4.4 C
Milano
venerdì, Dicembre 9, 2022
spot_img
HomeAdi ParvaDialogo tra Vasuki e i Naga 37

Dialogo tra Vasuki e i Naga 37

ASTIKA PARVA
(La storia di Astika)

SEZIONE 37
Dialogo tra Vasuki e i Naga

सौतिरुवाच ।
मातुः सकाशात्तं शापं श्रुत्वा वै पन्नगोत्तमः ।
वासुकिश्चिन्तयामास शापोऽयं न भवेत्कथम् ॥१॥
sautiruvāca |
mātuḥ sakāśāttaṃ śāpaṃ śrutvā vai pannagottamaḥ |
vāsukiścintayāmāsa śāpo:’yaṃ na bhavetkatham ||1||

Il suta disse: “Il migliore dei serpenti, Vasuki, ascoltata la maledizione della madre, rifletté su come farla fallire.

ततः स मन्त्रयामास भ्रातृभिः सह सर्वशः ।
ऐरावतप्रभृतिभिः सर्वैर्धर्मपरायणैः ॥२॥
tataḥ sa mantrayāmāsa bhrātṛbhiḥ saha sarvaśaḥ |
airāvataprabhṛtibhiḥ sarvairdharmaparāyaṇaiḥ ||2||

Quindi si consultava con tutti i suoi fratelli, che a cominciare da Airavata1 seguivano il dharma.”

वासुकिरुवाच ।
अयं शापो यथोद्दिष्टो विदितं वस्तथाऽनघाः ।
तस्य शापस्य मोक्षार्थं मन्त्रयित्वा यतामहे ॥३॥
vāsukiruvāca |
ayaṃ śāpo yathoddiṣṭo viditaṃ vastathā:’naghāḥ |
tasya śāpasya mokṣārthaṃ mantrayitvā yatāmahe ||3||

Vasuki disse: “O senza colpe, la maledizione su di noi vi è ben nota. Consultiamoci per cercare di neutralizzarla.

सर्वेषामेव शापानां प्रतिघातो हि विद्यते ।
न तु मात्राऽभिशप्तानां मोक्षः क्वचन विद्यते ॥४॥
sarveṣāmeva śāpānāṃ pratighāto hi vidyate |
na tu mātrā:’bhiśaptānāṃ mokṣaḥ kvacana vidyate ||4||

Esistono rimedi per tutte le maledizioni, ma per una maledizione di tale misura non si conosce liberazione o serpenti.

अव्ययस्याप्रमेयस्य सत्यस्य च तथाग्रतः ।
शप्ता इत्येव मे श्रुत्वा जायते हृदि वेपथुः ॥५॥
avyayasyāprameyasya satyasya ca tathāgrataḥ |
śaptā ityeva me śrutvā jāyate hṛdi vepathuḥ ||5||

Legate al vero, all’inevitabile, all’indistruttibile sono le maledizioni, così io ho udito, e un tremito mi sorge nel cuore.

नूनं सर्वविनाशोऽयमस्माकं समुपागतः ।
शापः सृष्टो महाघोरो मात्रा खल्वविनीतया ।
न ह्येतां सोऽव्ययो देवः शपत्नीं प्रत्यषेधयत् ॥६॥
nūnaṃ sarvavināśo:’yamasmākaṃ samupāgataḥ |
śāpaḥ sṛṣṭo mahāghoro mātrā khalvavinītayā |
na hyetāṃ so:’vyayo devaḥ śapatnīṃ pratyaṣedhayat ||6||

Certamente il nostro sterminio è stato pronunciato e l’eterno deva non ha impedito che lei ci maledisse.

तस्मात्संमन्त्रयामोऽद्य भुजङ्गानामनामयम् ।
यथा भवेद्धि सर्वेषां मा नः कालोऽत्यगादयम् ॥७॥
tasmātsaṃmantrayāmo:’dya bhujaṅgānāmanāmayam |
yathā bhaveddhi sarveṣāṃ mā naḥ kālo:’tyagādayam ||7||

Pertanto, consultiamoci oggi su come possiamo garantire la sicurezza dei serpenti. Non perdiamo tempo.

सर्व एव हि नस्तावद्बुद्धिमन्तो विचक्षणाः।
अपि मन्त्रयमाणा हि हेतुं पश्याम मोक्षणे ॥८॥
sarva eva hi nastāvadbuddhimanto vicakṣaṇāḥ|
api mantrayamāṇā hi hetuṃ paśyāma mokṣaṇe ||8||

Siete tutti saggi e perspicaci, consultiamoci e troviamo un modo per salvarci.

यथा नष्टं पुरा देवा गूढमग्निं गुहागतम् ।
यथा स यज्ञो न भवेद्यथा वाऽपि पराभवः ।
जनमेजयस्य सर्पाणां विनाशकरणाय वै ॥९॥
yathā naṣṭaṃ purā devā gūḍhamagniṃ guhāgatam |
yathā sa yajño na bhavedyathā vā:’pi parābhavaḥ |
janamejayasya sarpāṇāṃ vināśakaraṇāya vai ||9||

Come un tempo i deva cercarono il perduto Agni nascosto in un buco, troviamo un sistema per vanificare, o per impedire il sacrificio di Janamejaya per la distruzione dei serpenti.”

सौतिरुवाच ।
तथेत्युक्त्वा ततः सर्वे काद्रवेयाः समागताः ।
समयं चकिरे तत्र मन्त्रबुद्धिविशारदाः ॥१०॥
sautiruvāca |
tathetyuktvā tataḥ sarve kādraveyāḥ samāgatāḥ |
samayaṃ cakire tatra mantrabuddhiviśāradāḥ ||10||

Il duta disse: “Acconsentendo, tutta la progenie di Kadru si radunò, fecero l’accordo di trar consiglio con la massima intelligenza.”

एके तत्राब्रुवन्नागा वयं भूत्वा द्विजर्षभाः ।
जनमेजयं तु भिक्षामो यज्ञस्ते न भवेदिति ॥११॥
eke tatrābruvannāgā vayaṃ bhūtvā dvijarṣabhāḥ |
janamejayaṃ tu bhikṣāmo yajñaste na bhavediti ||11||

Alcuni Naga dissero: “Assumendo le sembianze di ottimi dvija chiediamo come Bihksha2 a Janamejaya di non svolgere il sacrificio”.

अपरे त्वब्रुवन्नागास्तत्र पण्डितमानिनः ।
मन्त्रिणोऽस्य वयं सर्वे भविष्यामः सुसंमताः ॥१२॥
apare tvabruvannāgāstatra paṇḍitamāninaḥ |
mantriṇo:’sya vayaṃ sarve bhaviṣyāmaḥ susaṃmatāḥ ||12||

Altri Naga dissero: “Travestiti da Pandita3 diventeremo i suoi stimati ministri.

स नः प्रक्ष्यति सर्वेषु कार्येष्वर्थविनिश्चयम् ।
तत्र बुद्धिं प्रदास्यामो यथा यज्ञो निवर्त्स्यति ॥१३॥
sa naḥ prakṣyati sarveṣu kāryeṣvarthaviniścayam |
tatra buddhiṃ pradāsyāmo yathā yajño nivartsyati ||13||

Certamente chiederà il nostro consiglio in ogni cosa e la nostra opinione sarà di non fare il sacrificio.

स नो बहुमतान्राजा बुद्ध्या बुद्धिमतां वरः ।
यज्ञार्थं प्रक्ष्यति व्यक्तं नेति वक्ष्यामहे वयम् ॥१४॥
sa no bahumatānrājā buddhyā buddhimatāṃ varaḥ |
yajñārthaṃ prakṣyati vyaktaṃ neti vakṣyāmahe vayam ||14||

Il re, quel migliore dei saggi, sapendoci stimati, chiederà a riguardo del sacrificio e noi diremo di non farlo.

दर्शयन्तो बहून्दोषान्प्रेत्य चेह च दारुणान् ।
हेतुभिः कारणैश्चैव यथा यज्ञो भवेन्न सः ॥१५॥
darśayanto bahūndoṣānpretya ceha ca dāruṇān |
hetubhiḥ kāraṇaiścaiva yathā yajño bhavenna saḥ ||15||

Gli indicheremo i molti gravi mali in questo mondo e nell’altro, con ragioni e cause, affinché il sacrificio non avvenga.

अथवा य उपाध्यायः क्रतोस्तस्य भविष्यति ।
सर्पसत्रविधानज्ञो राजकार्यहिते रतः ॥१६॥
athavā ya upādhyāyaḥ kratostasya bhaviṣyati |
sarpasatravidhānajño rājakāryahite rataḥ ||16||

Oppure che l’Upadhya4 a capo di quel sacrificio, l’esperto nei sacrifici dei serpenti intento a compiere il volere del re,

तं गत्वा दशतां कश्चिद्भुजङ्गः स मरिष्यति ।
तस्मिन्मृते यज्ञकारे क्रतुः स न भविष्यति ॥१७॥
taṃ gatvā daśatāṃ kaścidbhujaṅgaḥ sa mariṣyati |
tasminmṛte yajñakāre kratuḥ sa na bhaviṣyati ||17||

raggiunto da un serpente velenoso sia ucciso, morto il sacrificante il rito non si compirà.

ये चान्ये सर्पसत्रज्ञा भविष्यन्त्यस्य चर्त्विजः ।
तांश्च सर्वान्दशिष्यामः कृतमेवं भविष्यति ॥१८॥
ye cānye sarpasatrajñā bhaviṣyantyasya cartvijaḥ |
tāṃśca sarvāndaśiṣyāmaḥ kṛtamevaṃ bhaviṣyati ||18||

Morderemo tutti coloro che sono esperti, tutti i Ritvik5 del sacrificio, così otterremo il nostro scopo”.

अपरे त्वब्रुवन्नागा धर्मात्मानो दयालवः ।
अबुद्धिरेषा भवतां ब्रह्महत्या न शोभनम् ॥१९॥
apare tvabruvannāgā dharmātmāno dayālavaḥ |
abuddhireṣā bhavatāṃ brahmahatyā na śobhanam ||19||

Alcuni altri serpenti, ligi al dharma, dissero: “Questo vostro consiglio è una sciocchezza, uccidere i brahmana è cosa infausta.

सम्यक्सद्धर्ममूला वै व्यसने शान्तिरुत्तमा ।
अधर्मोत्तरता नाम कृत्स्नं व्यापादयेज्जगत् ॥२०॥
samyaksaddharmamūlā vai vyasane śāntiruttamā |
adharmottaratā nāma kṛtsnaṃ vyāpādayejjagat ||20||

Il sommo e legittimo rimedio conveniente nella malasorte è radicato nel dharma dei buoni, i seguaci dell’adharma distruggono il mondo”.

अपरे त्वब्रुवन्नागाः समिद्धं जातवेदसम् ।
वर्षैर्निर्वापयिष्यामो मेघा भूत्वा सविद्युतः ॥२१॥
apare tvabruvannāgāḥ samiddhaṃ jātavedasam |
varṣairnirvāpayiṣyāmo meghā bhūtvā savidyutaḥ ||21||

Altri Naga dissero: “Estingueremo il fuoco che tutto possiede divenendo nuvole lampeggianti che rilasciano acquazzoni.

स्रुग्भाण्डं निशि गत्वा च अपरे भुजगोत्तमाः ।
प्रमत्तानां हरन्त्वाशु विघ्न एवं भविष्यति ॥२२॥
srugbhāṇḍaṃ niśi gatvā ca apare bhujagottamāḥ |
pramattānāṃ harantvāśu vighna evaṃ bhaviṣyati ||22||

O altri serpenti, di notte avvicinandosi agli utensili del sacrificio, rapidi li rubino a quelli distratti e così il rito sarà impedito.

यज्ञे वा भुजगास्तस्मिञ्शतशोऽथ सहस्रशः ।
जनान्दशन्तु वै सर्वे नैवं त्रासो भविष्यति ॥२३॥
yajñe vā bhujagāstasmiñśataśo:’tha sahasraśaḥ |
janāndaśantu vai sarve naivaṃ trāso bhaviṣyati ||23||

Oppure vadano i serpenti in centinaia e migliaia al sacrificio e mordendo la gente creino il terrore.

अथवा संस्कृतं भोज्यं दूषयन्तु भुजङ्गमाः ।
स्वेन मूत्रपुरीषेण सर्वभोज्यविनाशिना ॥२४॥
athavā saṃskṛtaṃ bhojyaṃ dūṣayantu bhujaṅgamāḥ |
svena mūtrapurīṣeṇa sarvabhojyavināśinā ||24||

Oppure che i serpenti contaminino il cibo con la loro urina e le loro feci rovinando ogni pietanza”.

अपरे त्वब्रुवंस्तत्र ऋत्विजोऽस्य भवामहे ।
यज्ञविघ्नं करिष्यामो दक्षिणा दीयतामिति ॥२५॥
apare tvabruvaṃstatra ṛtvijo:’sya bhavāmahe |
yajñavighnaṃ kariṣyāmo dakṣiṇā dīyatāmiti ||25||

Altri dissero: “Diveniamo i Ritvik del re e ostacoliamo il sacrificio dicendo: “Dacci la nostra Dakshina6”.

वश्यतां च गतोऽसौ नः करिष्यति यथेप्सितम् ।
अपरे त्वब्रुवंस्तत्र जले प्रक्रीडितं नृपम् ॥२६॥
vaśyatāṃ ca gato:’sau naḥ kariṣyati yathepsitam |
apare tvabruvaṃstatra jale prakrīḍitaṃ nṛpam ||26||

Il re, posto in nostro potere, farà tutto ciò che gli chiederemo.” Ma altri dissero: “Mentre si diverte in acqua,

गृहमानीय बध्नीमः क्रतुरेवं भवेन्न सः ।
अपरे त्वब्रुवंस्तत्र नागाः पण्डितमानिनः ॥२७॥
gṛhamānīya badhnīmaḥ kraturevaṃ bhavenna saḥ |
apare tvabruvaṃstatra nāgāḥ paṇḍitamāninaḥ ||27||

afferratolo, facciamolo prigioniero così il rito non avverrà.” Altri Naga di giusta condotta dissero:

दशामस्तं प्रगृह्याशु कृतपेवं भविष्यति ।
छिन्नं मूलमनर्थानां मृते तस्मिन्भविष्यति ॥२८॥
daśāmastaṃ pragṛhyāśu kṛtapevaṃ bhaviṣyati |
chinnaṃ mūlamanarthānāṃ mṛte tasminbhaviṣyati ||28||

“Veloci afferiamolo e mordiamolo e il nostro scopo sarà compiuto. Con la sua morte sarà tagliata la radice di ogni male.

एषा नो नैष्ठिकी बुद्धिः सर्वेषामीक्षणश्रवः ।
अथ यन्मन्यसे राजन्द्रुतं तत्संविधीयताम् ॥२९॥
eṣā no naiṣṭhikī buddhiḥ sarveṣāmīkṣaṇaśravaḥ |
atha yanmanyase rājandrutaṃ tatsaṃvidhīyatām ||29||

Questa è l’opinione finale condivisa da tutti. Oppure, o re, rapidamente fa come ritieni opportuno.”

इत्युक्त्वा समुदैक्षन्त वासुकिं पन्नगोत्तमम् ।
वासुकिश्चापि संचिन्त्य तानुवाच भुजङ्गमान् ॥३०॥
ityuktvā samudaikṣanta vāsukiṃ pannagottamam |
vāsukiścāpi saṃcintya tānuvāca bhujaṅgamān ||30||

Detto questo, con impazienza guardarono Vasuki il signore dei serpenti. Dopo aver riflettuto Vasuki disse ai serpenti:

नैषा वो नैष्ठिकी बुद्धिर्मता कर्तुं भुजङ्गमाः ।
सर्वेषामेव मे बुद्धिः पन्नगानां न रोचते ॥३१॥
naiṣā vo naiṣṭhikī buddhirmatā kartuṃ bhujaṅgamāḥ |
sarveṣāmeva me buddhiḥ pannagānāṃ na rocate ||31||

“O serpenti, questi vostri consigli non sembrano degno di adozione. So che la mia opinione non è gradita a molti serpenti.

किं तत्र संविधातव्यं भवतां स्याद्धितं तु यत् ।
श्रेयः प्रसादनं मन्ये कश्यपश्य महात्मनः ॥३२॥
kiṃ tatra saṃvidhātavyaṃ bhavatāṃ syāddhitaṃ tu yat |
śreyaḥ prasādanaṃ manye kaśyapaśya mahātmanaḥ ||32||

Ciò che suggerisco è per il vostro bene. Penso che solo il favore dell’illustre Kashyapa possa giovarci.

ज्ञातिवर्गस्य सौहार्दादात्मनश्च भुजंगमाः ।
न च जानाति मे बुद्धिः किंचित्कर्तुं वचो हि वः ॥३३।
jñātivargasya sauhārdādātmanaśca bhujaṃgamāḥ |
na ca jānāti me buddhiḥ kiṃcitkartuṃ vaco hi vaḥ ||33||

O serpenti, la mia mente è confusa, non sa quali suggerimenti adottare per il benessere della mia razza.

मया हीदं विधातव्यं भवतां यद्धितं भवेत्।
अनेनाहं भृशं तप्ये गुणदोषौ मदाश्रयौ ॥३४॥
mayā hīdaṃ vidhātavyaṃ bhavatāṃ yaddhitaṃ bhavet|
anenāhaṃ bhṛśaṃ tapye guṇadoṣau madāśrayau ||34||

Quello che mi rende così ansioso è che il merito o il demerito dell’atto cadranno solo su di me.”


NOTE:

1. ऐरावत (airāvata) – Probabilmente il primogenito dei Naga.
2. Offerta.
3. पण्डित (paṇḍita) – Studioso, persona erudita.
4. उपाध्या (upādhyā) — Il sacerdote che conduce tutti i sacrifici e le cerimonie di una famiglia, villaggio, luogo di pellegrinaggio ecc.
5. ऋत्विक् (ṛtvik) – Gli addetti alla celebrazione del sacrificio.
6. दक्षिणा (dakṣiṇā) – Stipendio, onorario, ecc.

Articolo precedenteLa discesa sulla Terra 65
Articolo successivoGaruda si avvicina al Sole 25
ARTICOLI CORRELATI

Ultime entrate

Il parere di Drona 202

Il parere di Bishma 201

Il parere di Karna 200

Il parere di Duryodhana 199

Commenti