8.1 C
Milano
lunedì, Dicembre 5, 2022
spot_img
HomeAdi ParvaFine del sacrificio dei serpenti 58

Fine del sacrificio dei serpenti 58

ASTIKA PARVA
(La storia di Astika)

SEZIONE 58
Fine del sacrificio dei serpenti

सौतिरुवाच ।
इदमत्यद्भुतं चान्यदास्तीकस्यानुशुश्रुम ।
तथा वरैश्छन्द्यमाने राज्ञा पारिक्षितेन हि ॥१॥
sautiruvāca |
idamatyadbhutaṃ cānyadāstīkasyānuśuśruma |
tathā varaiśchandyamāne rājñā pārikṣitena hi ||1||

Il suta disse: “Abbiamo udito la meravigliosa storia di Astika, mentre il figlio di Parikshit gli concedeva la grazia.

इन्द्रहस्ताच्च्युतो नागः ख एव यदतिष्ठत ।
ततश्चिन्तापरो राजा बभूव जनमेजयः ॥२॥
indrahastāccyuto nāgaḥ kha eva yadatiṣṭhata |
tataścintāparo rājā babhūva janamejayaḥ ||2||

Il Naga, persa la protezione di Indra, fermo in aria non cadeva. Allora il re Janamejaya divenne pensieroso.

हूयमाने भृशं दीप्ते विधिवद्वसुरेतसि ।
न स्म स प्रापतद्वह्नौ तक्षको भयपीडितः ॥३॥
hūyamāne bhṛśaṃ dīpte vidhivadvasuretasi |
na sma sa prāpatadvahnau takṣako bhayapīḍitaḥ ||3||

Sebbene nel fuoco ardente fossero state versate libagioni, intorpidito dalla paura, Takshaka non precipitava.”

शौनक उवाच ।
किं सूत तेषां विप्राणां मन्त्रग्रामो मनीषिणाम् ।
न प्रत्यभात्तदाऽग्नौ यत्स पपात न तक्षकः ॥४॥
śaunaka uvāca |
kiṃ sūta teṣāṃ viprāṇāṃ mantragrāmo manīṣiṇām |
na pratyabhāttadā:’gnau yatsa papāta na takṣakaḥ ||4||

Shaunaka disse: “O Suta, perché i numerosi mantra di quei saggi non avevano effetto per far cadere Takshaka nel fuoco?”

सौतिरुवाच ।
तमिन्द्रहस्ताद्वित्रस्तं विसंज्ञं पन्नगोत्तमम् ।
आस्तीकस्तिष्ठ तिष्ठेति वाचस्तिस्रोऽभ्युदैरयत् ॥५॥
sautiruvāca |
tamindrahastādvitrastaṃ visaṃjñaṃ pannagottamam |
āstīkastiṣṭha tiṣṭheti vācastisro:’bhyudairayat ||5||

Il suta disse: “Mentre il grande serpente, privo di coscienza, cadeva dalle mani di Indra, Astika gridava queste tre parole: “Fermo, fermo, fermo.”

वितस्थे सोऽन्तरिक्षे च हृदयेन विदूयता ।
यथा तिष्ठति वै कश्चित्खं च गां चान्तरा नरः ॥६॥
vitasthe so:’ntarikṣe ca hṛdayena vidūyatā |
yathā tiṣṭhati vai kaścitkhaṃ ca gāṃ cāntarā naraḥ ||6||

E afflitto dal dolore si fermava nell’aria come cosa sospesa tra la Terra e la volta celeste.

ततो राजाब्रवीद्वाक्यं सदस्यैश्चोदितो भृशम् ।
काममेतद्भवत्वेवं यथास्तीकस्य भाषितम् ॥७॥
tato rājābravīdvākyaṃ sadasyaiścodito bhṛśam |
kāmametadbhavatvevaṃ yathāstīkasya bhāṣitam ||7||

Spinto più e più volte dai suoi Sadasya, il re disse: “Sia soddisfatta la richiesta, il desiderio Astika.

समाप्यतामिदं कर्म पन्नगाः सन्त्वनामयाः ।
प्रीयतामयमास्तीकः सत्यं सूतवचोऽस्तु तत् ॥८॥
samāpyatāmidaṃ karma pannagāḥ santvanāmayāḥ |
prīyatāmayamāstīkaḥ satyaṃ sūtavaco:’stu tat ||8||

Che questa azione finisca, che i serpenti siano salvi, sia gratificato Astika e che le sue parole siano vere”.

ततो हलहलाशब्दः प्रीतिजः समजायत ।
आस्तीकस्य वरे दत्ते तथैवोपरराम च ॥९॥
tato halahalāśabdaḥ prītijaḥ samajāyata |
āstīkasya vare datte tathaivopararāma ca ||9||

Una forte acclamazione di gioia si levò per la grazia concessa ad Astika e cessava quindi

स यज्ञः पाण्डवेयस्य राज्ञः पारिक्षितस्य ह ।
प्रीतिमांश्चाभवद्राजा भारतो जनमेजयः ॥१०॥
sa yajñaḥ pāṇḍaveyasya rājñaḥ pārikṣitasya ha |
prītimāṃścābhavadrājā bhārato janamejayaḥ ||10||

quel sacrificio del discendente dei Pandava, del re figlio di Parikshit, e il re, il Bharata Janamejaya si rincuorò,

La parcella dei sacerdoti officianti

ऋत्विग्भ्यः ससदस्येभ्यो ये तत्रासन्समागताः ।
तेभ्यश्च प्रददौ वित्तं शतशोऽथ सहस्रशः ॥११॥
ṛtvigbhyaḥ sasadasyebhyo ye tatrāsansamāgatāḥ |
tebhyaśca pradadau vittaṃ śataśo:’tha sahasraśaḥ ||11||

Il re concesse a tutti i presenti, ai Ritvija e ai Sadasya, a costoro diede ricchezze a centinaia e a migliaia.

लोहिताक्षाय सूताय तथा स्थपतये विभुः ।
येनोक्तं तस्य तत्राग्रे सर्पसत्रनिवर्तने ॥१२॥
lohitākṣāya sūtāya tathā sthapataye vibhuḥ |
yenoktaṃ tasya tatrāgre sarpasatranivartane ||12||

E il signore, pure al costruttore, al suta Lohitaksha, al quale fin dalla misurazione, gli era stata annunciata la fine del sacrificio,

निमित्तं ब्राह्मण इति तस्मै वित्तं ददौ बहु ।
दत्त्वा द्रव्यं यथान्यायं भोजनाच्छादनान्वितम् ॥१३॥
nimittaṃ brāhmaṇa iti tasmai vittaṃ dadau bahu |
dattvā dravyaṃ yathānyāyaṃ bhojanācchādanānvitam ||13||

a causa di un brahmana, a costui diede molte cose, cibo, vestiario e molta ricchezza.

प्रीतस्तस्मै नरपतिरप्रमेयपराक्रमः ।
ततश्चकारावभृथं विधिदृष्टेन कर्मणा ॥१४॥
prītastasmai narapatiraprameyaparākramaḥ |
tataścakārāvabhṛthaṃ vidhidṛṣṭena karmaṇā ||14||

Il re di incommensurabile benevolenza si rallegrò e concluse il sacrificio secondo i riti dell’ordinanza.

Il congedo di Astika

आस्तीकं प्रेषयामास गृहानेव सुसंस्कृतम् ।
राजा प्रीतमनाः प्रीतं कृतकृत्यं मनीषिणम् ॥१५॥
āstīkaṃ preṣayāmāsa gṛhāneva susaṃskṛtam |
rājā prītamanāḥ prītaṃ kṛtakṛtyaṃ manīṣiṇam ||15||

Con grandi onori Astika fu rimandato a casa dal re, quel sapiente era contento per il bene compiuto.

पुनरागमनं कार्यमिति चैनं वचोऽब्रवीत् ।
भविष्यसि सदस्यो मे वाजिमेधे महाक्रतौ ॥१६॥
punarāgamanaṃ kāryamiti cainaṃ vaco:’bravīt |
bhaviṣyasi sadasyo me vājimedhe mahākratau ||16||

E mentre si preparava a partire il re gli disse: “Devi tornare di nuovo per divenire il Sadasya nel Ashvamedha.”

तथेत्युक्त्वा प्रदुद्राव तदास्तीको मुदा युतः ।
कृत्वा स्वकार्यमतुलं तोषयित्वा च पार्थिवम् ॥१७॥
tathetyuktvā pradudrāva tadāstīko mudā yutaḥ |
kṛtvā svakāryamatulaṃ toṣayitvā ca pārthivam ||17||

Rispondendo: “Sì”. Astika, compiacendo il grande principe, colmo di gioia, avendo raggiunto il suo scopo, partiva.

I Naga concedono una ricompensa ad Astika

स गत्वा परमप्रीतो मातुलं मातरं च ताम् ।
अभिगम्योपसंगृह्य तथा वृत्तं न्यवेदयत् ॥१८॥
sa gatvā paramaprīto mātulaṃ mātaraṃ ca tām |
abhigamyopasaṃgṛhya tathā vṛttaṃ nyavedayat ||18||

Tornato con grande gioia dallo zio e dalla madre, toccò i loro piedi e raccontò loro tutto quello che era successo.”

सौतिरुवाच ।
एतच्छ्रुत्वा प्रीयमाणाः समेता
ये तत्रासन्पन्नगा वीतमोहाः ।
आस्तीके वै प्रीतिमन्तो बभूवु-
रूचुश्चैनं वरमिष्टं वृमीष्व ॥१९॥
sautiruvāca |
etacchrutvā prīyamāṇāḥ sametā
ye tatrāsanpannagā vītamohāḥ |
āstīke vai prītimanto babhūvu-
rūcuścainaṃ varamiṣṭaṃ vṛmīṣva ||19||

Il suta disse: “Udite le sue parole, i serpenti la radunati, dissipata la paura si rallegrarono. Erano contenti di Astika, quindi dissero: “scegli la grazia che vuoi.”

भूयोभूयः सर्वशस्तेऽब्रुवंस्तं
किं ते प्रियं करवामाद्य विद्वन् ।
प्रीता वयं मोक्षिताश्चैव सर्वे
कामं किं ते करवामाद्य वत्स ॥२०॥
bhūyobhūyaḥ sarvaśaste:’bruvaṃstaṃ
kiṃ te priyaṃ karavāmādya vidvan |
prītā vayaṃ mokṣitāścaiva sarve
kāmaṃ kiṃ te karavāmādya vatsa ||20||

Tutti gli chiedevano più e più volte: “O dotto, quello che ti piace noi faremo, siamo contenti di essere stati tutti salvati. O figlio, quello che vuoi noi ora faremo.”

आस्तीक उवाच ।
सायं प्रातर्ये प्रसन्नात्मरूपा
लोके विप्रा मानवा ये परेऽपि ।
धर्माख्यानं ये पठेयुर्ममेदं
तेषां युष्मन्नैव किंचिद्भयं स्यात् ॥२१॥
āstīka uvāca |
sāyaṃ prātarye prasannātmarūpā
loke viprā mānavā ye pare:’pi |
dharmākhyānaṃ ye paṭheyurmamedaṃ
teṣāṃ yuṣmannaiva kiṃcidbhayaṃ syāt ||21||

Astika disse: “Che quei brahmana e altri uomini che racconteranno con attenzione mattina e sera questa mia storia, non abbiano mai paura di voi.

तैश्चाप्युक्तो भागिनेयः प्रसन्नै-
रेतत्सत्यं काममेवं वरं ते ।
प्रीत्या युक्ताः कामितं सर्वशस्ते
कर्तारः स्म प्रवणा भागिनेय ॥२२॥
taiścāpyukto bhāgineyaḥ prasannai-
retatsatyaṃ kāmamevaṃ varaṃ te |
prītyā yuktāḥ kāmitaṃ sarvaśaste
kartāraḥ sma pravaṇā bhāgineya ||22||

Dissero con gioia: “O nipote, per quanto riguarda il favore chiesto, sarà esattamente come dici. O nipote, siamo felici di fare ciò che chiedi.

जरत्कारॊर जरत्कार्वां समुत्पन्नॊ महायशाः ।
आस्तीकः सत्यसंधॊ मां पन्नगेभ्यॊ ऽभिरक्षतु ॥२३॥
jaratkāror jaratkārvāṃ samutpanno mahāyaśāḥ |
āstīkaḥ satyasaṃdho māṃ pannagebhyo ‘bhirakṣatu ||23||

“Nato da Jaratkaru, nel ventre di Jaratkaru, il potente Astika, che mantiene le promesse, mi protegga dal morso dei serpenti.”

असितं चार्तिमन्तं च सुनीथं चापि यः समरेत ।
दिवा वा यदि वा रात्रौ नास्य सर्पभयं भवेत ॥२४॥
asitaṃ cārtimantaṃ ca sunīthaṃ cāpi yaḥ smaret |
divā vā yadi vā rātrau nāsya sarpabhayaṃ bhavet ||24||

Chi queste parole, mantra efficace contro i velenosi serpenti ricordi, di giorno oppure di notte, non correrà mai pericolo dai serpenti.”

सौतिरुवाच ।
मॊक्षयित्वा स भुजगान सर्पसत्राद दविजॊत्तमः ।
जगाम काले धर्मात्मा दिष्टान्तं पुत्रपौत्रवान ॥२५॥
sautiruvāca |
mokṣayitvā sa bhujagān sarpasatrād dvijottamaḥ |
jagāma kāle dharmātmā diṣṭāntaṃ putrapautravān ||25||

Il suta disse: “il grande dvija liberati i rettili dal sacrificio dei serpenti, quel dharmatma, avendo avuti figli e nipoti a tempo debito giunse alla morte.

इत्य आख्यानं मयास्तीकं यथावत कीर्तितं तव ।
यत कीर्तयित्वा सर्पेभ्यॊ न भयं विद्यते कव चित ॥२६॥
ity ākhyānaṃ mayāstīkaṃ yathāvat kīrtitaṃ tava |
yat kīrtayitvā sarpebhyo na bhayaṃ vidyate kva cit ||26||

Così io ti ho fedelmente raccontato la storia di Astika, attraverso la quale mai si avrà pericolo dai serpenti.

Conclusione

शरुत्वा धर्मिष्ठम आख्यानम आतीकं पुण्यवर्धनम ।
आस्तीकस्य कवेर विप्र शरीमच चरितम आदितः ॥२७॥
śrutvā dharmiṣṭham ākhyānam ātīkaṃ puṇyavardhanam |
āstīkasya kaver vipra śrīmac caritam āditaḥ ||27||

O savio, hai ascoltato la sacra storia di Astika, che fin dall’inizio accresce la virtù, grazie alle azioni del saggio Astika.”

शौनक उवाच ।
भृगुवंशात परभृत्य एव तवया मे कथितं महत ।
आख्यानम अखिलं तात सौते परीतॊ ऽसमि तेन ते ॥२८॥
śaunaka uvāca |
bhṛguvaṃśāt prabhṛty eva tvayā me kathitaṃ mahat |
ākhyānam akhilaṃ tāta saute prīto ‘smi tena te ||28||

Shaunaka disse: “O caro suta, della grande origine della discendenza di Bhrigu mi hai raccontato, sono soddisfatto della storia.

परक्ष्यामि चैव भूयस तवां यथावत सूतनन्दन ।
यां कथां वयास संपन्नां तां च भूयः परचक्ष्व मे ॥२९॥
prakṣyāmi caiva bhūyas tvāṃ yathāvat sūtanandana |
yāṃ kathāṃ vyāsa saṃpannāṃ tāṃ ca bhūyaḥ pracakṣva me ||29||

O figlio del suta, ho un’altra richiesta, di nuovo, raccontami fedelmente la storia che ha composto Vyasa.

तस्मिन परमदुष्प्रापे सर्पसत्रे महात्मनाम ।
कर्मान्तरेषु विधिवत सदस्यानां महाकवे ॥३०॥
tasmin paramaduṣprāpe sarpasatre mahātmanām |
karmāntareṣu vidhivat sadasyānāṃ mahākave ||30||

O grande suta, in quell’immensamente difficile sacrificio dei serpenti di quei mahatma, durante gli intervalli secondo le regole dei Sadyasa.

या बभूवुः कथाश चित्रा येष्व अर्थेषु यथातथम ।
तवत्त इच्छामहे शरॊतुं सौते तवं वै विचक्षणः ॥३१॥
yā babhūvuḥ kathāś citrā yeṣv artheṣu yathātatham |
tvatta icchāmahe śrotuṃ saute tvaṃ vai vicakṣaṇaḥ ||31||

O suta, le molteplici storie che furono narrate in quei frangenti, fedelmente vogliamo sentire da te.”

सौतिरुवाच ।
कर्मान्तरेष्व अकथयन दविजा वेदाश्रयाः कथाः ।
वयासस तव अकथयन नित्यम आख्यानं भारतं महत ॥३२॥
sautiruvāca |
karmāntareṣv akathayan dvijā vedāśrayāḥ kathāḥ |
vyāsas tv akathayan nityam ākhyānaṃ bhārataṃ mahat ||32||

il suta disse: “Durante gli intervalli i dvija raccontarono delle storie inerenti ai Veda, Vyasa però, raccontò solo la grande storia dei Bharata.

शौनक उवाच ।
महाभारतम आख्यानं पाण्डवानां यशः करम ।
जनमेजयेन यत पृष्टः कृष्णद्वैपायनस तदा ॥३३॥
śaunaka uvāca
mahābhāratam ākhyānaṃ pāṇḍavānāṃ yaśaḥ karam |
janamejayena yat pṛṣṭaḥ kṛṣṇadvaipāyanas tadā ||33||

Shaunaka disse: “Quella narrazione del Mahabharata che portò gloria ai Pandava, su richiesta di Janamejaya, allora Krishna il Dvaipayana,

शरावयाम आस विधिवत तदा कर्मान्तरेषु सः ।
ताम अहं विधिवत पुण्यां शरॊतुम इच्छामि वै कथाम ॥३४॥
śrāvayām āsa vidhivat tadā karmāntareṣu saḥ |
tām ahaṃ vidhivat puṇyāṃ śrotum icchāmi vai kathām ||34||

fedelmente narrava durante quegli intervalli, io voglio fedelmente ascoltare quella sacra storia,

मनः सागरसंभूतां महर्षेः पुण्यकर्मणः ।
कथयस्व सतां शरेष्ठ न हि तृप्यामि सूतज ॥३५॥
manaḥ sāgarasaṃbhūtāṃ maharṣeḥ puṇyakarmaṇaḥ |
kathayasva satāṃ śreṣṭha na hi tṛpyāmi sūtaja ||35||

scaturita dall’oceanica mente del maharishi dalle sante imprese, o migliore dei virtuosi, o figlio del suta, raccontala, io non sono ancora soddisfatto.”

सौतिरुवाच ।
हन्त ते कथयिष्यामि महद आख्यानम उत्तमम ।
कृष्णद्वैपायन मतं महाभारतम आदितः ॥३६॥
sūta uvāca
hanta te kathayiṣyāmi mahad ākhyānam uttamam |
kṛṣṇadvaipāyana mataṃ mahābhāratam āditaḥ ||36||

Il suta disse: “Ti racconterò dall’inizio, la grande e suprema storia, chiamata Mahabharata di Krishna il Dvaipayana.

तज जुषस्वॊत्तम मते कथ्यमानं मया दविज ।
शंसितुं तन मनॊ हर्षॊ ममापीह परवर्तते ॥३७॥
taj juṣasvottama mate kathyamānaṃ mayā dvija |
śaṃsituṃ tan mano harṣo mamāpīha pravartate ||37||

O grande saggio, o dvija, sono felice di raccontarla e per me questa comincia da qui, che sia di tuo gradimento.

ARTICOLI CORRELATI

Ultime entrate

Il parere di Drona 202

Il parere di Bishma 201

Il parere di Karna 200

Il parere di Duryodhana 199

Commenti