8.8 C
Milano
lunedì, Dicembre 5, 2022
spot_img
HomeAdi ParvaI saggi salgono sui carri celesti 93

I saggi salgono sui carri celesti 93

SAMBHAVA PARVA
(Il libro delle nascite)

SEZIONE 93
I saggi salgono sui carri celesti

वसुमना उवाच ।
पृच्छामि तवां वसु मना रौशदश्विर;
यद्य अस्ति लॊकॊ दिवि मह्यं नरेन्द्र ।
यद्य अन्तरिक्षे परथितॊ महात्मन;
कषेत्रज्ञं तवां तस्य धर्मस्य मन्ये ॥१॥
vasumanā uvāca |
pṛcchāmi tvāṃ vasu manā rauśadaśvir;
yady asti loko divi mahyaṃ narendra |
yady antarikṣe prathito mahātman;
kṣetrajñaṃ tvāṃ tasya dharmasya manye ||1||

Vasumanas disse: “O sovrano, o mahatma, io Vasumanas figlio di Rushadashva ti chiedo se vi è per me un mondo in cielo o sia pure sito nello spazio? Io ti ritengo un sapiente del dharma.”

ययातिर् उवाच ।
यद अन्तरिक्षं पृथिवी दिशश च;
यत तेजसा तपते भानुमांश च ।
लॊकास तावन्तॊ दिवि संस्थिता वै;
ते नान्तवन्तः परतिपालयन्ति ॥२॥
yayātir uvāca |
yad antarikṣaṃ pṛthivī diśaś ca;
yat tejasā tapate bhānumāṃś ca |
lokās tāvanto divi saṃsthitā vai;
te nāntavantaḥ pratipālayanti ||2||

Yayati disse: “Quanto spazio e regioni della Terra ci sono, che il Sole col suo calore riscalda, tanti sono i mondi in cielo situati, questi senza fine ti attendono.”

वसुमना उवाच ।
तांस ते ददामि पत मा परपातं;
ये मे लॊकास तव ते वै भवन्तु ।
करीणीष्वैनांस तृणकेनापि राजन;
परतिग्रहस ते यदि सम्यक परदुष्टः ॥३॥
vasumanā uvāca |
tāṃs te dadāmi pata mā prapātaṃ;
ye me lokās tava te vai bhavantu |
krīṇīṣvaināṃs tṛṇakenāpi rājan;
pratigrahas te yadi samyak praduṣṭaḥ ||3||

Vasumanas disse: “Questi io ti dono, non cadere precipitando, i mondi che sono miei ti appartengano, se accettarli in dono è propriamente un male, o re, comprali anche con un ciuffo d’erba.”

ययातिर् उवाच ।
न मिथ्याहं विक्रयं वै समरामि;
वृथा गृहीतं शिशुकाच छङ्कमानः ।
कुर्यां न चैवाकृत पूर्वम अन्यैर;
विवित्समानः किम उ तत्र साधु ॥४॥
yayātir uvāca |
na mithyāhaṃ vikrayaṃ vai smarāmi;
vṛthā gṛhītaṃ śiśukāc chaṅkamānaḥ |
kuryāṃ na caivākṛta pūrvam anyair;
vivitsamānaḥ kim u tatra sādhu ||4||

Yayati disse: “Io non ricordo prezzo o falsa vendita, fui in dubbio fin bambino se accettare falsamente, io non posso fare una cosa mai fatta da altri, o virtuoso, mi chiedo perché ora qui?”

वसुमना उवाच ।
तांस तवं लॊकान परतिपद्यस्व राजन;
मया दत्तान यदि नेष्टः करयस ते ।
अहं न तान वै परतिगन्ता नरेन्द्र;
सर्वे लॊकास तव ते वै भवन्तु ॥५॥
vasumanā uvāca |
tāṃs tvaṃ lokān pratipadyasva rājan;
mayā dattān yadi neṣṭaḥ krayas te |
ahaṃ na tān vai pratigantā narendra;
sarve lokās tava te vai bhavantu ||5||

Vasumanas disse: “O re, entra in questi mondi, da me dati, se la vendita non desideri, io non li rivoglio indietro o sovrano, tutti questi mondi siano tuoi.”

शिबिर् उवाच ।
पृच्छामि तवां शिबिर औशीनरॊ ऽहं;
ममापि लॊका यदि सन्तीह तात ।
यद्य अन्तरिक्षे यदि वा दिवि शरिताः;
कषेत्रज्ञं तवां तस्य धर्मस्य मन्ये ॥६॥
śibir uvāca |
pṛcchāmi tvāṃ śibir auśīnaro ‘haṃ;
mamāpi lokā yadi santīha tāta |
yady antarikṣe yadi vā divi śritāḥ;
kṣetrajñaṃ tvāṃ tasya dharmasya manye ||6||

Shibi disse: “O caro, io Shibi, figlio di Ushinara ti chiedo se vi sono mondi per me? Situati nello spazio o in cielo, io ti ritengo un sapiente del dharma.”

ययातिर् उवाच ।
न तवं वाचा हृदयेनापि विद्वन;
परीप्समानान नावमंस्था नरेन्द्र ।
तेनानन्ता दिवि लॊकाः शरितास ते;
विद्युद्रूपाः सवनवन्तॊ महान्तः ॥७॥
yayātir uvāca |
na tvaṃ vācā hṛdayenāpi vidvan;
parīpsamānān nāvamaṃsthā narendra |
tenānantā divi lokāḥ śritās te;
vidyudrūpāḥ svanavanto mahāntaḥ ||7||

Yayati disse: “O sovrano, o saggio, mai tu con parole o col cuore rifiutasti i supplicanti per questo, vi sono dei mondi per te in cielo, luminosi, grandi e pieni di suoni.”

शिबिर् उवाच ।
तांस तवं लॊकान परतिपद्यस्व राजन;
मया दत्तान यदि नेष्टः करयस ते ।
न चाहं तान परतिपत्स्येह दत्त्वा;
यत्र गत्वा तवम उपास्से ह लॊकान ॥८॥
śibir uvāca |
tāṃs tvaṃ lokān pratipadyasva rājan;
mayā dattān yadi neṣṭaḥ krayas te |
na cāhaṃ tān pratipatsyeha dattvā;
yatra gatvā tvam upāsse ha lokān ||8||

Shibi disse: “O re, da me dati accedi a questi mondi, se non desideri questa vendita per te, nemmeno io datili, li riaccetto indietro, raggiuntili risiedi in quei mondi.”

ययातिर् उवाच ।
यथा तवम इन्द्र परतिमप्रभावस;
ते चाप्य अनन्ता नरदेव लॊकाः ।
तथाद्य लॊके न रमे ऽनयदत्ते;
तस्माच छिबे नाभिनन्दामि दायम ॥९॥
yayātir uvāca |
yathā tvam indra pratimaprabhāvas;
te cāpy anantā naradeva lokāḥ |
tathādya loke na rame ‘nyadatte;
tasmāc chibe nābhinandāmi dāyam ||9||

Yayati disse: “O sovrano di uomini, tu splendido come Indra hai guadagnato infiniti mondi io non godo di un mondo dato da altri, o Shibi, perciò io non accetto il dono.”

अष्टक उवाच ।
न चेद एकैकशॊ राजँल लॊकान नः परतिनन्दसि ।
सर्वे परदाय भवते गन्तारॊ नरकं वयम ॥१०॥
aṣṭaka uvāca |
na ced ekaikaśo rājaṁl lokān naḥ pratinandasi |
sarve pradāya bhavate gantāro narakaṃ vayam ||10||

Ashtaka disse: “O re, se i mondi di ciascuno di noi non accetti tutti noi dandoli a te andremo all’inferno.”

ययातिर् उवाच ।
यद अर्हाय ददध्वं तत सन्तः सत्यानृशंस्यतः ।
अहं तु नाभिधृष्णॊमि यत्कृतं न मया पुरा ॥११॥
yayātir uvāca |
yad arhāya dadadhvaṃ tat santaḥ satyānṛśaṃsyataḥ |
ahaṃ tu nābhidhṛṣṇomi yatkṛtaṃ na mayā purā ||11||

Yayati disse: “O virtuosi, per amor di verità quello che mi merito datemi, ma io non voglio compiere quanto prima mai feci.”

अष्टक उवाच ।
कस्यैते परतिदृश्यन्ते रथाः पञ्च हिरण्मयाः ।
उच्चैः सन्तः परकाशन्ते जवलन्तॊ ऽगनिशिखा इव ॥१२॥
aṣṭaka uvāca |
kasyaite pratidṛśyante rathāḥ pañca hiraṇmayāḥ |
uccaiḥ santaḥ prakāśante jvalanto ‘gniśikhā iva ||12||

Ashtaka disse: “Di chi sono quei cinque carri che sembrano fatti d’oro, che forte brillano meravigliosi, come le fiamme accese di Agni?”

ययातिर् उवाच ।
युष्मान एते हि वक्ष्यन्ति रथाः पञ्च हिरण्मयाः ।
उच्चैः सन्तः परकाशन्ते जवलन्तॊ ऽगनिशिखा इव ॥१३॥
yayātir uvāca |
yuṣmān ete hi vakṣyanti rathāḥ pañca hiraṇmayāḥ |
uccaiḥ santaḥ prakāśante jvalanto ‘gniśikhā iva ||13||

Yayati disse: “Questi cinque carri fatti d’oro che forte brillano meravigliosi come le fiamme accese di Agni trasporteranno voi.”

अष्टक उवाच ।
आतिष्ठस्व रथं राजन विक्रमस्व विहायसा ।
वयम अप्य अनुयास्यामॊ यदा कालॊ भविष्यति ॥१४॥
aṣṭaka uvāca |
ātiṣṭhasva rathaṃ rājan vikramasva vihāyasā |
vayam apy anuyāsyāmo yadā kālo bhaviṣyati ||14||

Ashtaka disse: “O re, sali sul carro procedi attraverso il cielo, anche noi ti seguiremo, quando il tempo verrà.”

ययातिर् उवाच ।
सर्वैर इदानीं गन्तव्यं सहस्वर्गजितॊ वयम ।
एष नॊ विरजाः पन्था दृश्यते देव सद्मनः ॥१५॥
yayātir uvāca |
sarvair idānīṃ gantavyaṃ sahasvargajito vayam |
eṣa no virajāḥ panthā dṛśyate deva sadmanaḥ ||15||

Yayati disse: “Tutti dobbiamo andare, noi insieme abbiamo conquistato il mondo superiore, questa santa via per noi appare verso il seggio dei Deva.”

वैशंपायन उवाच ।
ते ऽधिरुह्य रथान सर्वे परयाता नृपसत्तमाः ।
आक्रमन्तॊ दिवं भाभिर धर्मेणावृत्य रॊदसी ॥१६॥
vaiśaṁpāyana uvāca |
te ‘dhiruhya rathān sarve prayātā nṛpasattamāḥ |
ākramanto divaṃ bhābhir dharmeṇāvṛtya rodasī ||16||

Vaishampayana disse: “Tutti questi ottimi sovrani saliti sui carri partirono, salendo in cielo circondati dal dharma e dalle luci del firmamento.”

अष्टक उवाच ।
अहं मन्ये पूर्वम एकॊ ऽसमि गन्ता;
सखा चेन्द्रः सर्वथा मे महात्मा ।
कस्माद एवं शिबिर औशीनरॊ ऽयम;
एकॊ ऽतयगात सर्ववेगेन वाहान ॥१७॥
aṣṭaka uvāca |
ahaṃ manye pūrvam eko ‘smi gantā;
sakhā cendraḥ sarvathā me mahātmā |
kasmād evaṃ śibir auśīnaro ‘yam;
eko ‘tyagāt sarvavegena vāhān ||17||

Ashtaka disse: “Io penso che per primo, solo devo andare, quel mahatma di Indra è in ogni modo mio amico, dunque perché Shibi, figlio di Ushinara, da solo va avanti procedendo con grande impeto?”

ययातिर् उवाच ।
अददाद देव यानाय यावद वित्तम अविन्दत ।
उशीनरस्य पुत्रॊ ऽयं तस्माच छरेष्ठॊ हि नः शिबिः ॥१८॥
yayātir uvāca |
adadād deva yānāya yāvad vittam avindata |
uśīnarasya putro ‘yaṃ tasmāc chreṣṭho hi naḥ śibiḥ ||18||

Yayati disse: “Diede al servizio dei Deva quanta ricchezza ha guadagnato questo figlio di Ushinara; perciò, Shibi è il migliore di noi.

दानं तपः सत्यम अथापि धर्मॊ हरीः;
शरीः कषमा सौम्य तथा तितिक्षा ।
राजन्न एतान्य अप्रतिमस्य राज्ञः;
शिबेः सथितान्य अनृशंसस्य बुद्ध्या ।
एवंवृत्तॊ हरीनिषेधश च यस्मात;
तस्माच छिबिर अत्यगाद वै रथेन ॥१९॥
dānaṃ tapaḥ satyam athāpi dharmo hrīḥ;
śrīḥ kṣamā saumya tathā titikṣā |
rājann etāny apratimasya rājñaḥ;
śibeḥ sthitāny anṛśaṃsasya buddhyā |
evaṃvṛtto hrīniṣedhaś ca yasmāt;
tasmāc chibir atyagād vai rathena ||19||

O re, per temperamento, dono, tapas, sincerità e dharma, modestia, bellezza, tranquillità, uguaglianza e pazienza, tutte queste fermezze, ha l’ineguagliabile e grazioso re Shibi, così stando le cose e rinunciando alla modestia, per questo Shibi ci precede sul carro.”

वैशंपायन उवाच ।
अथाष्टकः पुनर एवान्वपृच्छन;
मातामहं कौतुकाद इन्द्रकल्पम ।
पृच्छामि तवां नृपते बरूहि सत्यं;
कुतश च कस्यासि सुतश च कस्य ।
कृतं तवया यद धि न तस्य कर्ता;
लॊके तवदन्यः कषत्रियॊ बराह्मणॊ वा ॥२०॥
vaiśaṁpāyana uvāca |
athāṣṭakaḥ punar evānvapṛcchan;
mātāmahaṃ kautukād indrakalpam |
pṛcchāmi tvāṃ nṛpate brūhi satyaṃ;
kutaś ca kasyāsi sutaś ca kasya |
kṛtaṃ tvayā yad dhi na tasya kartā;
loke tvadanyaḥ kṣatriyo brāhmaṇo vā ||20||

Vaishampayana disse: “Allora Ashtaka ancora chiedeva al mahatma nonno materno simile ad Indra: “O sovrano io ti chiedo, e dimmi il vero, di dove sei e di chi sei figlio? Tu hai compiuto quanto nessun’altro ha mai fatto al mondo sia kshatriya che brahmana.”

ययातिर् उवाच ।
ययातिर अस्मि नहुषस्य पुत्रः;
पूरॊः पिता सार्वभौमस तव इहासम ।
गुह्यम अर्थं मामकेभ्यॊ बरवीमि;
मातामहॊ ऽहं भवतां परकाशः ॥२१॥
yayātir uvāca |
yayātir asmi nahuṣasya putraḥ;
pūroḥ pitā sārvabhaumas tv ihāsam |
guhyam arthaṃ māmakebhyo bravīmi;
mātāmaho ‘haṃ bhavatāṃ prakāśaḥ ||21||

Yayati disse: “Io sono Yayati, figlio di Nahusha, padre di Puru, sovrano di tutta le Terra, in segreto quaggiù io dico ai miei parenti che io sembro un vostro discendente materno.

सर्वाम इमां पृथिवीं निर्जिगाय;
परस्थे बद्ध्वा हय अददं बराह्मणेभ्यः ।
मेध्यान अश्वान एकशफान सुरूपांस;
तदा देवाः पुण्यभाजॊ भवन्ति ॥२२॥
sarvām imāṃ pṛthivīṃ nirjigāya;
prasthe baddhvā hy adadaṃ brāhmaṇebhyaḥ |
medhyān aśvān ekaśaphān surūpāṃs;
tadā devāḥ puṇyabhājo bhavanti ||22||

Conquistata tutta questa Terra, fermata l’espugnazione, io diedi ai brahmana, vigorosi cavalli, bellissimi dai bei zoccoli, e allora i Deva divennero benevoli.

अदाम अहं पृथिवीं बराह्मणेभ्यः;
पूर्णाम इमाम अखिलां वाहनस्य ।
गॊभिः सुवर्णेन धनैश च मुख्यैस;
तत्रासन गाः शतम अर्बुदानि ॥२३॥
adām ahaṃ pṛthivīṃ brāhmaṇebhyaḥ;
pūrṇām imām akhilāṃ vāhanasya |
gobhiḥ suvarṇena dhanaiś ca mukhyais;
tatrāsan gāḥ śatam arbudāni ||23||

Io diedi pure la terra ai brahmana, interamente piena di animali da tiro, con vacche e preziose ricchezze in oro, là vi erano miriadi di vacche.

सत्येन मे दयौश च वसुंधरा च;
तथैवाग्निर जवलते मानुषेषु ।
न मे पृथा वयाहृतम एव वाक्यं;
सत्यं हि सन्तः परतिपूजयन्ति ।
सर्वे च देवा मुनयश च लॊकाः;
सत्येन पूज्या इति मे मनॊगतम ॥२४॥
satyena me dyauś ca vasuṃdharā ca;
tathaivāgnir jvalate mānuṣeṣu |
na me pṛthā vyāhṛtam eva vākyaṃ;
satyaṃ hi santaḥ pratipūjayanti |
sarve ca devā munayaś ca lokāḥ;
satyena pūjyā iti me manogatam ||24||

Per la mia sincerità il cielo e la Terra e pure il fuoco brillavano tra gli uomini, mai invano le mie parole erano pronunciate, i buoni onorano la sincerità. E tutti i Deva e i muni e i mondi sono onorati dalla sincerità, questa la mia opinione.

यॊ नः सवर्गजितः सर्वान यथावृत्तं निवेदयेत ।
अनसूयुर दविजाग्रेभ्यः स लभेन नः सलॊकताम ॥२५॥
yo naḥ svargajitaḥ sarvān yathāvṛttaṃ nivedayet |
anasūyur dvijāgrebhyaḥ sa labhen naḥ salokatām ||25||

E chi racconterà di come è avvenuta la nostra conquista del cielo superiore, senza invidia, al migliore dei dvija, costui otterrà i nostri stessi mondi.”

वैशंपायन उवाच ।
एवं राजा स महात्मा हय अतीव;
सवैर दौहित्रैस तारितॊ ऽमित्रसाहः ।
तयक्त्वा महीं परमॊदारकर्मा;
सवर्गं गतः कर्मभिर वयाप्य पृथ्वीम ॥२६॥
vaiśaṁpāyana uvāca |
evaṃ rājā sa mahātmā hy atīva;
svair dauhitrais tārito ‘mitrasāhaḥ |
tyaktvā mahīṃ paramodārakarmā;
svargaṃ gataḥ karmabhir vyāpya pṛthvīm ||26||

Vaishampayana disse: “così il re quel supremo mahatma, quell’uccisore di nemici, assieme ai nipoti rapidamente lasciata la Terra, lui dal nobile agire andava in cielo pervadendo la Terra con le sue imprese.”

ARTICOLI CORRELATI

Ultime entrate

Il parere di Drona 202

Il parere di Bishma 201

Il parere di Karna 200

Il parere di Duryodhana 199

Commenti