4.1 C
Milano
venerdì, Dicembre 9, 2022
spot_img
HomeAdi ParvaIl litigio tra Devayani e Sharmishta 78

Il litigio tra Devayani e Sharmishta 78

SAMBHAVA PARVA
(Il libro delle nascite)

SEZIONE 78
Il litigio tra Devayani e Sharmishta

वैशंपायन उवाच ।
कृतविद्ये कचे पराप्ते हृष्टरूपा दिवौकसः ।
कचाद अधीत्य तां विद्यां कृतार्था भरतर्षभ ॥१॥
vaiśaṁpāyana uvāca |
kṛtavidye kace prāpte hṛṣṭarūpā divaukasaḥ |
kacād adhītya tāṃ vidyāṃ kṛtārthā bharatarṣabha ||1||

Vaishampayana disse: “Kaca ottenuta quella scienza, faceva felici i celesti, per aver raggiunto lo scopo, quella scienza era stata appresa da Kaca.

सर्व एव समागम्य शतक्रतुम अथाब्रुवन ।
कालस ते विक्रमस्याद्य जहि शत्रून पुरंदर ॥२॥
sarva eva samāgamya śatakratum athābruvan |
kālas te vikramasyādya jahi śatrūn puraṃdara ||2||

E riunitesi tutti dicevano al Shatakratu (cento riti): “O Purandara (distruggi città) è tempo di mostrare il tuo valore, colpisci.”

एवम उक्तस तु सहितैस तरिदशैर मघवांस तदा ।
तथेत्य उक्त्वॊपचक्राम सॊ ऽपश्यत वने सत्रियः ॥३॥
evam uktas tu sahitais tridaśair maghavāṃs tadā |
tathety uktvopacakrāma so ‘paśyata vane striyaḥ ||3||

Udite le parole dei trenta dèi riuniti, allora il dio Maghava1 (munificente) disse: “Così sia!” Detto questo partiva, ed egli scorgeva nella selva delle donne.

करीडन्तीनां तु कन्यानां वने चैत्ररथॊपमे ।
वायुभूतः स वस्त्राणि सर्वाण्य एव वयमिश्रयत ॥४॥
krīḍantīnāṃ tu kanyānāṃ vane caitrarathopame |
vāyubhūtaḥ sa vastrāṇi sarvāṇy eva vyamiśrayat ||4||

Mentre le fanciulle giocavano nei pressi del bosco di Citraratha, egli divenuto vento, tutte le loro vesti mescolava.

ततॊ जलात समुत्तीर्य कन्यास ताः सहितास तदा ।
वस्त्राणि जगृहुस तानि यथासन्नान्य अनेकशः ॥५॥
tato jalāt samuttīrya kanyās tāḥ sahitās tadā |
vastrāṇi jagṛhus tāni yathāsannāny anekaśaḥ ||5||

Allora uscite dall’acqua le fanciulle, tutte insieme, ripetutamente afferravano le vesti come capitava.

तत्र वासॊ देव यान्याः शर्मिष्ठा जगृहे तदा ।
वयतिमिश्रम अजानन्ती दुहिता वृषपर्वणः ॥६॥
tatra vāso deva yānyāḥ śarmiṣṭhā jagṛhe tadā |
vyatimiśram ajānantī duhitā vṛṣaparvaṇaḥ ||6||

Così senza saperlo, nella confusione, Sharmistha la figlia di Vrshaparvan afferrava il vestito di Devayani.

ततस तयॊर मिथस तत्र विरॊधः समजायत ।
देव यान्याश च राजेन्द्र शर्मिष्ठायाश च तत कृते ॥७॥
tatas tayor mithas tatra virodhaḥ samajāyata |
deva yānyāś ca rājendra śarmiṣṭhāyāś ca tat kṛte ||7||

O re dei re, allora tra quelle due, tra Devayani e Sharmistha sorgeva una disputa.

देवयान्य् उवाच ।
कस्माद गृह्णासि मे वस्त्रं शिष्या भूत्वा ममासुरि ।
समुदाचार हीनाया न ते शरेयॊ भविष्यति ॥८॥
devayāny uvāca |
kasmād gṛhṇāsi me vastraṃ śiṣyā bhūtvā mamāsuri |
samudācāra hīnāyā na te śreyo bhaviṣyati ||8||

Devayani disse: “O Asura, perché prendi il mio vestito, tu che mi sei inferiore? Poiché hai dimenticato la buona condotta nulla di buono ti accadrà.”

शर्मिष्ठोवाच ।
आसीनं च शयानं च पिता ते पितरं मम ।
सतौति वन्दति चाभीक्ष्णं नीचैः सथित्वा विनीतवत ॥९॥
śarmiṣṭhovāca |
āsīnaṃ ca śayānaṃ ca pitā te pitaraṃ mama |
stauti vandati cābhīkṣṇaṃ nīcaiḥ sthitvā vinītavat ||9||

Sharmistha disse: “Il padre tuo per un seggio e un letto, stando in basso, pieno di rispetto sempre prega e onora mio padre.

याचतस तवं हि दुहिता सतुवतः परतिगृह्णतः ।
सुताहं सतूयमानस्य ददतॊ ऽपरतिगृह्णतः ॥१०॥
yācatas tvaṃ hi duhitā stuvataḥ pratigṛhṇataḥ |
sutāhaṃ stūyamānasya dadato ‘pratigṛhṇataḥ ||10||

Tu sei la figlia di quel richiedente che pregando ottiene, io sono la figlia di quello che pregato dona senza ricevere.

अनायुधा सायुधाया रिक्ता कषुभ्यसि भिक्षुकि ।
लप्स्यसे परतियॊद्धारं न हि तवां गणयाम्य अहम ॥११॥
anāyudhā sāyudhāyā riktā kṣubhyasi bhikṣuki |
lapsyase pratiyoddhāraṃ na hi tvāṃ gaṇayāmy aham ||11||

O mendicante, disarmata, povera, tu provochi una che è armata, stai incontrando un fiero avversario, io non mi curo di te.”

वैशंपायन उवाच ।
समुच्छ्रयं देव यानीं गतां सक्तां च वाससि ।
शर्मिष्ठा पराक्षिपत कूपे ततः सवपुरम आव्रजत ॥१२॥
vaiśaṁpāyana uvāca |
samucchrayaṃ deva yānīṃ gatāṃ saktāṃ ca vāsasi |
śarmiṣṭhā prākṣipat kūpe tataḥ svapuram āvrajat ||12||

Vaishampayana disse: “Sharmistha l’orgogliosa. afferrata Devayani per la veste, la gettava in un buco e quindi se ne tornava alla sua città.

हतेयम इति विज्ञाय शर्मिष्ठा पापनिश्चया ।
अनवेक्ष्य ययौ वेश्म करॊधवेगपरायणाः ॥१३॥
hateyam iti vijñāya śarmiṣṭhā pāpaniścayā |
anavekṣya yayau veśma krodhavegaparāyaṇāḥ ||13||

Sapendo così di ucciderla, Sharmistha con intenzione malvagia, senza riguardo se ne andava a casa piena di violenta ira.

अथ तं देशम अभ्यागाद ययातिर नहुषात्मजः ।
शरान्तयुग्यः शरान्तहयॊ मृगलिप्सुः पिपासितः ॥१४॥
atha taṃ deśam abhyāgād yayātir nahuṣātmajaḥ |
śrāntayugyaḥ śrāntahayo mṛgalipsuḥ pipāsitaḥ ||14||

Quindi in quel luogo giungeva Yayati il figlio di Nahusha, lì portato dalla sete e dalla stanchezza, con il cavallo sfiancato per l’inseguimento della preda.

स नाहुषः परेक्षमाण उदपानं गतॊदकम ।
ददर्श कन्यां तां तत्र दीप्ताम अग्निशिखाम इव ॥१५॥
sa nāhuṣaḥ prekṣamāṇa udapānaṃ gatodakam |
dadarśa kanyāṃ tāṃ tatra dīptām agniśikhām iva ||15||

Il figlio di Nahusha, guardando dentro un pozzo senz’acqua, accesa come fiamma di fuoco vi scorgeva la fanciulla.

ताम अपृच्छत स दृष्ट्वैव कन्याम अमर वर्णिनीम ।
सान्त्वयित्वा नृपश्रेष्ठः साम्ना परमवल्गुना ॥१६॥
tām apṛcchat sa dṛṣṭvaiva kanyām amara varṇinīm |
sāntvayitvā nṛpaśreṣṭhaḥ sāmnā paramavalgunā ||16||

E veduta quella fanciulla dall’aspetto di un immortale, quel migliore dei re, con gentili parole, con calma e suprema amorevolezza, le chiedeva:

का तवं ताम्रनखी शयामा सुमृष्टमणिकुण्डला ।
दीर्घं धयायसि चात्यर्थं कस्माच छवसिषि चातुरा ॥१७॥
kā tvaṃ tāmranakhī śyāmā sumṛṣṭamaṇikuṇḍalā |
dīrghaṃ dhyāyasi cātyarthaṃ kasmāc chvasiṣi cāturā ||17||

“Chi sei tu che hai forme sottili, unghie di rame e preziosi orecchini? Tu che profondamente pensi, perché afflitta piangi?

कथं च पतितास्य अस्मिन कूपे वीरुत तृणावृते ।
दुहिता चैव कस्य तवं वद सर्वं सुमध्यमे ॥१८॥
kathaṃ ca patitāsy asmin kūpe vīrut tṛṇāvṛte |
duhitā caiva kasya tvaṃ vada sarvaṃ sumadhyame ||18||

E come sei caduta in questo buco ricoperto di erbe e rampicanti? E di chi sei figlia tu? dimmi tutto ciò o bel vitino.”

देवयान्य् उवाच ।
यॊ ऽसौ देवैर हतान दैत्यान उत्थापयति विद्यया ।
तस्य शुक्रस्य कन्याहं स मां नूनं न बुध्यते ॥१९॥
devayāny uvāca |
yo ‘sau devair hatān daityān utthāpayati vidyayā |
tasya śukrasya kanyāhaṃ sa māṃ nūnaṃ na budhyate ||19||

Devayani disse: “Di colui che i Daitya uccisi dai Deva resuscita con la sua scienza, di Shukra io sono la figlia, al momento egli non sa nulla di me.

एष मे दक्षिणॊ राजन पाणिस ताम्रनखाङ्गुलिः ।
समुद्धर गृहीत्वा मां कुलीनस तवं हि मे मतः ॥२०॥
eṣa me dakṣiṇo rājan pāṇis tāmranakhāṅguliḥ |
samuddhara gṛhītvā māṃ kulīnas tvaṃ hi me mataḥ ||20||

O re, tu mi sembri di buona famiglia, questa è la mia mano destra, con le unghie delle dita di rame, afferrandola sollevami.

जानामि हि तवां संशान्तं वीर्यवन्तं यशस्विनम ।
तस्मान मां पतिताम अस्मात कूपाद उद्धर्तुम अर्हसि ॥२१॥
jānāmi hi tvāṃ saṃśāntaṃ vīryavantaṃ yaśasvinam |
tasmān māṃ patitām asmāt kūpād uddhartum arhasi ||21||

Io vedo che tu sei dotato di calma, valente e glorioso perciò tu mi devi sollevare da questo buco in cui sono caduta.”

वैशंपायन उवाच ।
ताम अथ बराह्मणीं सत्रीं च विज्ञाय नहुषात्मजः ।
गृहीत्वा दक्षिणे पाणाव उज्जहार ततॊ ऽवटात ॥२२॥
vaiśaṁpāyana uvāca |
tām atha brāhmaṇīṃ strīṃ ca vijñāya nahuṣātmajaḥ |
gṛhītvā dakṣiṇe pāṇāv ujjahāra tato ‘vaṭāt ||22||

Vaishampayana disse: “Quindi il figlio di Nahusha riconoscendola come una donna brahmana, afferratale la mano destra la sollevava dal buco.

उद्धृत्य चैनां तरसा तस्मात कूपान नराधिपः ।
आमन्त्रयित्वा सुश्रॊणीं ययातिः सवपुरं ययौ ॥२३॥
uddhṛtya caināṃ tarasā tasmāt kūpān narādhipaḥ |
āmantrayitvā suśroṇīṃ yayātiḥ svapuraṃ yayau ||23||

E rapidamente tiratala fuori da quel buco, Yayati il sovrano di uomini, preso congedo dal bel culetto, tornava alla sua città.”

देवयान्य् उवाच ।
तवरितं घूर्णिके गच्छ सर्वम आचक्ष्व मे पितुः ।
नेदानीं हि परवेक्यामि नगरं वृषपर्वणः ॥२४॥
devayāny uvāca |
tvaritaṃ ghūrṇike gaccha sarvam ācakṣva me pituḥ |
nedānīṃ hi pravekyāmi nagaraṃ vṛṣaparvaṇaḥ ||24||

Devayani disse: “Rapidamente vai o Ghurnika, vai e racconta tutto a mio padre, per il momento non tornerò nella città di Vrishaparvan.”

वैशंपायन उवाच ।
सा तु वै तवरितं गत्वा घूर्णिकासुरमन्दिरम ।
दृष्ट्वा काव्यम उवाचेदं संभ्रमाविष्टचेतना ॥२५॥
vaiśaṁpāyana uvāca |
sā tu vai tvaritaṃ gatvā ghūrṇikāsuramandiram |
dṛṣṭvā kāvyam uvācedaṃ saṃbhramāviṣṭacetanā ||25||

Vaishampayana disse: “Ghurnika, dunque, velocemente giunta alla dimora dell’Asura, vedendo il figlio di Kavi gli disse con la mente agitata:

आचक्षे ते महाप्राज्ञ देव यानी वने हता ।
शर्मिष्ठया महाभाग दुहित्रा वृषपर्वणः ॥२६॥
ācakṣe te mahāprājña deva yānī vane hatā |
śarmiṣṭhayā mahābhāga duhitrā vṛṣaparvaṇaḥ ||26||

“O grande saggio, ti annuncio che Devayani nella foresta fu colpita da Sharmishtha dalla figlia di Vrishaparvan o glorioso.”

शरुत्वा दुहितरं काव्यस तत्र शर्मिष्ठया हताम ।
तवरया निर्ययौ दुःखान मार्गमाणः सुतां वने ॥२७॥
śrutvā duhitaraṃ kāvyas tatra śarmiṣṭhayā hatām |
tvarayā niryayau duḥkhān mārgamāṇaḥ sutāṃ vane ||27||

Il figlio di Kavi udendo che la figlia era stata colpita da Sharmishtha, per il dolore in fretta usciva a cercare la figlia nella foresta.

दृष्ट्वा दुहितरं काव्यॊ देव यानीं ततॊ वने ।
बाहुभ्यां संपरिष्वज्य दुःखितॊ वाक्यम अब्रवीत ॥२८॥
dṛṣṭvā duhitaraṃ kāvyo deva yānīṃ tato vane |
bāhubhyāṃ saṃpariṣvajya duḥkhito vākyam abravīt ||28||

E il figlio di Kavi, vedendo la figlia Devayani nella foresta, tenendola tra le braccia, addolorato queste parole diceva:

आत्मदॊषैर नियच्छन्ति सर्वे दुःखसुखे जनाः ।
मन्ये दुश्चरितं ते ऽसति यस्येयं निष्कृतिः कृता ॥२९॥
ātmadoṣair niyacchanti sarve duḥkhasukhe janāḥ |
manye duścaritaṃ te ‘sti yasyeyaṃ niṣkṛtiḥ kṛtā ||29||

“Per le proprie colpe tutte le persone vanno incontro al bene e al male, io credo che tu ti sia comportata male e di fatto questa è l’espiazione.”

देवयान्य् उवाच ।
निष्कृतिर मे ऽसतु वा मास्तु शृणुष्वावहितॊ मम ।
शर्मिष्ठया यद उक्तास्मि दुहित्रा वृषपर्वणः ।
सत्यं किलैतत सा पराह दैत्यानाम असि गायनः ॥३०॥
devayāny uvāca |
niṣkṛtir me ‘stu vā māstu śṛṇuṣvāvahito mama |
śarmiṣṭhayā yad uktāsmi duhitrā vṛṣaparvaṇaḥ |
satyaṃ kilaitat sā prāha daityānām asi gāyanaḥ ||30||

Devayani disse: “Espiazione sia o non sia per me, ascolta bene da me quanto Sharmishtha la figlia di Vrishaparvan mi disse, in verità proprio questo ella disse, che tu sei il cantore dei Daitya.

एवं हि मे कथयति शर्मिष्ठा वार्षपर्वणी ।
वचनं तीक्ष्णपरुषं करॊधरक्तेक्षणा भृशम ॥३१॥
evaṃ hi me kathayati śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī |
vacanaṃ tīkṣṇaparuṣaṃ krodharaktekṣaṇā bhṛśam ||31||

Così a me raccontava Sharmishtha con gli occhi rossi di collera, la figlia di Vrishaparvan, questo discorso pungente e rozzo e violento faceva:

सतुवतॊ दुहिता हि तवं याचतः परतिगृह्णतः ।
सुताहं सतूयमानस्य ददतॊ ऽपरतिगृह्णतः ॥३२॥
stuvato duhitā hi tvaṃ yācataḥ pratigṛhṇataḥ |
sutāhaṃ stūyamānasya dadato ‘pratigṛhṇataḥ ||32||

“Tu sei figlia di un mendicante che prega per aver qualcosa, io sono la figlia di quello che pregato, dà senza ricevere.”

इति माम आह शर्मिष्ठा दुहिता वृषपर्वणः ।
करॊधसंरक्तनयना दर्पपूर्णा पुनः पुनः ॥३३॥
iti mām āha śarmiṣṭhā duhitā vṛṣaparvaṇaḥ |
krodhasaṃraktanayanā darpapūrṇā punaḥ punaḥ ||33||

Questo mi diceva Sharmishtha la figlia di Vrishaparvan, più volte con gli occhi rossi di collera e piena di orgoglio.

यद्य अहं सतुवतस तात दुहिता परतिगृह्णतः ।
परसादयिष्ये शर्मिष्ठाम इत्य उक्ता हि सखी मया ॥३४॥
yady ahaṃ stuvatas tāta duhitā pratigṛhṇataḥ |
prasādayiṣye śarmiṣṭhām ity uktā hi sakhī mayā ||34||

O padre, se io sono la figlia di uno che prega per ottenere, allora mi propizierò Sharmishtha, facendo questo che mi sia amica.”

शुक्र उवाच ।
सतुवतॊ दुहिता न तवं भद्रे न परतिगृह्णतः ।
अस्तॊतुः सतुयमानस्य दुहिता देव यान्य असि ॥३५॥
śukra uvāca |
stuvato duhitā na tvaṃ bhadre na pratigṛhṇataḥ |
astotuḥ stuyamānasya duhitā deva yāny asi ||35||

Shukra disse: “O bella, tu non sei la figlia di uno che prega per ottenere, o Devayani tu sei figlia di uno che non prega nessuno e che è pregato.

वृषपर्वैव तद वेद शक्रॊ राजा च नाहुषः ।
अचिन्त्यं बरह्म निर्द्वन्द्वम ऐश्वरं हि बलं मम ॥३६॥
vṛṣaparvaiva tad veda śakro rājā ca nāhuṣaḥ |
acintyaṃ brahma nirdvandvam aiśvaraṃ hi balaṃ mama ||36||

Vrishaparvan e Shakra e il re figlio di Nahusha conoscono l’impensabile, l’indiscutibile brahman, il mio potere e la mia forza.”

यच्च किंचित् सर्वगतं भूमौ वा यदि वा दिवि ।
तस्याहमीश्वरो नित्यं तुष्टेनोक्तः स्वयम्भुवा ॥३७॥
yacca kiṃcit sarvagataṃ bhūmau vā yadi vā divi |
tasyāhamīśvaro nityaṃ tuṣṭenoktaḥ svayambhuvā ||37||

Il nato da sé (Brahma), compiaciuto di me, disse che io ero il signore di ciò che è in tutte le cose sia sulla Terra che nel cielo.

अहं जलं विमुञ्चामि प्रजानां हितकाम्यया ।
पुष्णाम्योषधयः सर्वा इति सत्यं ब्रवीमि ते ॥३८॥
ahaṃ jalaṃ vimuñcāmi prajānāṃ hitakāmyayā |
puṣṇāmyoṣadhayaḥ sarvā iti satyaṃ bravīmi te ||38||

In verità ti dico che sono io che faccio piovere per il bene di tutti e che nutro le piante annuali che sostengono tutte le creature viventi.”

वैशम्पायन उवाच एवं ।
विषादमापन्नां मन्युना सम्प्रपीडिताम् ।
वचनैर्मधुरैः श्लक्ष्णैः सान्त्वयामास तां पिता ॥३९॥
vaiśampāyana uvāca evaṃ |
viṣādamāpannāṃ manyunā samprapīḍitām |
vacanairmadhuraiḥ ślakṣṇaiḥ sāntvayāmāsa tāṃ pitā ||39||

Vaishampayana disse: “Fu così che con parole dolci e sensate che il padre cercò di pacificare la figlia arrabbiata e addolorata.


NOTE:

मघव (maghava) – Epiteto per Indra.

Articolo precedenteDevayani sposa Yayati 81
Articolo successivoRipopolazione degli Kshatrya 64
ARTICOLI CORRELATI

Ultime entrate

Il parere di Drona 202

Il parere di Bishma 201

Il parere di Karna 200

Il parere di Duryodhana 199

Commenti