7.3 C
Milano
martedì, Dicembre 6, 2022
spot_img
HomeAdi ParvaDuhshanta incontra Shakuntala 71

Duhshanta incontra Shakuntala 71

SAMBHAVA PARVA
(Il libro delle nascite)

SEZIONE 71
Duhshanta incontra Shakuntala

वैशम्पायन उवाच ।
ततॊ गच्छन महाबाहुर एकॊ ऽमात्यान विसृज्य तान ।
नापश्यद आश्रमे तस्मिंस तम ऋषिं संशितव्रतम ॥१॥
vaiśaṁpāyana uvāca
tato gacchan mahābāhur eko ‘mātyān visṛjya tān |
nāpaśyad āśrame tasmiṃs tam ṛṣiṃ saṃśitavratam ||1||

Vaishampayana disse: “Quindi il mahabahu (grandi braccia) lasciati i ministri dietro di sé entrava nell’ashrama ma non trovava il rishi dai fermi voti.

सॊ ऽपश्यमानस तम ऋषिं शून्यं दृष्ट्वा तम आश्रमम ।
उवाच क इहेत्य उच्चैर वनं संनादयन्न इव ॥२॥
so ‘paśyamānas tam ṛṣiṃ śūnyaṃ dṛṣṭvā tam āśramam |
uvāca ka ihety uccair vanaṃ saṃnādayann iva ||2||

Vedendo che l’ashrama era vuoto non scorgendo il rishi, quasi facendo risuonare la foresta gridò ad alta voce: “Oh, chi c’è qui?”

शरुत्वाथ तस्य तं शब्दं कन्या शरीर इव रूपिणी ।
निश्चक्रामाश्रमात तस्मात तापसी वेषधारिणी ॥३॥
śrutvātha tasya taṃ śabdaṃ kanyā śrīr iva rūpiṇī |
niścakrāmāśramāt tasmāt tāpasī veṣadhāriṇī ||3||

E udito quel suo grido, una fanciulla bella come Shri usciva dall’ashrama indossando abiti ascetici,

सा तं दृष्ट्वैव राजानं दुःषन्तम असितेक्षणा ।
सवागतं त इति कषिप्रम उवाच परतिपूज्य च ॥४॥
sā taṃ dṛṣṭvaiva rājānaṃ duḥṣantam asitekṣaṇā |
svāgataṃ ta iti kṣipram uvāca pratipūjya ca ||4||

Lei dagli occhi neri vedendo il re Duhshyanta, diceva: “benvenuto a te” dandogli un caldo benvenuto.

आसनेनार्चयित्वा च पाद्येनार्घ्येण चैव हि ।
पप्रच्छानामयं राजन कुशलं च नराधिपम ॥५॥
āsanenārcayitvā ca pādyenārghyeṇa caiva hi |
papracchānāmayaṃ rājan kuśalaṃ ca narādhipam ||5||

O re, servitolo di un seggio e dell’acqua ospitale per i piedi, chiedeva al sovrano se era in buona salute.

यथावद अर्चयित्वा सा पृष्ट्वा चानामयं तदा ।
उवाच समयमानेव किं कार्यं करियताम इति ॥६॥
yathāvad arcayitvā sā pṛṣṭvā cānāmayaṃ tadā |
uvāca smayamāneva kiṃ kāryaṃ kriyatām iti ||6||

Avendolo così onorato in debita forma e interrogato sulla sua salute, rispettosamente chiese: “Cosa posso fare per te?”

ताम अब्रवीत ततॊ राजा कन्यां मधुरभाषिणीम ।
दृष्ट्वा सर्वानवद्याङ्गीं यथावत परतिपूजितः ॥७॥
tām abravīt tato rājā kanyāṃ madhurabhāṣiṇīm |
dṛṣṭvā sarvānavadyāṅgīṃ yathāvat pratipūjitaḥ ||7||

Allora a quella fanciulla dal dolce eloquio, vedendola perfetta in tutte le membra, diceva il re onorato secondo le regole:

आगतॊ ऽहं महाभागम ऋषिं कण्वम उपासितुम ।
कव गतॊ भगवान भद्रे तन ममाचक्ष्व शॊभने ॥८॥
āgato ‘haṃ mahābhāgam ṛṣiṃ kaṇvam upāsitum |
kva gato bhagavān bhadre tan mamācakṣva śobhane ||8||

“Sono venuto per vedere il glorioso rishi Kanva. O amabile, dove è andato il venerabile? Questo dimmi o bellissima.”

शकुन्तलोवाच ।
गतः पिता मे भगवान फलान्य आहर्तुम आश्रमात ।
मुहूर्तं संप्रतीक्षस्व दरक्ष्यस्य एनम इहागतम ॥९॥
śakuntalovāca |
gataḥ pitā me bhagavān phalāny āhartum āśramāt |
muhūrtaṃ saṃpratīkṣasva drakṣyasy enam ihāgatam ||9||

Shakuntala disse: “Il mio nobile padre è uscito dall’ashrama per raccogliere frutti. Attendi un momento e lo vedrai tornare.”

वैशम्पायन उवाच ।
अपश्यमानस तम ऋषिं तया चॊक्तस तथा नृपः ।
तां च दृष्ट्वा वरारॊहां शरीमतीं चारुहासिनीम ॥१०॥
vaiśaṁpāyana uvāca |
apaśyamānas tam ṛṣiṃ tayā coktas tathā nṛpaḥ |
tāṃ ca dṛṣṭvā varārohāṃ śrīmatīṃ cāruhāsinīm ||10||

Vaishampayana disse: “Non scorgendo il rishi e ascoltato le sue parole, il sovrano, vedendola di bei fianchi, stupenda e dal dolce sorriso.

विभ्राजमानां वपुषा तपसा च दमेन च ।
रूपयौवन संपन्नाम इत्य उवाच महीपतिः ॥११॥
vibhrājamānāṃ vapuṣā tapasā ca damena ca |
rūpayauvana saṃpannām ity uvāca mahīpatiḥ ||11||

Splendida per figura, ascetica e controllata, dotata di bellezza e gioventù così le diceva quel principe della Terra:

कासि कस्यासि सुश्रॊणि किमर्थं चागता वनम ।
एवंरूपगुणॊपेता कुतस तवम असि शॊभने ॥१२॥
kāsi kasyāsi suśroṇi kimarthaṃ cāgatā vanam |
evaṃrūpaguṇopetā kutas tvam asi śobhane ||12||

“Chi sei e a chi appartieni o belle-natiche? E perché sei giunta nella foresta? O splendida, perché sei così bella e colma di qualità?

दर्शनाद एव हि शुभे तवया मे ऽपहृतं मनः ।
इच्छामि तवाम अहं जञातुं तन ममाचक्ष्व शॊभने ॥१३॥
darśanād eva hi śubhe tvayā me ‘pahṛtaṃ manaḥ |
icchāmi tvām ahaṃ jñātuṃ tan mamācakṣva śobhane ||13||

O bella, vedendoti mi hai rubato il cuore, o splendida, io voglio conoscerti, questo racconta.

एवम उक्ता तदा कन्या तेन राज्ञा तदाश्रमे ।
उवाच हसती वाक्यम इदं सुमधुराक्षरम ॥१४॥
evam uktā tadā kanyā tena rājñā tadāśrame |
uvāca hasatī vākyam idaṃ sumadhurākṣaram ||14||

Essendo stata così interrogata dal re in quell’ashrama, sorridendo la fanciulla gli rispose con dolci parole.

कण्वष्याहं भगवतॊ दुःषन्त दुहिता मता ।
तपस्विनॊ धृतिमतॊ धर्मज्ञस्य यशस्विनः ॥१५॥
kaṇvaṣyāhaṃ bhagavato duḥṣanta duhitā matā |
tapasvino dhṛtimato dharmajñasya yaśasvinaḥ ||15||

“O Dhushyanta, si dice che sono la figlia dell’illustre Kanva, di quel risoluto asceta, glorioso e sapiente nel dharma.”

दुष्यन्त उवाच ।
ऊर्ध्वरेता महाभागॊ भगवाँल लॊकपूजितः ।
चलेद धि वृत्ताद धर्मॊ ऽपि न चलेत संशितव्रतः ॥१६॥
duḥṣanta uvāca |
ūrdhvaretā mahābhāgo bhagavāṁl lokapūjitaḥ |
caled dhi vṛttād dharmo ‘pi na calet saṃśitavrataḥ ||16||

Duhshyanta disse: “Il glorioso venerabile, venerato nel mondo pratica la castità, e se pur Dharma può deviare dal giusto, certo non vi devia quel fermo nei voti

कथं तवं तस्य दुहिता संभूता वरवर्णिनी ।
संशयॊ मे महान अत्र तं मे छेत्तुम इहार्हसि ॥१७॥
kathaṃ tvaṃ tasya duhitā saṃbhūtā varavarṇinī |
saṃśayo me mahān atra taṃ me chettum ihārhasi ||17||

In che modo, dunque, tu che sei così bella puoi essere sua figlia? Devi dissipare questo mio grande dubbio.”

शकुन्तलोवाच ।
यथायम आगमॊ मह्यं यथा चेदम अभूत पुरा ।
शृणु राजन यथातत्त्वं यथास्मि दुहिता मुनेः ॥१८॥
śakuntalovāca |
yathāyam āgamo mahyaṃ yathā cedam abhūt purā |
śṛṇu rājan yathātattvaṃ yathāsmi duhitā muneḥ ||18||

Shakuntala disse: “Secondo verità, ascolta o re, come fu la mia venuta, cosa avvenne a quel tempo, come io divenni la figlia del muni.

ऋषिः कश चिद इहागम्य मम जन्माभ्यचॊदयत ।
तस्मै परॊवाच भगवान यथा तच छृणु पार्थिव ॥१९॥
ṛṣiḥ kaś cid ihāgamya mama janmābhyacodayat |
tasmai provāca bhagavān yathā tac chṛṇu pārthiva ||19||

Una volta un rishi venne qui e chiese della mia nascita, o principe, ascolta la risposta che il venerabile diede.

Indra teme di perdere il trono1

तप्यमानः किल पुरा विश्वामित्रॊ महत तपः ।
सुभृशं तापयाम आस शक्रं सुरगणेश्वरम ॥२०॥
tapyamānaḥ kila purā viśvāmitro mahat tapaḥ |
subhṛśaṃ tāpayām āsa śakraṃ suragaṇeśvaram ||20||

Un tempo Vishvamitra era impegnato in un grande tapas, questo preoccupava enormemente Shakra il signore delle schiere celesti:

तपसा दीप्तवीर्यॊ ऽयं सथानान मा चयावयेद इति ।
भीतः पुरंदरस तस्मान मेनकाम इदम अब्रवीत ॥२१॥
tapasā dīptavīryo ‘yaṃ sthānān mā cyāvayed iti |
bhītaḥ puraṃdaras tasmān menakām idam abravīt ||21||

“Col suo tapas, quel grande valoroso potrebbe scalzarmi dal trono.” Allarmato dunque Purandara, questo diceva a Menaka:

गुणैर दिव्यैर अप्सरसां मेनके तवं विशिष्यसे ।
शरेयॊ मे कुरु कल्याणि यत तवां वक्ष्यामि तच छृणु ॥२२॥
guṇair divyair apsarasāṃ menake tvaṃ viśiṣyase |
śreyo me kuru kalyāṇi yat tvāṃ vakṣyāmi tac chṛṇu ||22||

“O Menaka, tu per divine bellezze superi tutte le Apsara, o nobildonna, compi per me questo bene che ti dirò, ascoltami,

असाव आदित्यसंकाशॊ विश्वामित्रॊ महातपाः ।
तप्यमानस तपॊ घॊरं मम कम्पयते मनः ॥२३॥
asāv ādityasaṃkāśo viśvāmitro mahātapāḥ |
tapyamānas tapo ghoraṃ mama kampayate manaḥ ||23||

Quel grande asceta di Vishvamitra è pari in splendore all’aditya2, egli praticando un terribile tapas mi fa tremare il cuore.

मेनके तव भारॊ ऽयं विश्वामित्रः सुमध्यमे ।
संशितात्मा सुदुर्धर्ष उग्रे तपसि वर्तते ॥२४॥
menake tava bhāro ‘yaṃ viśvāmitraḥ sumadhyame |
saṃśitātmā sudurdharṣa ugre tapasi vartate ||24||

O Menaka, o bel vitino, fai in modo che questo Vishvamitra dall’animo fermo, duro da vincere, si allontani dal tapas.

स मां न चयावयेत सथानात तं वै गत्वा परलॊभय ।
चर तस्य तपॊविघ्नं कुरु मे परियम उत्तमम ॥२५॥
sa māṃ na cyāvayet sthānāt taṃ vai gatvā pralobhaya |
cara tasya tapovighnaṃ kuru me priyam uttamam ||25||

Che egli non mi scalzi dal trono, avvicinandolo con seduzione, ferma il suo tapas, fammi questo supremo favore.

रूपयौवन माधुर्यचेष्टित समितभाषितैः ।
लॊभयित्वा वरारॊहे तपसः संनिवर्तय ॥२६॥
rūpayauvana mādhuryaceṣṭita smitabhāṣitaiḥ |
lobhayitvā varārohe tapasaḥ saṃnivartaya ||26||

E con dolci parole e atti, con sorrisi, con la tua bellezza e giovinezza, o belle natiche, seducendolo allontanalo dal tapas.”

मेनकोवाच ।
महातेजाः स भगवान सदैव च महातपाः ।
कॊपनश च तथा हय एनं जानाति भगवान अपि ॥२७॥
menakovāca |
mahātejāḥ sa bhagavān sadaiva ca mahātapāḥ |
kopanaś ca tathā hy enaṃ jānāti bhagavān api ||27||

Menaka disse: “Quel venerabile dal grande splendore è sempre intento in grande ascesi, o bhagavan, ed inoltre è facile all’ira, lo sai anche tu.

तेजसस तपसश चैव कॊपस्य च महात्मनः ।
तवम अप्य उद्विजसे यस्य नॊद्विजेयम अहं कथम ॥२८॥
tejasas tapasaś caiva kopasya ca mahātmanaḥ |
tvam apy udvijase yasya nodvijeyam ahaṃ katham ||28||

Dalla forza del tapas di quel mahatma facile all’ira, pure tu sei spaventato, come posso non esserlo io?

महाभागं वसिष्ठं यः पुत्रैर इष्टैर वययॊजयत ।
कषत्रे जातश च यः पूर्वम अभवद बराह्मणॊ बलात ॥२९॥
mahābhāgaṃ vasiṣṭhaṃ yaḥ putrair iṣṭair vyayojayat |
kṣatre jātaś ca yaḥ pūrvam abhavad brāhmaṇo balāt ||29||

Lui che si separava dai suoi figli il glorioso Vasishtha, e che nato prima kshatriya divenne di forza brahmana.

शौचार्थं यॊ नदीं चक्रे दुर्गमां बहुभिर जलैः ।
यां तां पुण्यतमां लॊके कौशिकीति विदुर जनाः ॥३०॥
śaucārthaṃ yo nadīṃ cakre durgamāṃ bahubhir jalaiḥ |
yāṃ tāṃ puṇyatamāṃ loke kauśikīti vidur janāḥ ||30||

Che per purificarsi creò una fiumana difficile da attraversare per le molte acque, le genti conoscono la fiumana Kaushiki come la più pura al mondo.

बभार यत्रास्य पुरा काले दुर्गे महात्मनः ।
दारान मतङ्गॊ धर्मात्मा राजर्षिर वयाधतां गतः ॥३१॥
babhāra yatrāsya purā kāle durge mahātmanaḥ |
dārān mataṅgo dharmātmā rājarṣir vyādhatāṃ gataḥ ||31||

Fiumana dove un tempo in momenti difficili per quel mahatma, il rajarishi Matanga, anima pia, manteneva la moglie diventando cacciatore.

अतीतकाले दुर्भक्षे यत्रैत्य पुनर आश्रमम ।
मुनिः पारेति नद्या वै नाम चक्रे तदा परभुः ॥३२॥
atītakāle durbhakṣe yatraitya punar āśramam |
muniḥ pāreti nadyā vai nāma cakre tadā prabhuḥ ||32||

E finiti i tempi della fame tornato di nuovo al suo ashrama, quel potente muni allora ribattezzava quel fiume Para.

मतङ्गं याजयां चक्रे यत्र परीतमनाः सवयम ।
तवं च सॊमं भयाद यस्य गतः पातुं शुरेश्वर ॥३३॥
mataṅgaṃ yājayāṃ cakre yatra prītamanāḥ svayam |
tvaṃ ca somaṃ bhayād yasya gataḥ pātuṃ śureśvara ||33||

E là dove per Matanga compiva da sé, con mente gioiosa il sacrificio, tu per paura di lui sei andato a bere il soma o signore dei sura.

अति नक्षत्रवंशांश च करुद्धॊ नक्षत्रसंपदा ।
परति शरवणपूर्वाणि नक्षत्राणि ससर्ज यः ॥३४॥
ati nakṣatravaṃśāṃś ca kruddho nakṣatrasaṃpadā |
prati śravaṇapūrvāṇi nakṣatrāṇi sasarja yaḥ ||34||

Ed egli irato, una nuova serie di stelle e di nakshatra, oltre alle precedenti nakshatra con le stelle Sravana3, creava.

एतानि यस्य कर्माणि तस्याहं भृशम उद्विजे ।
यथा मां न दहेत करुद्धस तथाज्ञापय मां विभॊ ॥३५॥
etāni yasya karmāṇi tasyāhaṃ bhṛśam udvije |
yathā māṃ na dahet kruddhas tathājñāpaya māṃ vibho ||35||

E di queste sue imprese io sono fortemente spaventata, lui irato mi potrebbe bruciare, sappi questo di me o potente.

तेजसा निर्दहेल लॊकान कम्पयेद धरणीं पदा ।
संक्षिपेच च महामेरुं तूर्णम आवर्तयेत तथा ॥३६॥
tejasā nirdahel lokān kampayed dharaṇīṃ padā |
saṃkṣipec ca mahāmeruṃ tūrṇam āvartayet tathā ||36||

Col suo splendore può bruciare i mondi, e far tremare la Terra col suo piede, e potrebbe afferrare il grande Meru e facilmente rivoltarlo.

तादृशं तपसा युक्तं परदीप्तम इव पावकम ।
कथम अस्मद्विधा बाला जितेन्द्रियम अभिस्पृशेत ॥३७॥
tādṛśaṃ tapasā yuktaṃ pradīptam iva pāvakam |
katham asmadvidhā bālā jitendriyam abhispṛśet ||37||

È fornito di un tale tapas, che è come un fuoco acceso, come può una fanciulla come me toccare quel vincitore dei sensi?

हुताशनमुखं दीप्तं सूर्यचन्द्राक्षि तारकम ।
कालजिह्वं सुरश्रेष्ठ कथम अस्मद्विधा सपृशेत ॥३८॥
hutāśanamukhaṃ dīptaṃ sūryacandrākṣi tārakam |
kālajihvaṃ suraśreṣṭha katham asmadvidhā spṛśet ||38||

La sua bocca è ardente come il fuoco, i suoi occhi sono come Sole e Luna, come morte è la sua lingua, come può una come me può toccarlo?

यमश च सॊमश च महर्षयश च;
साध्या विश्वे वालखिल्याश च सर्वे ।
एते ऽपि यस्यॊद्विजन्ते परभावात;
कस्मात तस्मान मादृशी नॊद्विजेत ॥३९॥
yamaś ca somaś ca maharṣayaś ca;
sādhyā viśve vālakhilyāś ca sarve |
ete ‘pi yasyodvijante prabhāvāt;
kasmāt tasmān mādṛśī nodvijeta ||39||

Yama, Soma, i Maharishi, i Sadhya, i Vishvedeva, i Valakhilya, sono tutti allarmati al pensiero della sua abilità. Perché una donna come me non dovrebbe aver paura di lui?

तवयैवम उक्ता च कथं समीपम;
ऋषेर न गच्छेयम अहं सुरेन्द्र ।
रक्षां तु मे चिन्तय देवराज;
यथा तवदर्थं रक्षिताहं चरेयम ॥४०॥
tvayaivam uktā ca kathaṃ samīpam;
ṛṣer na gaccheyam ahaṃ surendra |
rakṣāṃ tu me cintaya devarāja;
yathā tvadarthaṃ rakṣitāhaṃ careyam ||40||

O capo dei sura, comandato da te in un modo o nell’altro devo andare da quel rishi. Ma o re dei deva, escogita qualche mezzo con cui sotto la tua protezione io possa agire sicura.

कामं तु मे मारुतस तत्र वासः;
परक्रीडिताया विवृणॊतु देव ।
भवेच च मे मन्मथस तत्र कार्ये;
सहायभूतस तव देवप्रसादात ॥४१॥
kāmaṃ tu me mārutas tatra vāsaḥ;
prakrīḍitāyā vivṛṇotu deva |
bhavec ca me manmathas tatra kārye;
sahāyabhūtas tava devaprasādāt ||41||

O deva, per tuo desiderio Maruta (il vento) come per gioco porti via la mia veste, e il deva dell’amore per tuo comando divenga il mio assistente.

वनाच च वायुः सुरभिः परवायेत;
तस्मिन काले तम ऋषिं लॊभयन्त्याः ।
तथेत्य उक्त्वा विहिते चैव तस्मिंस;
ततॊ ययौ साश्रमं कौशिकस्य ॥४२॥
vanāc ca vāyuḥ surabhiḥ pravāyet;
tasmin kāle tam ṛṣiṃ lobhayantyāḥ |
tathety uktvā vihite caiva tasmiṃs;
tato yayau sāśramaṃ kauśikasya ||42||

E in quel momento dalla foresta Vayu (il vento) soffi i profumi per eccitare il rishi.” Dette queste cose e stabilito l’accordo, allora ella si recava all’ashrama del figlio di Kushika.”

 


NOTE:

1. La storia contiene frammenti del mito astronomico della detronizzazione degli Indra, dove Indra è la stella Polare, il mito si riferisce al cambio di stella.
2. Al Sole.
3. Il verso ha inserito nel mito il cambio di nakshatra (da Danishta a Sravana) che segnava il solstizio d’inverno intorno al 1640 a.C.

Articolo precedenteDevayani sposa Yayati 81
Articolo successivoRipopolazione degli Kshatrya 64
ARTICOLI CORRELATI

Ultime entrate

Il parere di Drona 202

Il parere di Bishma 201

Il parere di Karna 200

Il parere di Duryodhana 199

Commenti