime,

धैर्यमालम्ब्य वामोरूर्हृदयेन प्रवेपता ।
न मामर्हसि धर्मज्ञ परित्यक्तुमनागसम् ॥३४॥
dhairyamālambya vāmorūrhṛdayena pravepatā |
na māmarhasi dharmajña parityaktumanāgasam ||34||

facendosi coraggio, la belle cosce, con il cuore tremante, disse: “O sapiente nel dharma, sono senza colpa, non puoi abbandonarmi.

धर्मे स्थितां स्थितो धर्मे सदा प्रियहिते रताम् ।
प्रदाने कारणं यच्च मम तुभ्यं द्विजोत्तम ॥३५॥
dharme sthitāṃ sthito dharme sadā priyahite ratām |
pradāne kāraṇaṃ yacca mama tubhyaṃ dvijottama ||35||

Tu sei fermo nel dharma, io sono ferma nel dharma e dedita a compiacerti, o migliore dei dvija, sei legato a me dal vincolo matrimoniale.

तदलब्धवतीं मन्दां किं मां वक्ष्यति वासुकिः ।
मातृशापाभिभूतानां ज्ञातीनां मम सत्तम ॥३६॥
tadalabdhavatīṃ mandāṃ kiṃ māṃ vakṣyati vāsukiḥ |
mātṛśāpābhibhūtānāṃ jñātīnāṃ mama sattama ||36||

Che dirà Vasuki a me misera, che più questo non ho? I miei parenti furono maledetti dalla madre o virtuoso,

अपत्यमीप्सितं त्वत्तस्तच्च तावन्न दृश्यते ।
त्वत्तो ह्यपत्यलाभेन ज्ञातीनां मे शिवं भवेत् ॥३७॥
apatyamīpsitaṃ tvattastacca tāvanna dṛśyate |
tvatto hyapatyalābhena jñātīnāṃ me śivaṃ bhavet ||37||

un figlio io desidero e ancora non ho partorito, benefica i miei parenti, fai in modo che io ottenga un figlio tuo.

संप्रयोगो भवेन्नायां मम मोघस्त्वया द्विज ।
ज्ञातीनां हितमिच्छन्ती भगवंस्त्वां प्रसादये ॥३८॥
saṃprayogo bhavennāyāṃ mama moghastvayā dvija |
jñātīnāṃ hitamicchantī bhagavaṃstvāṃ prasādaye ||38||

O dvija, mossa dal desiderio di fare del bene alla mia razza, affinché il mio legame con te sia fruttuoso, o bhagavan ti supplico di non partire.

इममव्यक्तरूपं मे गर्भमाधाय सत्तम ।
कथं त्यक्त्वा महात्मा सन्गन्तुमिच्छस्यनागसम् ॥३९॥
imamavyaktarūpaṃ me garbhamādhāya sattama |
kathaṃ tyaktvā mahātmā sangantumicchasyanāgasam ||39||

O eccellente, nobile come sei, perché dovresti lasciare me che non ho commesso colpa? La mia concezione non è ancora evidente”.

एवमुक्तस्तु स मुनिर्भार्यां वचनमब्रवीत् ।
यद्युक्तमनुरूपं च जरत्कारुं तपोधनः ॥४०॥
evamuktastu sa munirbhāryāṃ vacanamabravīt |
yadyuktamanurūpaṃ ca jaratkāruṃ tapodhanaḥ ||40||

Così apostrofato, il muni diceva alla moglie: “Se una cosa è detta, io Jaratkaru ricco in tapas, realizzo.

अस्त्ययं सुभगे गर्भस्तव वैश्वानरोपमः ।
ऋषिः परमधर्मात्मा वेदवेदाङ्गपारगः ॥४१॥
astyayaṃ subhage garbhastava vaiśvānaropamaḥ |
ṛṣiḥ paramadharmātmā vedavedāṅgapāragaḥ ||41||

Questo tuo figlio, o bellissima, sarà splendido come Agni Vaishvanara. Sarà un rishi dall’anima supremamente pia, adepto dei Veda e dei Vedanga.”

एवमुक्त्वा स धर्मात्मा जरत्कारुर्महानृषिः ।
उग्राय तपसे भूयो जगाम कृतनिश्चयः ॥४२॥
evamuktvā sa dharmātmā jaratkārurmahānṛṣiḥ |
ugrāya tapase bhūyo jagāma kṛtaniścayaḥ ||42||

Detto questo, il virtuoso e grande Rishi Jaratkaru se ne andò, deciso a praticare un severo tapas.


NOTE:

1. Cioè con la veglia del cane, la timidezza del cervo e l’acuto istinto dei corvi per comprendere i segni.
2. Il primo ciclo. Fu una sposa bambina.
3. La quindicina di Luna crescente. Probabilmente la crescita si riferisce al periodo di gestazione.
1. Tramonto.

ARTICOLI CORRELATI

Ultime entrate

Il parere di Drona 202

Il parere di Bishma 201

Il parere di Karna 200

Il parere di Duryodhana 199

Commenti